Betti Alver sahifasining manbasini koʻrish

{{Yozuvchi bilgiqutisi
| tasvir                   = Betti Alver.jpg
| tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi|1906|11|23}}
| tavallud_joyi            = [[Jõgeva]], Livonia gubernatorligi, [[Rossiya imperiyasi]]
| vafot_sanasi             = {{vafot sanasi va yoshi|1989|06|19|1906|11|23}}
| vafot_joyi               = [[Tartu]], [[Estoniya SSR]], [[SSSR]]
| fuqaroligi               = {{Rossiya imperiyasi}} {{EST}} {{SSSR}}
| ijod_tili                = [[eston tili]]
| taʼlimi                  = [[Tartu universiteti]]
| mukofotlari              = Estoniya SSRda xizmat koʻrsatgan yozuvchi
Estoniya SSR xalq yozuvchisi
}}
'''Betti Alver''' (toʻliq ismi '''Elisabet Alver''', 1937-yildan '''Elisabet''' '''Talvik''', 1956-yildan '''Elisabet''' '''Lepik''', sovet pasportiga koʻra '''Elizabet Martinovna Alver''', {{Lang-et|Betti Alver}}; [[1906|1906-yil]] [[23-noyabr]], [[Jõgeva]], Livonia gubernatorligi, [[Rossiya imperiyasi]] — [[1989|1989-yil]] [[19-iyun]], [[Tartu]], [[Estoniya Sovet Sotsialistik Respublikasi|Estoniya SSR]], [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]]<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=2_JLL32RzrkC&dq=betti+alver&pg=PA237|title=Columbia dictionary of modern European literature By Jean Albert Bédé, William Benbow Edgerton|isbn=9780231037174|accessdate=30 November 2014|last1=Bédé|first1=Jean Albert|last2=Edgerton|first2=William Benbow|year=1980}}</ref>) — [[Estoniya|estoniyalik]] [[shoira]], [[yozuvchi]], [[tarjimon]]. [[Estoniya SSRda xizmat koʻrsatgan yozuvchi]] ([[1966]]). [[Estoniya SSR xalq yozuvchisi]] ([[1981]]).
== Biografiyasi ==
Betti Alver 1906-yil 23-noyabrda Jõgeva shahrida tugʻilgan. 1924-yilda [[Tartu]] shahridagi oʻrta maktabni tugatgan va 1924—1927 yillarda [[Tartu universiteti|Tartu universitetida]] [[eston tili]] va adabiyoti boʻyicha tahsil olgan<ref>{{cite web|url=http://elm.einst.ee/issue/23/soothsayer-mother-song-divine-hooligan-betti-alver/|title=Estonian Literary Magazine|accessdate=30 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20100911071329/http://elm.einst.ee/issue/23/soothsayer-mother-song-divine-hooligan-betti-alver/|archive-date=11 September 2010|url-status=dead}}</ref>. 1927-yilda „Liivi Deevidiivi“ („Shamol mahbubasi“) romani nashr etiladi. Alverning birinchi sheʼrlar kitobi „Tolm ja tuli“ („Chang va olov“) esa 1936-yilda nashr etilgan. [[Aleksandr Pushkin|Aleksandr Pushkinning]] sheʼrlari va uning „[[Yevgeniy Onegin]]“ (1964) sheʼriy romani, [[Maksim Gorkiy|Masknim Gorkiyning]] „Bolalik“ va „Mening universitetlarim“ sheʼrlari Betti Alver tomonidan eston tiliga tarjima qilingan. Shuningdek, [[Kristjan Jaak Peterson|Kristjan Jaak Petersonning]] nemis tilida yozilgan sheʼrlarini eston tiliga tarjima qilgan<ref>{{cite book | last1=Cummins | first1=W.M. | last2=Debeljak | first2=A. | last3=Haderlap | first3=M. | last4=Ihan | first4=A. | last5=Potokar | first5=J. | last6=Šalamun | first6=T. | title=Shifting Borders: East European Poetries of the Eighties | publisher=Fairleigh Dickinson University Press | series=Foreign Policy; 9 | year=1993 | isbn=978-0-8386-3497-4 | url=https://books.google.com/books?id=EVKUVb1QpmUC&pg=PA32| pages=32–33}}</ref>. Betti Alverning sheʼrlari [[Polyak tili|polyak]], [[Nemis tili|nemis]], [[Ingliz tili|ingliz]], [[Chex tili|chex]], [[Italyan tili|italyan]] va boshqa tillarga tarjima qilingan. Alverning sheʼrlarini [[Rus tili|rus tiliga]] [[Yunna Morits]] tarjima qilgan. Betti Alver sharafiga uning tugʻilgan shahri [[Jõgeva|Jõgevada]] „Yulduzli vaqt“ kuzgi sheʼriyat kunlari oʻtkaziladi. 2013-yilda [[Merkuriy|Merkuriydagi]] [[krater]] uning sharafiga Alver deb nomlangan[https://web.archive.org/web/20151018125451/http://messenger.jhuapl.edu/news_room/details.php?id=238] . [[Juhan Smuuli nomidagi Estoniya SSR adabiyot mukofoti]] laureati ([[1980]]). Yozma va [[Onlayn va oflayn|onlayn]] ovoz berish natijalariga koʻra 1999-yilda tuzilgan [[XX asrdagi Estoniyaning 100 ta buyuk arboblari]] roʻyxatiga kiritilgan<ref>Sajandi sada Eesti suurkuju / Koostanud Tiit Kändler. — Tallinn: Eesti Entsüklopeediakirjastus, 2002. — 216 lk. ISBN 998570102X.</ref>.

