Anders Fogh Rasmussen sahifasining manbasini koʻrish

{{Davlat arbobi
|ismi           = Anders Fogh Rasmussen
|tasvir          = Former Danish Prime Minister Anders Fogh Rasmussen at the Nordic Council Session in Helsinki 2008-10-28.jpg
|lavozimi         = [[NATO|Shimoliy Atlantika shartnomasi tashkiloti bosh kotibi]]
|boshlanish davri     = [[2009-yil]] [[1-avgust]]dan
|tugash davri       = [[2014-yil]] [[1-oktyabr]]gacha
|oʻtmishdoshi    = [[Jaap de Hoop Scheffer]]
|vorisi      = [[Jens Stoltenberg]]
|lavozimi_2        = [[Daniya Bosh vaziri]]
|monarx_2       = [[Margrethe II]]
|boshlanish davri_2    = [[2001-yil]] [[27-noyabr]]dan
|tugash davri_2      = [[2009-yil]] [[5-aprel]]gacha
|oʻtmishdoshi_2   = [[Poul Nyrup Rasmussen]]
|vorisi_2     = [[Lars Løkke Rasmussen]]
|lavozimi_3        = [[:en:Venstre (Denmark)|Venstre lideri]]
|boshlanish davri_3    = [[1998-yil]] [[18-mart]]dan
|tugash davri_3      = [[2009-yil]] [[17-may]]gacha
|oʻtmishdoshi_3   = [[Uffe Ellemann-Jensen]]
|vorisi_3     = [[Lars Løkke Rasmussen]]
|lavozimi_4        = [[Folketing|Iqtisodiyot vaziri]]
|premyer_4 = [[Poul Schlüter]]
|boshlanish davri_4    = [[1990-yil]] [[18-dekabr]]dan
|tugash davri_4      = [[1992-yil]] [[19-noyabr]]gacha
|oʻtmishdoshi_4   = [[Niels Helveg Petersen]]
|vorisi_4     = [[Thor Pedersen]]
|lavozimi_5        = [[:en:Tax Minister of Denmark|Soliq vaziri]]
|premyer_5 = [[Poul Schlüter]]
|boshlanish davri_5    = [[1987-yil]] [[10-sentabr]]dan
|tugash davri_5      = [[1992-yil]] [[19-noyabr]]gacha
|oʻtmishdoshi_5   = [[Isi Foighel]]
|vorisi_5     = [[Peter Brixtofte]]
|tugʻilgan paytidagi ismi   = Anders Fogh Rasmussen 
|tavallud sanasi     = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1953|1|26|df=y}}
|tavallud joyi = [[Ginnerup]], Denmark
|vafot sanasi =
|partiyasi = Venstre
|mukofotlari = {{Danebrog ordeni}} {{1-klass Danebrog ordeni}} {{Stara planina ordeni}}
}}
'''Anders Fog Rasmussen''' (1953-yil 26-yanvar, Ginnerup, [[Daniya]]) – [[Danlar|daniyalik]] siyosatchi, 2009-2014-yillarda [[NATO Bosh kotibi]], [[Ukraina prezidenti|Ukraina Prezidenti]] maslahatchisi (2016-2019). 2001-yildan 2009-yilgacha [[Daniya bosh vazirlari ro'yxati|Daniya Bosh vaziri]]<ref>https://rasmussenglobal.com/the-firm</ref><ref>{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=http://cphpost.dk/news/business/anders-fogh-rasmussen-got-a-new-job.html |access-date=2018-06-23 |archivedate=2019-12-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191221171029/http://cphpost.dk/news/business/anders-fogh-rasmussen-got-a-new-job.html }}</ref>.

== Hayoti ==
Anders Fog Rasmussen 1953-yil 26-yanvarda Ginnerup shahrida fermer Knud Rasmussen va Marta Rasmussen oilasida tugʻilgan. Onasining familiyasi Anders uchun ikkinchi ismga aylandi.

1969-1972-yillarda Viborg sobori maktabini tillar va ijtimoiy fanlar sohasi boʻyicha tamomlagan. [[Orhus universiteti|Orhus universitetida]] iqtisod fakultetida tahsil olgan, 1978-yilda tamomlagan. U soliqqa tortish va davlat tuzilishiga oid bir qancha kitoblar yozgan. U va uning rafiqasi Anne-Mette (1958-yilda tugʻilgan) 1978-yilda turmush qurishgan va uchta farzandi bor: Henrik Fog Rasmussen (1979-yilda tugʻilgan), Mariya (1981-yilda tugʻilgan) va Kristina (1984-yilda tugʻilgan), olti nabirasi bor.

U oʻzining siyosiy faoliyatini 17 yoshida, [[Viborg (shahar)|Viborg]] shahridagi Yosh liberallar jamiyati asoschisi sifatida boshlagan. Oradan atigi 3 yil oʻtib, 1973-yilda Daniya Liberal partiyasi Markaziy Kengashiga (Venstre) qoʻshildi. 1974-yilda [[Folketing]] nomzodini qoʻydi va 1978-yilda birinchi marta Viborg [[Amt|munitsipalitetidan]] deputat etib saylandi. Oʻsha yili [[Orxus]] universitetida iqtisod boʻyicha oliy maʼlumot oldi. Daniya kichik va oʻrta tadbirkorlar federatsiyasiga ishga ketdi va 1984-yilgacha maslahatchi boʻlib ishladi.

