Ajwain sahifasining manbasini koʻrish

{| class="infobox biota" style="text-align: left; width: 200px; font-size: 100%"
! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |Ajwain
|-
| colspan="2" style="text-align: center" |[[File:Carom_Flowers.jpg|alt=Flowers of Trachyspermum ammi|frameless]]
|-
| colspan="2" style="text-align: center; font-size: 88%" |
|- style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)"
|-
! colspan="2" style="min-width:15em; text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |Ilmiy tasniflash
|-
|
|O‘simliklar
|-
|
|Yuksak oʻsimliklar
|-
|
|Gulli oʻsimliklar
|-
|
|Ikki urugʻpallalilar
|-
|
|[[Asterids]]
|-
|
|[[Apiales]]
|-
|
|[[Ziradoshlar]]
|-
|
|''[[Trachyspermum]]''
|-
|
|<div class="species" style="display:inline">'''''T.&nbsp;ammi'''''</div>
|-
! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |Binar nomi
|-
| colspan="2" style="text-align: center" |'''<span class="binomial">''Trachyspermum ammi''</span>'''<br /><br /><div style="font-size: 85%;">([[Carl Linnaeus|L.]]) [[Thomas Archibald Sprague|Sprague]] ex Turrill</div>
|- style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)"
|-
! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb(180,250,180)" |Sinonimlar
|-
| colspan="2" style="text-align: left" |
* ''Ammi copticum'' <small>L.</small>
* ''Carum copticum'' <small>(L.) [[Johann Heinrich Friedrich Link|Link]]</small>
* ''Trachyspermum copticum'' <small>[[Johann Heinrich Friedrich Link|Link]]</small>
* ''Sison ammi'' <small>L.</small>
|}

'''Ajwain''', '''ajowan'''<ref name="oed">{{Veb manbasi|url=http://www.oxforddictionaries.com/definition/english/ajowan|arxivurl=https://web.archive.org/web/20120713074340/http://oxforddictionaries.com/definition/english/ajowan|arxivsana=July 13, 2012|sarlavha=ajowan - Definition of ajowan in English by Oxford Dictionaries|ish=Oxford Dictionaries - English}}</ref> ({{IPAc-en|ˈ|æ|dʒ|ə|w|ɒ|n}}) yoki '''''Trachyspermum ammi''''' — '''ajovan,{{Nbsp}}zira''', '''omam''' ([[Tamil tili|tamil tilida]]), '''timol urugʻi''', '''yepiskop oʻti''' nomi bilan tanilgan ziradoshlar oilasiga [[Ziradoshlar|mansub]] bir [[Bir yillik oʻsimliklar|yillik]] oʻt<ref name="dhcp">{{Veb manbasi|sarlavha=Ajwain|url=http://dhcrop.bsmrau.net/ajwain/?doing_wp_cron=1614963208.0756139755249023437500|nashriyot=Digital Herbarium of Crop Plants|kirish sanasi=5 March 2021|sana=4 October 2016}}</ref>. Oʻsimlikning barglari va [[Urugʻlik|urugʻi]] odamlar tomonidan isteʼmol qilinadi<ref name="Green2006">{{Kitob manbasi|last=Aliza Green|title=Field Guide to Herbs & Spices: How to Identify, Select, and Use Virtually Every Seasoning at the Market|url=https://archive.org/details/fieldguidetoherb0000gree|date=January 2006|publisher=Quirk Books|isbn=978-1-59474-082-4|pages=[https://archive.org/details/fieldguidetoherb0000gree/page/116 116]–117}}</ref>.

== Tavsif ==
[[Fayl:Carom.jpg|thumb| Ajwain mevasi (shizokarplar)]]
Ajwainning mayda, oval shaklidagi, urugʻga oʻxshash mevalari och jigarrang rangda boʻlib, ular ziradoshlar oilasiga mansub [[zira]] va arpabodiyon kabi boshqa oʻsimliklarning urugʻlariga oʻxshaydi. Ular achchiq va oʻtkir taʼmga ega, taʼmi [[arpabodiyon]] va [[Oregano|oreganoga]] oʻxshaydi<ref name="Green2006">{{Kitob manbasi|last=Aliza Green|title=Field Guide to Herbs & Spices: How to Identify, Select, and Use Virtually Every Seasoning at the Market|url=https://archive.org/details/fieldguidetoherb0000gree|date=January 2006|publisher=Quirk Books|isbn=978-1-59474-082-4|pages=[https://archive.org/details/fieldguidetoherb0000gree/page/116 116]–117}}</ref>.

