Avliyo Chalabiy sahifasining manbasini koʻrish

{{Shaxsiyat
|ismi = Avliyo Chalabiy
|asl ismi = Avliyo Chalabiy Muhammad Zalli ibn Darvish
|portret =
|eni = 200px
|tavsif = 
|tavallud sanasi = {{Birth date|df=y|1611|3|25}}
|tavallud joyi = [[Istanbul]], [[Usmonlilar imperiyasi]]
|vafot sanasi = [[1682-yil]]i
|vafot joyi =
|fuqaroligi = {{TUR}}
}}
'''Avliyo chalabiy''' ({{lang-ota|اوليا چلبي}}; 1611–1682) — [[turkiy]]alik mashhur [[sayyoh]] va [[olim]]. 

[[Istanbul]]da zargar oilasida dunyoga kelgan. U [[arab tili|arab]], [[fors tili|fors]] va [[yunon tili|yunon]] [[til]]larini, [[tarix]], [[geografiya]] va [[she’riyat]] ilmi (po-etika)ni chuqur egallagan. Avliyo Chalabiy birmuncha vaqt [[Istanbul]]dagi [[Ayo Soʻfiya]] masjidida [[hofiz]]lik (qorilik) qilgan. Soʻngra sulton saroyiga xizmatga olinadi, lekin koʻp oʻtmay harbiy xizmatga joʻnatiladi. U bir necha bor [[Turk armiyasi]]ning [[Azov]]ga (1641) va [[Vengriy]]aga (1656) qilgan yurishlarida qatnashgan. 

Avliyo Chalabiy [[Kichik Osiyo]], [[Kurdiston]], [[Suriya]], [[Falastin]], [[Mesopotamiya]], [[Misr]] va [[Habashiston]]ning koʻp joylarini kezib chiqqan (1640); u [[Janubiy Rossiya]] (1665), [[Qrim]] va [[Kavkaz]], xususan, [[Ozarbayjon]] (1644—48), [[Ukraina]] (1656—58), [[Bolqon]] yarim orol (1656, 1680) boʻylab sayohat qilgan. 

Bu mamlakatlarning [[tarix]]i, [[iqtisod]]iy, [[siyosiy]] ahvoli va [[xalq]]ining [[urf-odat]]i haqidagi qimmatli ma’lumotlar olimning "Sayyohning tarixi" yoki [[Sayohatnoma (Avliyo Chalabiy)|Sayohatnoma]] asarida keltirilgan. Bu asar tarixiy-etnografik manba sifatida alohida ahamiyatga ega. Asarning qoʻlyozmalari [[Turkiya]], [[Fransiya]], [[Angliya]] va boshqa mamlakatlarning qoʻlyozma asarlar fondlarida saqlanmoqda. [["Sayohatnoma"]] [[1897—1938-yil]]llar orasida 10 jildda [[turk tili]]da nashr etilgan. Uning ayrim qismlari [[Gʻarbiy Yevropa|Gʻarbiy]] va [[Sharqiy Yevropa]] tillariga, [[Moldova]] va [[Ukraina]]ga oid qismlari [[rus tili]]ga tarjima qilinib, 1961, 1979, 1983-yillarda nashr etildi.

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

{{bio-stub}}
{{OʻzME}}

[[Turkum:Sayyohlar]]
{{DEFAULTSORT:Chalabiy, Avliyo}}