Charente sahifasining manbasini koʻrish

{{Bilgiquti aholi punkti
|mamlakat=Fransiya
|mavqe=Departament
|asl nomi=Charente
|bayroq=Flag of Charente.svg
|gerb=Blason département fr Charente.svg
|lat_deg = 45|lat_min = 50|lat_sec = 
|lon_deg = 0|lon_min = 20|lon_sec =
|CoordAddon=
|rahbar=
|maydon=
|AP markazi balandligi=
|aholi=352,015
|milliy tarkib=fransuzlar
|konfessiyaviy tarkib=
|vaqt mintaqasi=+1
|telefon kodi=16
|pochta indeksi=
|avtomobil kodi=}}
'''Charente''' ({{IPA-fr|ʃaʁɑ̃t|lang|LL-Q150 (fra)-GrandCelinien-Charente.wav}}; Saintongese) — [[Fransiya|Fransiyaning]] janubi-gʻarbiy qismidagi [[Yangi Akvitaniya|Nouvelle-Akvitaniya]] [[Fransiya mintaqalari|maʼmuriy mintaqasidagi]] [[Fransiya departamentlari|boʻlim]]. U departamentdagi eng muhim va eng uzun daryo boʻlgan [[Sharanta (daryo)|Sharanta]] daryosi, shuningdek, boʻlimning ikkita eng yirik shaharlari Angulem va Konyak joylashgan daryo sharafiga nomlangan. 2019-yilda uning aholisi 352 015 kishi edi<ref name="pop2019">[https://www.insee.fr/fr/statistiques/fichier/6011060/dep16.pdf Populations légales 2019: 16 Charente], INSEE</ref>.

== Tarixi ==
Departament1790-yil 4-martda [[Buyuk fransuz inqilobi|fransuz inqilobi]] paytida yaratilgan 83 ta boʻlimdan biridir. U sobiq Angoumois provinsiyasi va Saintongening gʻarbiy va janubiy qismlaridan yaratilgan.

Departament yagona boʻlinma sifatida yaratilishidan oldin, uning katta qismi tuz va [[konyak]] ishlab chiqarish kabi anʼanaviy tarmoqlar tufayli tijorat jihatdan gullab-yashnagan. Garchi Charente daryosi XX asrning koʻp qismida loyga aylangan va harakatlana olmaydigan darajada boʻlgan. XVIII asrda u anʼanaviy biznes uchun ham, qogʻoz buyumlari va temir eritish kabi yangi rivojlanayotgan sohalar uchun ham qirgʻoq boʻylab tashish yoʻllari bilan muhim aloqalarni oʻrnatdi.

Oʻn toʻqqizinchi asrning birinchi yarmida sanoat va savdo rivojlanishining jadal sur’atlari farovonlik davriga olib keldi va departament iqtisodi 1851-yilda eng yuqori choʻqqiga chiqdi<ref>Jean Combes (dir.) et Michel Luc (dir.</ref>. Charente oʻn toʻqqizinchi asrning ikkinchi yarmida Fransiyaning koʻplab qishloq boʻlimlari singari, aholi sonining qisqarishini boshdan kechirdi. Chunki shaharlar va Fransiya imperiyasida mavjud iqtisodiy hududlar mehnatga layoqatli odamlarni jalb qildi.

Yigirmanchi asrda anʼanaviy sanoatlari ikki yirik jahon urushi taʼsirida nisbatan past oʻsishni boshdan kechirdi. Yigirmanchi asrning ikkinchi yarmida umumiy aholi soni 340 000 atrofida boʻlib, sezilarli darajada barqaror edi. Garchi Angulem atrofidagi sanoat va tijorat oʻzgarishlari yigirma birinchi asrning birinchi oʻn yilligida umumiy aholi soniga taxminan 10 000 kishini qoʻshdi.

== Geografiyasi ==
U asosan [[Garonn pasttekisligi|Akvitaniya havzasining]] bir qismi boʻlib, shimoli-sharqiy qismi Markaziy massivda joylashgan. [[Sharanta (daryo)|Sharanta daryosi]] departament boʻylab oqib oʻtadi. U tarixiy Angoumois mintaqasidan iborat boʻlib, Saintonge, Limuzin, Perigord va Poitou viloyatlarining bir qismini oʻz ichiga oladi.

Departament hozirgi [[Yangi Akvitaniya|Nouvelle-Aquitaine]] [[Fransiya mintaqalari|mintaqasining]] bir qismidir. U Charente-Maritime, Dordogne, Haute-Venna, Vena va Deux-Sevr departamentlari bilan oʻralgan. Charentadagi eng janubiy, yirik shahar (1000 dan ortiq aholiga ega shahar) — Chalais .

=== Asosiy shaharlari ===
{{Historical populations|11=1791|12=339,780|13=1801|14=299,029|15=1806|16=327,052|17=1821|18=347,541|19=1831|20=362,531|21=1841|22=367,893|23=1851|24=382,912|25=1861|26=379,081|27=1872|28=367,520|29=1881|30=370,822|31=1891|32=360,259|33=1901|34=350,305|35=1911|36=347,061|37=1921|38=316,279|39=1931|40=310,489|41=1936|42=309,279|43=1946|44=311,137|45=1954|46=313,635|47=1962|48=327,658|49=1968|50=331,016|51=1975|52=337,064|53=1982|54=340,770|55=1990|56=341,993|57=1999|58=339,628|59=2006|60=347,037|61=2011|62=352,705|63=2016|64=353,288|65=2019|66=352,015}}
Aholisi eng koʻp boʻlgan kommuna — Angulem shahridir. 2019-yil holatiga koʻra, 5000 dan ortiq aholisi boʻlgan 9 ta kommuna mavjud<ref name="pop2019">[https://www.insee.fr/fr/statistiques/fichier/6011060/dep16.pdf Populations légales 2019: 16 Charente], INSEE</ref>.
{| class="wikitable"
!Kommuna
! Aholi (2019)
|-
| [[Angoulem|Angoulême]]
| style="text-align: center;" | 41 603
|-
| Cognac
| style="text-align: center;" | 18 670
|-
| Soyaux
| style="text-align: center;" | 9 761
|-
| La Couronne
| style="text-align: center;" | 7764
|-
| Sent-Yrieix-sur-Charente
| style="text-align: center;" | 7381
|-
| Ruelle-sur-Tuvre
| style="text-align: center;" | 7305
|-
| Gond-Pontuvr
| style="text-align: center;" | 6,119
|-
| L’Isle-d’Ispagnac
| style="text-align: center;" | 5,626
|-
| Champniers
| style="text-align: center;" | 5,149
|}

== Demografiyasi ==
Boʻlim aholisi ''Charentais'' yoki ''Charentaise'' deb ataladi.

== Galereya ==
<gallery mode="packed" heights="150px" style="text-align:left">
Fayl:Vigny Maine-Giraud 2011a.jpg|Champagne-Vigny
Fayl:Verteuil 16 Charente aux Cordeliers.jpg|Verteuil-sur-Charente
Fayl:La Couronne Abbaye2010.jpg|La Couronne
Fayl:Plassac-Rouffiac église 2012.jpg|Plassac-Rouffiac
Fayl:Aubeterre 16 Église façade 2013.jpg|Aubeterre-sur-Dronne
Fayl: DeviatLaFaye2.JPG|Chateau de la Faye
</gallery>

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
[[Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda]]
[[Turkum:Fransiya]]
{{Fransiya departamentlari}}
{{Tashqi havolalar}}