1984-yildan Liberallarning parlament fraksiyasi rahbariyatining aʼzosi, 1985-yildan Liberal partiya milliy tashkiloti raisining oʻrinbosari, 1987-1992-yillarda Daniya soliq vaziri, 1990-1992-yillarda – iqtisodiyot vaziri. 1993-yilda „Fra Socialstat til Minimalstat“ (tarjimasi – „Ijtimoiy davlatdan minimal davlatga“) nomli kitobini nashr etdi. 1996-yilda vakillar kengashi aʼzosi, ikki yildan soʻng esa [[Daniya Milliy banki]] direktorlar kengashi aʼzosi boʻldi.

1998-yildan Daniya Liberal partiyasining raisi, 2001-yil 20-noyabrda parlament saylovlarida gʻalaba qozongan.

2001-yil 27-noyabrda Anders Fog Rasmussen [[Daniya]] Bosh vaziri lavozimini egalladi.

Rasmussen past soliqlar, xususiylashtirish va hukumat hajmini cheklash tarafdori boʻlib, oʻzining bosh vazirligi davrida tegishli ichki siyosatni olib bordi. Immigratsiyaga qarshi qonunchilikni kuchaytirish tashabbusi bilan chiqdi va bir jinsli nikohni qonuniylashtirish tarafdori edi. 2005-yilda Daniya [[Muhammad|Muhammad paygʻambarning]] gazeta karikaturalari tufayli katta ichki mojaroga duch keldi. Karikaturalardan xafa boʻlgan musulmonlardan Daniya mahsulotlarini global boykot qilish chaqiriqlari eshitildi. 2007-yil 1-yanvarda global munitsipal islohot kuchga kirdi. Oʻsha yili Rasmussen Daniyaning Yevro hududiga kirishi va yagona Yevropa valyutasi – [[Yevro|yevroni]] joriy etish boʻyicha referendum oʻtkazish niyatida ekanligini eʼlon qildi. Natijada, Daniya bu zonaga kirmadi va oʻz milliy valyutasini [[Daniya kronasi|kron]] koʻrinishida saqlab qoldi. 2005 va 2007-yillarda Daniya liberal partiyasi parlament saylovlarida gʻalaba qozondi, buning natijasida Rasmussen 2009-yilgacha Daniya Bosh vaziri boʻlib qoldi.

2009-yil mart oyida Buyuk Britaniya, Fransiya va Germaniya rahbarlari Anders Fog Rasmussenni [[NATO Bosh kotibi]] lavozimiga saylashga qaror qilishdi. 2009-yil aprel oyida NATO sammitida Qoʻshma Shtatlar Rasmussen nomzodini qoʻllab-quvvatlashini bildirdi. Turkiya dastlab Rasmussen nomzodiga eʼtiroz bildirgan va hatto [[veto]] huquqidan foydalanish imkoniyatidan ogohlantirgan, biroq keyinroq oʻz pozitsiyasini qayta koʻrib chiqqan va Rasmussenning tanloviga rozi boʻlgan. Italiya va Ispaniya ham uning nomzodini qoʻllab-quvvatladi<ref>[https://www.welt.de/politik/article3457725/Tuerkei-macht-Weg-fuer-Rasmussen-als-Nato-Chef-frei.html Türkei macht Weg für Rasmussen als Nato-Chef frei]{{Ref-de}} {{Wayback|url=https://www.welt.de/politik/article3457725/Tuerkei-macht-Weg-fuer-Rasmussen-als-Nato-Chef-frei.html|date=20170902010657}}</ref>. 2009-yil 4-aprelda Rasmussen NATO Bosh kotibi etib tasdiqlandi, ertasi kuni Daniya hukumati rahbari lavozimidan isteʼfoga chiqdi. Rasmussenning Daniya Bosh vaziri lavozimini egallagan vorisi [[Lars Løkke Rasmussen]] edi.

2009-yil 1-avgustda rasman NATO Bosh kotibi lavozimini egallagan.

Rasmussenning NATO Bosh kotibi sifatida ishlagan davrida Liviyadagi va [[Janubiy Osetiya urushi (2008)|Gruziyadagi]] urushdan keyin uzilib qolgan alyans va Rossiya oʻrtasidagi hamkorlik vaqtincha qayta tiklandi, NATOning aralashuvini Rasmussenning oʻzi qoʻllab-quvvatladi.

2014-yil 1-oktabrda Rasmussen NATO Bosh kotibi lavozimini tark etdi. Uning oʻrnini Norvegiyaning sobiq bosh vaziri [[Jens Stoltenberg|Yens Stoltenberg]] egalladi.

