2004 sahifasining manbasini koʻrish

'''2004-yil''' — „Mehr va muruvvat yili“. 1-yanvar — Toshkentda Shanxay Hamkorlik Tashkiloti (SHHT)ning Mintaqaviy aksilterror tuzilmasi ijroiya qoʻmitasi faoliyat koʻrsata boshladi. {{Yillar|2004|2005|2006|2007|2008|1970|1980|1990|2000|2010|2020|2030|XX asr|XXI asr|XXII asr|события}}

* [[27-yanvar|27-yanvar]] — „Mehr va muruvvat yili“ davlat dasturi toʻgʻrisida" Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori qabul qilindi.

* [[12-mart|12-mart]] — Xorazm viloyati Hazorasp tumanida Amudaryo ustida bunyod etilgan koʻprik foydalanishga topshirildi.

* [[18-mart|18-mart]] — Toshkent viloyatining Yangiyoʻl shahrida Oʻzbekiston —Turkiya „YADEM tekstil“ qoʻshma korxonasining tantanali ochilish marosimi boʻldi.

* [[23-mart|23-mart]] — Toshkentda buyuk Ozarbayjon shoiri Nizomiy Ganjaviy haykalining ochilish marosimi boʻldi.

* [[25-mart|25-mart]] — Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi „Xoʻja Ahror tavalludining 600 yilligini nishonlash haqida“ qaror qabul qildi.

* [[26-mart|26-mart]] — Oʻzbekiston jurnalistlari ijodiy uyushmasi tashkil topdi.

* [[27-mart|27-mart]] — Samarqand iqtisodiyot va servis instituti tashkil etildi.

* [[30-mart|30-mart]] — Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti asosida Toshkent irrigatsiya va melioratsiya instituti tashkil etildi.

* [[3-aprel|3-aprel]] — Orolboʻyi genofondini muhofaza qilish xayriya jamgʻarmasini tashkil etishga qaror qilindi.

* [[5-aprel|5-aprel]] — Toshkentda „Taʼlim — kelajakka yoʻnaltirilgan sarmoya“ mavzusida mintaqaviy konferensiya boʻlib oʻtdi. Yevropa Xavfsizlik va Hamkorlik tashkiloti hamkorligida tashkil etilgan mazkur anjumanda Markaziy Osiyo mamlakatlari taʼlim vazirliklari rahbarlari ishtirok etdilar.

* 29-[[30-aprel|30-aprel]] — 2-chaqiriq Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining 14-sessiyasida "Oʻzbekiston Respublikasining „Fuqarolar yigʻini raisi (oqsoqoli) va uning maslahatchilari saylovi toʻgʻrisida“, „Siyosiy partiyalarni moliyalashtirish toʻgʻrisida“gi qonunlar qabul qilindi.

* [[21-may|21-may]] — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining „2004—2009-yillarda maktab taʼlimini rivojlantirish davlat umummilliy dasturi toʻgʻrisida“gi farmoni eʼlon qilindi.

* [[17-iyun|17-iyun]] — Toshkentda Shanxay Hamkorlik Tashkilotiga aʼzo davlatlar rahbarlarining sammiti boʻlib oʻtdi.

* [[7-iyul|7-iyul]] — Oʻzbekiston savdo-sanoat palatasi tashkil etildi.

* [[13-iyul|13-iyul]] — Liviya poytaxti Tripoli shahrida yakunlangan shaxmat boʻyicha jahon chempionatida oʻzbek shaxmatchisi, xalqaro grossmeyster Rustam Qosimjonov jahon chempioni unvoniga sazovor boʻldi.

* [[Avgust]] — Xorazm viloyatida „Bogʻottekstil“ va „Shovotteks“ qoʻshma korxonasi ishga tushirildi.

* [[26-avgust|26-avgust]] — Afinadagi Olimpiada musobaqalarida oʻzbekistonlik kurashchi Aleksandr Dokturishvili yunon-rum kurashi boʻyicha, Artur Taymazov esa (28-avgustda) erkin kurash boʻyicha 28-Olimpiada oʻyinlari chempioni boʻldi, Magomed Ibragimov (29-avgustda) kumush medal bilan taqdirlandi.

* [[31-avgust|31-avgust]] — Oʻzbekiston tasviriy sanʼat galereyasi foydalanishga topshirildi.

* [[27-sentyabr|27-sentyabr]] — Madaniyat ishlari vazirligi va Davlat sport qoʻmitasi negizida Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi tashkil etildi.

* [[11-oktyabr|11-oktyabr]] — Oʻzbekiston transport va transport kommunikatsiyalari uyushmasi tashkil etildi.