== Oʻstirish va ishlab chiqarish ==
Ajwain quruq va unumsiz boʻlgan hududlarda oʻsishga moyildir. Bu ziravorlar Misrga xosdir, lekin Janubiy va Gʻarbiy Osiyoning koʻplab qismlarida, jumladan Eron, [[Hindiston]], [[Pokiston]] va boshqa mamlakatlarda yetishtiriladi. Gujarat va Rajastan Hindistonning ajwain yetishtirish bilan mashhur boʻlgan mintaqalaridir<ref>{{Cite journal|last=Bairwa|first1=Ranjan|last2=Sodha|first2=R. S.|last3=Rajawat|first3=B. S.|date=2012|title=Trachyspermum ammi|journal=Pharmacognosy Reviews|volume=6|issue=11|pages=56–60|doi=10.4103/0973-7847.95871|issn=0973-7847|pmc=3358968|pmid=22654405}}</ref>.

== Pazandachilikda foydalanish ==
Mevalar kamdan-kam hollarda xom holda isteʼmol qilinadi. Ular odatda quruq yoki yog‘da qovutilgan holatda isteʼmol qilinadi, bu ziravorning yanada nozik va murakkab ta‘mli bo‘lishiga imkon beradi. U Hindiston yarimorolining oshxonasida ko‘p qoʻllanadi. [[Afgʻoniston|Afgʻonistonda]] mevalar non va pechene ustiga sepiladi<ref name="Davidson2014">{{Kitob manbasi|last=Alan Davidson|title=The Oxford Companion to Food|url=https://books.google.com/books?id=RL6LAwAAQBAJ&pg=PA9|year=2014|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-967733-7|pages=9–}}</ref>.

Ajwain urugʻlarni limon sharbati va qora murch bilan aralashtirib, keyin quritganda ogʻizni tozalash vositasi sifatida ham ishlatish mumkin<ref>{{Veb manbasi|sana=2021-07-01|sarlavha=Health Benefits of Carom Seeds: The use of carom seeds in Indian cuisine, health benefits and culinary uses|url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/food-news/carom-seeds-their-health-benefits-and-culinary-uses/photostory/83990646.cms|qaralgan sana=2022-01-05|ish=The Times of India|til=en}}</ref>.

== Dori sifatida ==
Ajwain odamlarda kasallikka qarshi xususiyatlarga ega ekanligi haqida juda kam klinik dalillar mavjud. Ajwain kapsulalarda, suyuqlik yoki kukun ko‘rinishida sotiladi. 

Ajwainni oʻsimlik aralashmalarida ogʻiz orqali ishlatish samarali yoki xavfsiz ekanligi haqida hech qanday dalil yoʻq.

=== Salbiy taʼsirlar ===
Homilador ayollarga homila rivojlanishiga salbiy taʼsis ko‘rsatishi mumkinligi tufayli ajwainni ishlatmasliklari kerak va uni emizikli ayollar iste‘mol qilishi tavsiya etilmaydi. Ogʻiz orqali qabul qilingan yuqori miqdorda yepiskop oʻti zaharli hisoblanadi va oʻlimga olib kelishi mumkin. 
[[File:Ajwain.JPG|thumb|Ajwain]]

=== Efir moyi ===
Ajwain mevalarini gidrodistillash orqali asosan timol, gamma-terpinen, p-simen va 20 dan ortiq birikmalardan iborat [[Efir moylari|efir moyi]] olinadi<ref>{{Cite journal|last=Singh|first1=Gurdip|last2=Maurya|first2=Sumitra|last3=Catalan|first3=C.|last4=de Lampasona|first4=M. P.|title=Chemical Constituents, Antifungal and Antioxidative Effects of Ajwain Essential Oil and Its Acetone Extract|journal=Journal of Agricultural and Food Chemistry|date=June 2004|volume=52|issue=11|pages=3292–3296|doi=10.1021/jf035211c|pmid=15161185}}</ref>.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Ziradoshlar]]
[[Turkum:Ikki pallali oʻsimliklar]]
[[Turkum:Hindiston ziravorlari]]
[[Turkum:Iste'mol qilinadigan ziradoshlar]]
[[Turkum:Ziravorlar]]
[[Turkum:Shimoliy Amerika florasi]]
[[Turkum:Dorivor oʻsimliklar]]