Bilbo Baggins
Bilbo Baggins (Vestroncha: Bilba Labingi) — J. R. R. Tolkienning 1937-yilda yozilgan „Hobbit“ romanining bosh qahramoni va personaji, „Uzuklar hukmdori“ asarining yordamchi qahramoni hamda Tolkienning Oʻrta yer haqidagi koʻplab asarlarining (Frodo Baggins bilan birga) xayoliy hikoyachisidir. „Hobbit“da u sehrgar Gandalf tomonidan Thorin Emanqalqon va uning gnomlar guruhiga ajdodlaridan qolgan uy hamda xazinani ajdarho Smaugdan qaytarib olishda yordam berish uchun tanlab olinadi.
| Bilbo Baggins | |
|---|---|
| „O‘rta Yer“ obrazi | |
| Ilk bora koʻringan | Hobbit |
| Muallif(lar) | J. R. R. Tolkien |
| Umumiy maʼlumotlar | |
| Toʻliq ismi | Bilbo Baggins |
| Irqi | Xobbit |
| Jinsi | Erkak |
| Oilasi | Belladonna Took (onasi); Bungo Baggins (otasi) |
| Aloqador boshqa obraz(lar) | Frodo Baggins (amakivachchasi) |
| Qarindoshlari | Gerontius Took (bobosi) |
| Kelib chiqishi | Shir |
Bilboning Shirdagi hayot tarzi, tamaki va pochta xizmatining mavjudligi kabi xususiyatlar bilan belgilanib, Viktoriya davridan Edvard davrigacha boʻlgan ingliz oʻrta sinfi hayotini yodga soladi. Bu gnomlar va elflarning ancha qadimiy dunyosiga mos kelmaydi. Tolkien Bilbo obrazini dizayner William Morrisning Islandiyaga qilgan sayohatlariga asoslanib yaratganga oʻxshaydi. Morris uy shinamligini yaxshi koʻrgan, ammo sarguzashtli sayohati davomida ruhan oʻsgan. Bilboning sayohati donolik va ezgulik yoʻlida oʻsishni koʻrsatuvchi „muqaddas ziyorati“ hamda butunlikka erishish sari psixologik sayohat sifatida talqin qilingan.
Bilbo „Hobbit“ va „Uzuklar hukmdori“ asarlarining koʻplab radio va film moslashtirishlarida hamda ularga asoslangan videooʻyinlarda paydo boʻlgan.
Koʻrinish bergan joylari
Hobbit
„Hobbit“ asarining bosh qahramoni Bilbo Baggins oʻzining tinch-osuda oʻrta yosh davrini oʻtkazayotgan hobbitdir. U oʻzining dastlabki eʼtirozlariga qaramay, afsungar Gandalf va surgundagi qirollari Thorin Emanqalqon boshchiligidagi 13 nafar gnomning tavsiyasi bilan „oʻgʻri“ sifatida yollanadi. Gnomlar guruhi Yolgʻiz togʻni va uning xazinalarini ajdarho Smaugdan qaytarib olish maqsadida safarga otlanishgan. Bu sarguzasht Bilbo va uning hamrohlarini yovvoyi tabiat bagʻri boʻylab, elflarning panohgohi boʻlmish Rivendellga, Tumanli togʻlar osha olib oʻtadi. U yerda Bilbo goblinlardan qochib qutulib, Gollumga duch keladi va sehrli uzukni qoʻlga kiritadi. Uning sayohati varglar, goblinlar va olovdan omadli qochib qutulish, qiyofasini oʻzgartiruvchi Beornning uyiga borish, qorongʻu Mirkwood oʻrmoni orqali oʻtish, Uzun koʻl oʻrtasidagi Koʻl shaharga yetib borish va nihoyat Togʻning oʻziga yetib borish bilan davom etadi.
Oʻgʻri sifatida Bilbo ajdahoning iniga eltuvchi maxfiy yoʻlak boʻylab pastga yuboriladi. U oltin kosani oʻgʻirlab, uni gnomlarga qaytarib olib keladi. Smaug uygʻonadi va oʻgʻirlikni hamda ochilgan yoʻlakdan kelayotgan sovuq havo oqimini darhol payqaydi. U uchib chiqib, eshik tashqarisidagi gnomlarni deyarli tutib oladi va ularning ponilarini yeb qoʻyadi. Bilbo va gnomlar yoʻlak ichiga yashirinishadi. Bilbo yana koʻproq narsa oʻgʻirlash uchun Smaugning iniga qayta tushadi, ammo ajdaho endi yarim uygʻoq edi. Sehrli uzugini taqib olgan Bilbo koʻrinmas boʻladi, biroq Smaug uni darhol hidlab topadi. Bilbo Smaug bilan jumboqli suhbat quradi va ajdahoning zirhida haqiqatan ham tirqish borligini payqaydi. U yoʻlak boʻylab yuqoriga yugurayotib, ajdahoning olovidan omon qoladi va gnomlarga Smaugning zirhidagi tirqish haqida aytib beradi. Keksa bir qorachayka u aytgan gaplarni eshitib qoladi va buni Lake-towndagi Bardga aytish uchun uchib ketadi.
Smaug Lake-town Bilboga yordam berganini tushunib yetadi va shaharni vayron qilish uchun uchib ketadi. Hujum paytida Smaug oʻldirilgach, gnomlar Yolgʻiz togʻni qayta qoʻlga kiritishadi va ajdahoning xazinasini koʻl odamlari yoki oʻrmon elflari bilan boʻlishishdan bosh tortib, Bilboni dahshatga solishadi. Bilbo Thorin oilasining eng qimmatbaho yodgorligi boʻlgan Arkenstone toshini topib oladi, lekin uni yashiradi. Thorin oʻz qarindoshi Dáinni gnomlar qoʻshinini boshlab kelishga chaqiradi. Thorin va uning gnomlari togʻ zali kirish qismini mustahkamlaydilar hamda oʻrmon elflari va koʻl odamlari tomonidan qamal qilinadilar. Bilbo urushning oldini olish uchun Arkenstoneni toʻlov evaziga berishga harakat qiladi, ammo Thorin uning bu harakatini xiyonat deb biladi va Bilboni haydab yuboradi. Dáin yetib keladi va gnomlar qoʻshini elflar va odamlar qoʻshinlariga qarshi roʻbaroʻ keladi. Jang boshlanganda, Smaug oʻlganidan xabar topgan ulkan goblinlar va varglar qoʻshini togʻni egallash uchun yetib keladi. Elflar, odamlar va gnomlar qoʻshini Burgutlar hamda Beorn yordamida goblinlar va varglarni magʻlub etadi. Thorin oʻlim xavfi darajasida yaralanadi, ammo vafot etishidan oldin Bilbo bilan yarashib oladi. Bilbo oʻz ulushiga tushgan xazinadan faqat ozgina qismini qabul qiladi, garchi bu baribir Shir hobbiti uchun juda katta boylik hisoblansa-da. Bilbo Shirdagi uyiga qaytib kelgach, uning oʻlganiga ishongan bir qancha qarindoshlari uning uyi va mol-mulkiga egalik qilishga urinayotganini koʻradi.