Colchicum autumnale sahifasining manbasini koʻrish

{| class="infobox biota" style="text-align: left; width: 200px; font-size: 100%"
! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb (180,250,180)" |''Colchicum autumnale''
|-
| colspan="2" style="text-align: center" |[[Fayl:Illustration_Colchicum_autumnale0.jpg|frameless]]
|- style="text-align: center; background-color: rgb (180,250,180)"
|-
! colspan="2" style="min-width:15em; text-align: center; background-color: rgb (180,250,180)" |Ilmiy tasniflash 
|-
|
|Oʻsimliklar 
|-
|
|Yuksak oʻsimliklar 
|-
|
|Gulli oʻsimliklar 
|-
|
|Bir urugʻpallalilar 
|-
|
|[[Liliales]]
|-
|
|[[Colchicaceae]]
|-
|
|''[[Colchicum]]''
|-
|
|<div class="species" style="display:inline">'''''C.&nbsp;autumnale'''''</div>
|-
! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb (180,250,180)" |Binar nomi 
|-
| colspan="2" style="text-align: center" |'''<span class="binomial">''Colchicum autumnale''</span>'''<br /><br /><div style="font-size: 85%;">[[Carl Linnaeus|L.]]<ref>[https://www.biodiversitylibrary.org/page/358360#page/353/mode/1up Linnaeus, Carl von. 1753. Species Plantarum 1: 341, ''Colchicum autumnale'']</ref></div>
|- style="text-align: center; background-color: rgb (180,250,180)"
|-
! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb (180,250,180)" |Sinonimlar 
|-
| colspan="2" style="text-align: left" |
<div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="text-align: center; font-size: 95%;">
<div style="line-height: 1.6em; font-weight: bold; font-size: 100%; text-align: left;"><div>Synonyms list</div></div>

** ''Colchicum commune'' <small>Neck.</small>
** ''Bulbocodium antumnale'' <small>(L.) Lapeyr.</small>
** ''Colchicum vernale'' <small>Hoffm.</small>
** ''Colchicum vernum'' <small>(Reichard) Georgi</small>
** ''Colchicum polyanthon'' <small>Ker Gawl.</small>
** ''Colchicum praecox'' <small>Spenn.</small>
** ''Colchicum crociflorum'' <small>Sims</small>
** ''Colchicum orientale'' <small>Friv. ex Kunth</small>
** ''Colchicum autumnale'' var. ''viridiflorum'' <small>Opiz</small>
** ''Colchicum pannonicum'' <small>Griseb.</small> <small>& Schenk</small>
** ''Colchicum transsilvanicum'' <small>Schur</small>
** ''Colchicum turcicum'' subsp. ''pannonicum'' <small>(Griseb.</small> <small>& Schenk) Nyman</small>
** ''Colchicum bulgaricum'' <small>Velen.</small>
** ''Colchicum borisii'' <small>Stef.</small>
** ''Colchicum vranjanum'' <small>Adamovic ex Stef.</small>
** ''Colchicum doerfleri'' var. ''orientale'' <small>Kitanov</small>
** ''Colchicum drenowskii'' <small>Degen & Rech.f. ex Kitan.</small>
** ''Colchicum rhodopaeum'' <small>Kov.</small>

</div>
|}
'''''Colchicum autumnale''''', odatda '''kuzgi zaʼfaron''', '''oʻtloq zaʼfaroni''',<ref>A R Clapham, T G Tutin and E F Warburg, ''Flora of the British Isles'', second edition, 1962, p 982</ref> yoki '''yalangʻoch xonim''' sifatida tanilgan, haqiqiy zaʼfaronga oʻxshab ketadigan zaharli kuzda gullaydigan [[Gulli oʻsimliklar|oʻsimlik]]. Lekin haqiqiy zaʼfarondan farqli oʻlaroq bu oʻsimlik Colchicaceae oʻsimlik oilasiga kiradi. „Yalangʻoch xonimlar“ nomi barglardan avval gullar payda boʻlgani sababli berilgan<ref>Gajic. 1977. Glasnik prirodnaučkog museja u Beogradu, Serija B, Bioloake nauke Nauke 32: 8. ''Colchicum autumnale''</ref>. „Oʻtloq zaʼfaroni“, „kuzgi zaʼfaron“ ummumiy nomlariga qaramay, bu oʻsimlik zaʼfaronga aloqador emas.

Tur zaharliligiga qaramay, moʻtadil iqlim mintaqalarida manzarali oʻsimlik sifatida oʻstiriladi. „Nancy Lindsay“ navi Qirollik bogʻdorchilik jamiyatining Bogʻdagi xizmatlari uchun mukofotiga sazovor boʻldi<ref name="RHSPF">{{Veb manbasi|url=https://www.rhs.org.uk/Plants/116976/i-Colchicum-autumnale-i-Nancy-Lindsay/Details|sarlavha=RHS Plantfinder - Colchicum autumnale 'Nancy Lindsay'|qaralgan sana=12-yanvar 2018-yil}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://www.rhs.org.uk/plants/pdfs/agm-lists/agm-ornamentals.pdf|sarlavha=AGM Plants - Ornamental|sana=2017-yil iyul|nashriyot=Royal Horticultural Society|qaralgan sana=24-yanvar 2018-yil}}</ref>.