2015-yilning yozidan – [[Goldman Sachs]] maslahatchisi<ref>{{Veb manbasi |url=http://news.finance.ua/ru/news/-/355994/byvshij-gensek-nato-stal-sovetnikom-goldman-sachs |sarlavha=Бывший генсек НАТО стал советником Goldman Sachs / Новости / Finance.UA<!-- Заголовок добавлен ботом --> |qaralgan sana=2015-08-06 |arxivsana=2015-08-08 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20150808035355/http://news.finance.ua/ru/news/-/355994/byvshij-gensek-nato-stal-sovetnikom-goldman-sachs}}</ref>.

2016-yil 27-maydan 2019-yil 17-maygacha – Ukraina Prezidenti [[Petro Poroshenko|Pyotr Poroshenkoning]] mustaqil maslahatchisi.

== Mukofotlari ==
* Danebrog ordeni ritsarining Katta xochi (Daniya; 2009-yil 7-aprel).
* „Buyuk xizmatlari uchun“ oltin medali (Daniya; 2002-yil 17-dekabr).
* Polsha Respublikasining „Buyuk xizmatlari uchun“ ordeni ritsarlari (2003).
* [[Buyuk Vitautas ordeni|Buyuk Vitautas ordeni ritsarining Buyuk xochi]] ([[Litva]], 2014-yil 13-fevral) <ref>{{Veb manbasi |url=https://e-seimas.lrs.lt/portal/legalAct/lt/TAD/7098af6095e911e3ace2d2b54a10cab5?positionInSearchResults=16&searchModelUUID=9ea1d6e9-cbb1-4d6c-8614-ad50309ecd23 |sarlavha=Dėl Lietuvos Respublikos ir užsienio valstybių piliečių apdovanojimo Lietuvos valstybės ordinais ir medaliais Vasario 16-osios – Lietuvos valstybės atkūrimo dienos proga |qaralgan sana=2022-09-16 |arxivsana=2022-09-20 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220920170657/https://e-seimas.lrs.lt/portal/legalAct/lt/TAD/7098af6095e911e3ace2d2b54a10cab5?positionInSearchResults=16&searchModelUUID=9ea1d6e9-cbb1-4d6c-8614-ad50309ecd23}}</ref> .
* [[Gediminas ordeni|Litva Buyuk Gertsogi Gediminas ordeni ritsarining Buyuk xochi]] ([[Litva]]; 2004-yil 21-aprel)<ref>Dekret Prezidenta Litovskoy Respubliki ot 21 aprelya 2004 goda № 20</ref>.
* 1-darajali Mariya yerining xochi ordeni ([[Estoniya]]; 2009-yil 4-fevral)<ref>[http://www.president.ee/et/vabariik/teenetemargid/kavalerid.php?id=17516 Teenetemärkide kavalerid]{{ref-et}}</ref>.
* [[Uch yulduz ordeni|"Uch yulduz" ordeni]] [[Buyuk ofitser|katta ofitseri]] ([[Latviya]]; 2004-yil 16-oktyabr)<ref>[http://www.president.lv/images/modules/items/DOC/item_2069_item_1916_tzo_registrs.doc Ar Triju Zvaigžņu ordeni apbalvoto personu reģistrs apbalvošanas secībā, sākot no 2004. gada 1.oktobra] {{Webarxiv}}{{Ref-la}}</ref>.
* Orange-Nassau ordeni ritsarining Buyuk xochi ([[Niderlandiya|Gollandiya]]; 2014-yil 30-yanvar).
* 1-darajali [[Stara Planina ordeni]] ([[Bolgariya]]; 2014-yil 11-aprel).
* Muqaddas Georgiy medali, 1-darajali (Bolgariya Mudofaa vazirligi; 2014-yil 11-aprel).
* [[Buxarest universiteti|Buxarest universitetining]] faxriy doktori ([[Ruminiya]]; 2013-yil 24-may).
* Ozodlik ordeni ([[Ukraina]]; 2014-yil 7-avgust) – ''Ukraina davlati va [[NATO|Shimoliy Atlantika alyansi]] oʻrtasidagi hamkorlikni rivojlantirishga qoʻshgan katta shaxsiy hissasi, Ukraina suvereniteti, mustaqilligi va hududiy yaxlitligini himoya qilishda katta qoʻllab-quvvatlagani uchun''<ref>[http://www.president.gov.ua/documents/17954.html Ukaz Prezidenta Ukraїni № 638/2014 vіd 7 serpnya 2014 roku „Pro nagorodjennya ordenom Svobodi“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150203011705/http://www.president.gov.ua/documents/17954.html |date=2015-02-03 }} {{Uk icon}}</ref><ref>[http://www.president.gov.ua/news/30935.html Prezident Ukraїni nagorodiv Generalnogo sekretarya NATO ordenom Svobodi // Ofіsіyne іnternet-predstavnitstvo Prezidenta Ukraїni, 07.08.2014] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150203010221/http://www.president.gov.ua/news/30935.html |date=2015-02-03 }} {{Uk icon}}</ref>.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Daniya Bosh vazirlari}}
{{NATO Bosh kotiblari}}
{{DEFAULTSORT:Rasmussen, Anders}}
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]