Ziyosfera

Fatimata M'Baye

Fatimata M'baye (1957-yilda tugʻilgan) - Mavritaniyalik huquqshunos. U oʻz mamlakatida inson huquqlari uchun kurash olib boradi. 2016-yilda unga AQSh Davlat kotibi tomonidan “ Jasoratli ayollar” xalqaro mukofoti berildi.

Fatimata M'baye
Tavalludi 1957-yil
Kasbi Huquqshunos
Bolalari Oumaima Salamata Toure, Cheikh Abdallahi Cherif, Osmane Cherif Toure

Hayoti

M'Baye 1957-yilda Mavritaniyada tugʻilgan, u 12 yoshida 45 yoshli erkakka majburan turmushga chiqqan,[1] lekin maktabga borish uchun oilasidan ruxsat olishga uringan. 1981-yildan 1985-yilgacha u Nuakchott universitetida huquq va iqtisod fakultetida tahsil oldi va oʻz vatanidagi birinchi ayol huquqshunos boʻldi.

1991-yilda Fotimata M'baye Mavritaniya inson huquqlari Assotsiatsiyasini yoki AMDHNI tashkil etishga yordam berdi va 2006-yilda Assotsiatsiya prezidenti boʻldi. 1998-yilda hali ham davom etayotgan Mavritaniyadagi qullik amaliyoti Fransiya televideniyesida namoyish etildi, natijada u bilan birga tashkilotning oʻsha paytdagi prezidenti, Cheix Saad Bouh Kamara, kafolatsiz va tergovlarsiz hibsga olindi. U tasdiqlangan nodavlat uyushma aʼzosi boʻlganlik sifatida ayblandi,[2] 13 oylik qamoq jazosiga hukm qilindi va katta jarimaga tortildi.

M'Baye Ayollar huquqlari qoʻmitasi raisi va AMDH Ijtimoiy komissiyasining asoschisi va rahbari. U turli tashkilotlarda maslahatchi yurist va 1997-yilda Mavritaniyada boʻlib oʻtgan prezidentlik saylovlarida kuzatuvchi boʻlgan.

Uning mavritaniyadagi zulm va qullikka qarshi harakatlari uni 1987-yilda olti oylik qamoq jazosiga mahkum qildidi. 1998-yilda u yana oʻn uch oylik qamoq jazosiga hukm qilindi, chunki u tasdiqlanmagan ittifoqqa mansub edi, xalqaro tashkilot bosimi ostida u mamlakat Prezidenti tomonidan afv etildi.

M'bayening faoliyati va hayoti haqida BBC axborot xizmati maʼlumot bergach, xalqning unga boʻlgan eʼtibori oshdi[3].

2013-yilda M'baye BMTning uch davlat fuqarolaridan iborat tergov komissiyasiga (Wayback Machine saytida 2017-02-02 sanasida arxivlangan) qoʻshildi.Uning tarkibiga Markaziy Afrika Respublikasi bilan Bernard Muna va Filipp Alston davlatlari kiradi. Ushbu nazoratchilar guruhi dushmanlik va zoʻravonlik muhitida va cheklangan tarzda ishladi, ammo 2015-yilda Xavfsizlik Kengashiga avtomobil fuqarolar urushidagi barcha urushayotgan tomonlarni (2012-yildan hozirgi kungacha) insoniyatga xavf olib kelishda ayblab yakuniy hisobot chiqardi[4].

Mukofotlari

Fotimata M'baye 1999-yilda Mavritaniyada qullik va irqiy/etnik kamsitishlarga qarshi kurashgani uchun Nyurnberg xalqaro inson huquqlari mukofotini oldi[5].

2012-yilda Xillari Klinton M'bayeni odam savdosiga qarshi kurashuvchi qahramon sifatida sharafladi[6].

28-mart, 2016-yil, John Kerry, Davlat kotibi sifatida Mavritaniya inson huquqlarini huquqiy himoya qilishda uning qoʻshgan hissasi uchun 2016-yil "Xalqaro jasorat" ayollar mukofotI bilan taqdirladi va nutqida u haqida shunday dedi:

"Fotimata M'Baye uzoq vaqtdan beri etnik ziddiyatlarga duch kelgan mamlakatda aqli va bagʻrikengligi bilan faol jamoatchi boʻlib kelgan. Mavritaniyaning birinchi ayol advokati sifatida Fotimata juda qiyin muammolarni hal qildi. U faollarning huquqlarini himoya qildi va odam savdogarlarini taʼqib qilishni qoʻllab-quvvatladi. U qullikni jinoiy javobgarlikka tortadigan qonun ishlab chiqishda yordam berdi. 1980-yillarning oxiridagi gʻalayonlar davrida adolat izlayotgan "beva ayollar qoʻmitasi" niing ishlarini tartibga keltirdi. Uning roli haqida soʻraganida, u shunday deydi: "men oq, sariq, moʻgʻul yoki kurd boʻlib tugʻilishim mumkin edi va bularning har birida oʻzimni tanigan boʻlardim. Men uchun insonning qiymati hamma narsadan ustundir."[7]

M'bayning uchta farzandi bor.

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ „Mauritanie : Fatimata Mbaye, indestructible - JeuneAfrique.com“. jeuneafrique.com (12-yanvar 2015-yil). 15-fevral 2017-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 1-aprel 2016-yil.
  2. ↑ „Mauritania | Country report | Countries at the Crossroads | 2005“. freedomhouse.org. 2-fevral 2017-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 1-aprel 2016-yil.
  3. ↑ „Mauritania: A Question of Rape - ViewChange.org“. viewchange.org. 2-fevral 2017-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 1-aprel 2016-yil.
  4. ↑ „International court urged for Central African Republic - AP News 1/21/2015 9:15 PM“. townhall.com. 2-fevral 2017-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 1-aprel 2016-yil.
  5. ↑ „Contemporary Abolitionist of the Month: Fatimata M'Baye | Human Rights First“. humanrightsfirst.org. 2-fevral 2017-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 1-aprel 2016-yil.
  6. ↑ „Secretary Clinton With TIP Hero Fatimata M'Baye – Hillary Clinton News“. hillaryupdates.com. 2-fevral 2017-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 1-aprel 2016-yil.
  7. ↑ „Secretary Kerry Honors 14 Women of Courage“. state.gov. 21-yanvar 2017-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 1-aprel 2016-yil. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Fatimata_M'Baye" dan olindi