* [[15-oktyabr|15-oktyabr]] — Oʻzbekiston Respublikasi Yer resurslari, geodeziya, xaritagrafiya va davlat kadastri davlat qoʻmitasi tashkil qilindi.

* [[25-oktyabr|25-oktyabr]] — Samarqand shahrida Jahon sayyohlik tashkilotining „Buyuk ipak yoʻli“ deb nomlanuvchi vakolatxonasi ochildi.

* [[28-oktyabr|28-oktyabr]] — Toshkentda Shanxay Hamkorlik Tashkilotining Mintaqaviy aksilterror tuzilmasi kengashining navbatdagi majlisi boʻlib oʻtdi.

* [[26-dekabr|26-dekabr]] (va 2005-yil 9-yanvar) — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasiga saylovlar boʻlib oʻtdi.

* 2004 — „Sen yolgʻiz emassan“ jamgʻarmasi tashkil etildi.

== Voqealar ==
* [[4-yanvar]] — [[Gruziya]]da [[Mixail Saakashvili]] saylovda gʻalaba qildi va prezident etib saylandi.
* [[4-yanvar]] — [[Марсоход]] [[:en:MER-A|MER-A]] ([[Спирит]]) uspeshno spustilsya na [[Марс (планета)|Mars]].
* [[8-yanvar]] — proshla seremoniya „kreщeniya“ morskogo superlaynera [[Queen Mary 2|"Queen Mary 2"]].
* [[19-yanvar]] — Sandens kinofestivalida [[Arra (film)|Arra]] filmining premyerasi boʻlib oʻtdi.
* [[22-aprel]] — V rezultate stolknoveniya dvux poezdov i posledovavshego vzriva v gorode [[Йончхон (КНДР)|Yonchxone]] [[КНДР]] gibnet ne menee 150 chelovek.

=== [[May]] ===
* [[may]] — [[Hindiston]] Bosh vaziri etib [[Monmaxon Sinx]] saylandi.
* [[1-may]] — [[Венгрия]], [[Кипр]], [[Латвия]], [[Литва]], [[Мальта (государство)|Malta]], [[Польша]], [[Словакия]], [[Словения]], [[Чехия]] i [[Эстония]] voshli v sostav [[Европейский Союз|Yevropeyskogo Soyuza]].
* [[16-may]] — pervoe mesto na 49-m mejdunarodnom muzikalnom konkurse [[Евровидение|"Yevrovidenie"]] zanyala [[Украина|ukrainskaya]] pevitsa [[Лыжичко, Руслана|Ruslana]].
* [[17-may]] — V shtate [[Массачусетс]] razresheni odnopolie braki.

=== [[Iyun]] ===
* [[13-iyun]] — vibori v Yevroparlament [[Европейский Союз|Yevropeyskogo Soyuza]]. Pobedu oderjal blok konservativnix partiy (bolee 250 golosov). Na vtorom meste blok sotsialisticheskix partiy (okolo 200 golosov). Takje vibrani predstaviteli drugix politicheskix grupp.
* [[17-iyun]] — srazu dve issledovatelskie gruppi nezavisimo drug ot druga vpervie osuщestvili [[квантовая телепортация|kvantovuyu teleportatsiyu]] atomov.
* [[21-iyun]] — perviy v mire chastniy upravlyaemiy [[космический корабль]] [[SpaceShipOne|"SpaceShipOne"]] vpervie vishel v kosmos.
* [[28-iyun]] — peredacha vlasti v [[Ирак]]e ot Vremennoy administratsii mejdunarodnix okkupatsionnix sil vremennomu irakskomu pravitelstvu.

=== [[Iyul]] ===
* [[1-iyul]] — Kosmicheskiy apparat [[Кассини-Гюйгенс]], posle 7 let puteshestviya, dostig sistemi [[Сатурн (планета)|Saturna]] i pristupil k issledovaniyu koles, sputnikov i magnitosferi Saturna.
* [[4-iyul]] — V portugalskom [[город]]e [[Лиссабон]] sigran [[финал]] [[Чемпионат Европы по футболу|Chempionata Yevropi po futbolu]] mejdu sbornimi [[Португалия|Portugalii]] i [[Греция|Gresii]]. Sbornaya [[Греция|Gresii]] pobedila so schyotom 1:0.
* [[13-iyul]] — [[Liviya]] poytaxti [[Tripoli]] shahrida boʻlib oʻtgan [[shaxmat boʻyicha jahon chempionati]]da oʻzbek shaxmatchisi, xalqaro grossmeyster [[Rustam Qosimjonov]] shaxmat boʻyicha 17-jahon chempioni unvonini olishga sazovor boʻldi.
* [[21-iyul]] — na 17-y konferensii po Obщey Teorii Otnositelnosti i Gravitatsii v [[Дублин]]e, [[Ирландия]], astrofizik [[Хокинг, Стивен|Stiven Xoking]] v svoyom doklade prodemonstriroval reshenie problemi [[исчезновение информации в чёрной дыре|ischeznoveniya informatsii v chyornoy dire]], pochti 30 let ostavavsheysya nereshyonnoy.