== Tavsif ==
Bu oʻsimlik koʻp yilik boʻlib barglarining uzunligi {{Convert|25|cm|in|abbr=on|sigfig=1}} ga yetadi. Gullari yolgʻiz, uzunligi {{Convert|4|-|7|cm|abbr=on|sigfig=1|in}}<ref name="Blamey">{{Kitob manbasi|last=Blamey|first=M.|year=2003|title=Wild flowers of Britain and Ireland: The Complete Guide to the British and Irish Flora.|publisher=A & C Black|location=London|isbn=978-1408179505}}</ref>.

''C. autumnale'' oʻz oilasining yagona turi boʻlib, [[Buyuk Britaniya oroli|Buyuk Britaniya]] va [[Irlandiya oroli|Irlandiyadan kelib chiqqan]]<ref>Clive Stace, ''New Flora of the British Isles'' 3rd edition 1991, p 855</ref><ref name="Webb">Parnell, J. and Curtis, T. 2012. ''Webb’s An Irish Flora.'' Cork University Press. {{ISBN|978-185918-4783}}</ref>. U [[Portugaliya|Portugaliyadan]] [[Ukraina|Ukrainagacha]] b Yevropa boʻylab ham uchraydi va [[Shvetsiya]], [[Yevropa Rossiyasi]] va [[Yangi Zelandiya|Yangi Zelandiyada]] tabiiylashtirilgan<ref name="Kew">{{Veb manbasi |sarlavha=Kew World Checklist of Selected Plant Families, ''Colchicum autumnale'' |url=http://apps.kew.org/wcsp/namedetail.do?name_id=302771 |qaralgan sana=2022-10-29 |arxivsana=2016-01-24 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160124020515/http://apps.kew.org/wcsp/namedetail.do?name_id=302771 }}</ref>.

== Farmatsevtikadan foydalanish ==
''C. autumnale'' ning piyozchaga oʻxshash kurtaklari tor terapevtik indeksga ega boʻlgan kolxitsinni oʻz ichiga oladi. Kolxitsin koʻplab mamlakatlarda [[podagra]] va Oʻrta yer dengizi isitmasini davolashi tasdiqlangan, ammo past terapevtik indeksga ega. Kolxitsin oʻsimlikchilikda [[Poliploidiya|poliploid]] shtammlarni ishlab chiqarish uchun ham qoʻllanadi.

== Toksiklik ==
''Colchicum'' oʻsimliklari tarkibidagi kolxitsin tufayli zaharli hisoblanadi<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=6-aprel 2018-yil |title=Podlesek usoden za dve osebi |work=24ur.com |url=https://www.24ur.com/novice/crna-kronika/zaradi-strupenega-podleska-naj-bi-umrla-bolnica-se-ena-oseba-v-kriticnem-stanju.html |access-date=6-aprel 2018-yil}}</ref>. Kolxitsin bilan zaharlanish belgilari [[Margimush|mishyaknikiga]] oʻxshaydi va [[Antidotlar|antidot]] maʼlum emas.

Bu oʻsimlik (va kolxisinning oʻzi) mushuklar uchun alohida xavf tugʻdiradi. Oʻtloq zaʼfaronining barglari va mevalari eng yuqori darajadagi toksinlarni oʻz ichiga oladi. Lekin oʻsimlikning barcha qismlari zaharli hisoblanadi<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Meadow Saffron Poisoning in Cats |work=wagwalking.com |url=https://wagwalking.com/cat/condition/meadow-saffron-poisoning-1 |access-date=24-aprel 2018-yil}}</ref>.

== Galereya ==
<gallery>
Fayl:Colchicum autumnale 01.JPG|Boshqa o'simliklar bilan o'ralgan gullar
Fayl:Colchicum autumnale Luc Viatour.jpg|Ikki gul
Fayl:Colchicum autumnale 050505.jpg|Urug'lik ko'saklar
Fayl:Semen Colchici by Danny S. - 001.JPG|Urug'lar
Fayl:Colchicum autumnale 2.JPG|Yomg'irdan keyin
Fayl:Colchicum autumnale at the U.S. Botanic Gardens - Sarah Stierch.jpg|[[United States Botanic Gardens|Amerika Qo'shma Shtatlari botanika bog'idagi]] gullarning tafsilotlari
Fayl:Colchicum autumnale ENBLA02.jpeg|[[Limana]]
Fayl:Colchiques dans les prés.jpg|[[Lauterbourg|Lauterbourg o'tlog'ida]], (Elsace), Fransiya
Fayl:Colchicum autumnale00.jpg|[[Auguste Faguet]] tomonidan ''Colchicum autumnale''
Fayl:Meadow saffron plate no 6 bv73c1191 bk128b698 crop.jpeg|''"Salomatlik kitobi"'' dan, 1898-yil, Genri Munson Liman
</gallery>

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Yevropa o'simliklari]]
[[Turkum:Yevropa dorivor oʻsimliklari]]
[[Turkum:Dorivor oʻsimliklar]]
[[Turkum:Zaharli o‘simliklar]]