Betti Alver [[1989|1989-yil]] [[19-iyun|19-iyunda]] [[Tartu|Tartuda]] vafot etgan va Tartuning Vana-Jaani qabristoniga dafn qilingan<ref>{{Veb manbasi |url=https://info.raad.tartu.ee/muinsus.nsf/0/1F9401E0D748FBB5C2256DC50034C199 |sarlavha=Betti Alveri (1906 - 1989) haud |til=et |qaralgan sana=2024-05-28 |arxivsana=2023-04-04 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20230404060026/https://info.raad.tartu.ee/muinsus.nsf/0/1F9401E0D748FBB5C2256DC50034C199 }}</ref>.

== Sheʼriy kitoblari ==
* Tolm ja tuli (1936);
* Tähetund (1966);
* Eluhelbed (1971);
* Lendav linn (1979);
* Korallid Emajões (1986).

[[Fayl:Бетти_Альвер_на_почтовой_марке_Эстонии_2006_года.jpg|thumb| Betti Alver tasvir 2006-yilgi Estoniya pochta markasida]]
== Filateliyada  tasvirlanishi ==
[[2006|2006-yilda]] [[Estoniya]] pochtasi Betti Alverning 100 yilligini unga bagʻishlangan [[Pochta markasi|pochta markasini]] chiqarish orqali nishonlaydi.
== Oilasi ==
Bett Alver shoir [[Heiti Talvik]] bilan turmush qurgan. 1956-yilda esa Mart Lepikga (adabiyotchi, Adabiyot muzeyining birinchi direktori, 1940—1945) turmushga chiqadi. Qarindoshlari Eduard Alver (Ozodlik urushi davrida Estoniya mudofaa ittfoqi „Kaitseliit“ qoʻmondoni) va [[Siim Kallas]].

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
# ''Leetmaa E.'' Betti Alver — 100 // Pärnu Express, 2006-yil 27-oktyabr.
{{Tashqi havolalar}}
[[Turkum:Alifbo boʻyicha shaxsiyatlar]]
[[Turkum:1989-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:19-iyunda vafot etganlar]]
[[Turkum:1906-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:23-noyabrda tugʻilganlar]]