=== [[Avgust]] ===
* [[Avgust]] — v [[Москва|Moskve]] zavershaetsya razborka legendarnoy gostinitsi „Moskva“, postroennoy v 30-e godi XX asra.
* [[24-avgust]] — prakticheski odnovremenno, primerno v 22.56 msk, v [[Россия|Rossii]] proizoshli katastrofi dvux passajirskix [[самолёт]]ov: Tu-154B2 aviakompanii [[Сибирь (авиакомпания)|"Sibir"]], napravlyavshegosya iz aeroporta [[Домодедово]] ([[Москва]]) v [[Сочи]] (razbilsya v [[Ростовская область|Rostovskoy oblasti]], pogib 51 chelovek), i Tu-134a aviakompanii [[Волга-Авиаэкспресс|"Volga-Aviaekspress"]], napravlyavshegosya iz aeroporta Domodedovo (Moskva) v [[Волгоград]] (razbilsya v [[Тульская область|Tulskoy oblasti]], pogiblo 42 cheloveka). Rassledovaniem ustanovleno, chto na oboix samolyotax soversheni terakti jenщinami-smertnitsami.
* [[31-avgust]] — terroristicheskiy akt u stansii metro „Rijskaya“ v [[Москва|Moskve]]. Jenщina-smertnitsa privela v deystvie samodelnoe vzrivnoe ustroystvo. Pogiblo ne menee 10 chelovek.

=== [[Sentyabr]] ===
* [[1-sentyabr]] — [[Beslan]] ([[Shimoliy Osetiya]]) shahridagi maktab bonosi boyeviklar tomonidan egallandi.
* [[3-sentyabr]] — razvyazka zaxvata zdaniya shkoli v gorode [[Беслан]]e ([[Северная Осетия]]). Podrobnee o sobitiyax v state [[Трагедия Беслана]].

=== [[Oktabr]] ===
* [[oktyabr]] Hamid Karzay [[Afgʻoniston]] prezidenti etib saylandi.
* [[31-oktyabr]] — Ukrainada saylov boʻlib, Viktor Yushchenko prezident etib saylandi.

=== [[Noyabr]] ===
* [[2-noyabr]] — prezidentskie vibori v [[США]]: nineshniy prezident [[Буш, Джордж Уолкер|Djordj Bush]] protiv senatora [[:en:John Kerry|John Kerry]]. Pobedu oderjal Djordj Bush.
* [[4-noyabr|4]]—[[7-noyabr]] — Panika v regionax, prilegayuщix k [[Балаковская АЭС|Balakovskoy]] [[АЭС]] ([[Саратовская область]]) v svyazi s protivorechivoy informatsiey ob avariynoy ostanovke vtorogo bloka atomnoy stansii. Millioni chelovek bili napugani sluxami i otsutstviem ofitsialnoy informatsii o proicxodyaщem. V magazinax bilo raskupleno krasnoe vino, vodka, yod. Zafiksirovani sluchai otravleniya yodom. Pervoe vistuplenie ofitsialnix lits na televidenii v gorode [[Балаково]] — naselyonnom punkte, raspolojennom vblizi AES, — bilo sdelano tolko 17 chasov spustya posle avariynoy ostanovki reaktora. Zayavlenie bilo sdelano dlya togo, chtobi rasseyat bespochvennie i nevernie sluxi o yakobi proizoshedshem zagryaznenii radioaktivnimi veщestvami. Tem ne menee eto ne rasseyalo sluxov i straxov, i lyudi prodoljali pit [[йод]], chto samo po sebe neset bolshuyu ugrozu dlya jizni. [[6-noyabr]] energoblok bil vklyuchen v set. Stansiya rabotala i rabotaet bezopasno, radiatsionniy fon v rayone ee raspolojeniya ne previshal i ne previshaet estestvennie znacheniya, svoystvennie Yevropeyskoy chasti Rossii. [http://www.balaes.ru/news/?y=2004&m=11 Arxiv novostey BAES] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20050503035927/http://www.balaes.ru/news/?y=2004&m=11 |date=2005-05-03 }}.
* [[21-noyabr]] — pervaya popitka vtorogo tura viborov prezidenta [[Украина|Ukraini]]: nineshniy premer-ministr Viktor Yanukovich (49%) protiv Viktora Yuщenko (46%).
* 21-[[22-noyabr]] — sammit organizatsii [[Азиатско-Тихоокеанское экономическое сотрудничество]] v [[Сантьяго]] ([[Чили]]).
* [[22-noyabr]] — Nachalas [[Оранжевая революция|"Oranjevaya revolyutsiya"]] na [[Украина|Ukraine]].

