Dievas sahifasining manbasini koʻrish

'''Dievas''' (Dievs, Diev, Deyvs, {{lang-lt|dievas}}, {{lang-lv|dievs}}, latg. divs, prussiya. deiws — soʻzma-soʻz ''Xudo)'' — Boltiq mifologiyasida osmon xudosi, xudolar orasida asosiysi<ref name=":0">''[[Иванов, Вячеслав Всеволодович|Ivanov Vyach. Vs.]], [[Топоров, Владимир Николаевич|Toporov V. N.]]'' Dievas // [[Мифы народов мира (энциклопедия)|Mifi narodov mira]]: Ensiklopediya. M., 1980. — T. 1. — S.153-158. — [http://philologos.narod.ru/myth/balticmyth.htm Baltiyskaya mifologiya]</ref>. Dievas odatda passiv xudo sifatida taqdim etilgan va odamlarning taqdiriga bevosita taʼsir qilmagan.

=== Panteon ===
Etnograf Pyotr Petrovich Shmidt Yer maʼbudasi [[Zemes-mate|Zemes-mateni Dievasning]] rafiqasi deb hisoblagan, u birgalikda hind-evropalik ona yer va ota osmon juftligini tashkil qilgan<ref name=":2">{{Книга|автор=BĚTÁKOVÁ, Marta Eva; BLÁŽEK, Václav|заглавие=Энциклопедия балтийской мифологии|оригинал=Encyklopedie baltské mytologie|ответственный=|издание=|место=Прага|издательство=Libri|год=2012|страницы=213—215|страниц=|isbn=978-80-7277-505-7}}</ref>. Dievsning ikkita oʻgʻli bor, qadimiyroq shaklda — oʻgʻli [[Usinsh]] va qizi [[Layma|Layme]]<ref>Lautenbachs J., Deews un welns, Riga, 1885; Biezais H., Die Himmlische Gstterfamilie der alten Letten, Uppsala, 1972.</ref><ref name=":0">''[[Иванов, Вячеслав Всеволодович|Ivanov Vyach. Vs.]], [[Топоров, Владимир Николаевич|Toporov V. N.]]'' Dievas // [[Мифы народов мира (энциклопедия)|Mifi narodov mira]]: Ensiklopediya. M., 1980. — T. 1. — S.153-158. — [http://philologos.narod.ru/myth/balticmyth.htm Baltiyskaya mifologiya]</ref>. Latviya xalq qoʻshiqlarida Dievsning bolalarini boshqa urf-odatlarning ilohiy egizaklari bilan bogʻlaydigan motivlar va ramzlarning parchalari saqlanib qolgan.

=== Mifologiya ===
[[1252]]-yilgi Volin yilnomasida yashirincha sigʻiniladigan xudolar sanab oʻtilgan: „''jryashe bogom svoimi vtain, pervomu Nʼnadevi, i [[:ru:Телявель|Telyavelyu]], i Diverikʼzu''“ Nomida — diev elementi ajralib turadigan Nnadey va Diverikzu Dievasga ishora qilishi mumkin. Gʻarbiy rus kotibi Ionn Malalaning 1261-yildagi „Xronika“ tarjimasidagi qoʻshimchasida aytilishicha, temirchi xudo Telyavel Perkunas (yoki xudo Soviy) uchun quyoshni quygan va uni Dievas (Anday deb ham ataladi) yaqinida osmonga qoʻygan<ref name=":0">''[[Иванов, Вячеслав Всеволодович|Ivanov Vyach. Vs.]], [[Топоров, Владимир Николаевич|Toporov V. N.]]'' Dievas // [[Мифы народов мира (энциклопедия)|Mifi narodov mira]]: Ensiklopediya. M., 1980. — T. 1. — S.153-158. — [http://philologos.narod.ru/myth/balticmyth.htm Baltiyskaya mifologiya]</ref>.

Litva mifologiyasida Dievas faqat otlari bilan, otda yoki aravada, oʻzining boy bezatilgan qoʻrgʻoni joylashgan baland togʻdan tushayotgan holda paydo boʻladi. Novdalarning oʻsishiga va qoʻshchilarning ishiga xalaqit bermaslik uchun u yerga asta-sekin tushadi. Uning vazifalaridan biri qishloq xoʻjaligi: javdarning oʻsishini tezlashtiradi va begona oʻtlarning oʻsishini toʻxtatadi. Osmon xudosi Dievas va uning rafiqasi Jemina, yer maʼbudasi — Boltiqboʻyi va slavyan xalqlariga xos boʻlgan ona yer va ota osmonning arxetipik juftligi<ref>{{Книга|автор=Гимбутас М.|заглавие=Балты. Люди янтарного моря|ответственный=|издание=|место=|издательство=Центрполиграф|год=2004|страницы=|страниц=|isbn=}}</ref>.

== Yana qarang ==
* [[Okopyrms]] — Prussiya xudolar panteonida eng yuqori oʻrinni egallagan xudo.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
<references group="" responsive="1"></references>
[[Turkum:Latviya mifologiyasi]]
[[Turkum:Litva mifologiyasi]]
[[Turkum:osmon va ob-havo xudolari]]
[[Turkum: Oliy xudolar]]