=== [[Dekabr]] ===
* [[26-dekabr]] — [[Землетрясение в Индийском океане в 2004 году|krupneyshee zemletryasenie v Indiyskom okeane]] u beregov yugo-vostochnoy Azii. V rezultate sunami pogibli okolo 230 tis. chelovek.
* [[26-dekabr]] — V rezultate tretego tura prezidentskix viborov novim [[Президенты Украины|Prezidentom]] [[Украина|Ukraini]] stal lider oppozitsii [[Виктор Ющенко]].

== Vafot etgan ==
{{Yana qarang|Turkum:2004-yilda vafot etganlar}}
* [[10-fevral]] — [[Аверинцев, Сергей Сергеевич]] — vidayuщiysya rossiyskiy filolog.
* [[9-may]] — [[Кадыров, Ахмад]] — prezident [[Чеченская республика|Chechni]] pogib v rezultate terroristicheskogo akta.
* [[10-iyun]] — [[Чарльз, Рэй]], amerikanskiy blyuzmen, djazmen i pianist.
* [[17-iyun]] — [[Куронь, Яцек|Yasek Kuron]], [[Польша|polskiy]] politik i gosudarstvenniy deyatel.
* [[3-iyul]] — [[Николаев, Андриян Григорьевич]] — [[Союз Советских Социалистических Республик|sovetskiy]] [[космонавт]].
* [[15-iyul]] — [[Суини, Чарльз]], amerikanskiy lyotchik, sbrosivshiy atomnuyu bombu na yaponskiy gorod [[Нагасаки]] v [[1945]] godu.
* [[2-avgust]] — [[Картье-Брессон, Анри]], velikiy fransuzskiy fotograf.
* [[12-avgust]] — [[Леонтьев, Алексей Алексеевич|Aleksey Alekseevich Leontev]], rossiyskiy psixolog i lingvist.
* [[14-avgust]] — [[Милош, Чеслав|Cheslav Milosh]], [[Польский язык|polskiy]] [[поэт]], laureat [[Нобелевская премия по литературе|Nobelevskoy premii po literature]] [[1980]] goda.
* [[18-sentyabr]] — [[Румянова, Клара Михайловна|Klara Mixaylovna Rumyanova]], artistka kino, izvestnaya po ozvuchivaniyu personajey [[Мультипликация|multfilmov]] (rod. v [[1929]]).
* [[24-sentyabr]] — [[Саган, Франсуаза|Fransuaza Sagan]], [[Франция|fransuzskaya]] [[писатель]]nitsa (rod. v [[1935]]).
* [[8-oktyabr]] — [[Деррида, Жак|Jak Derrida]], [[Франция|fransuzskiy]] filosof i teoretik [[Литература|literaturi]].
* [[11-noyabr]] — [[Ясир Арафат]] — vliyatelniy radikalniy politicheskiy deyatel vtoroy polovini [[XX asr]]a, selyu k
otorogo bilo unichtojeniya [[Израиль|Izrailya]] i sozdanie [[Палестина|Palestinskogo]] gosudarstva na ego territorii. Vsya ego jizn i deyatelnost vizivala i, ochevidno, vsegda budet vizivat samie protivorechivie otsenki.
* [[30-noyabr]] — [[Хвостенко, Алексей Львович|Aleksey Xvostenko]], russkiy poet-avangardist, avtor pesen, xudojnik.
* [[10-dekabr]] — [[Муратов, Раднэр Зинятович|Radner Zinyatovich Muratov]], kinoaktyor (Vasiliy Alibabaevich v filme „Djentlmeni udachi“), [[Заслуженный артист РСФСР]] (rod. v [[1928]]).

{{rus}}

== [[Nobel mukofoti]] laureatlari ==
* [[Fizika]] — David J. Gross, H. David Politzer va Frank Wilczek
* [[Kimyo]] — Aaron Ciechanover, Avram Hershko va Irwin Rose
* [[Fiziologiya]] va [[tibbiyot]] — Linda B. Buck va Richard Axel
* [[Iqtisodiyot]] — Finn E. Kydland va [[Edward C. Prescott]]
* [[Adabiyot]] — Elfriede Jelinek
* [[Tinchlik]] — Wangari Maathai
{{OʻzME}}

[[Turkum:2004|*]]
[[Turkum:Yilnomalar]]