Fay Wray sahifasining manbasini koʻrish

{{Shaxsiyat bilgiqutisi
| ismi               = Fay Wray
| tasvir             = Wray, Fay 01.jpg
| tasvir_eni         = 
| izoh               = 1942-yilgi studiya portreti
| asl_ismi           = Vina Fay Wray
| tavallud_paytidagi_ismi = 
| tavallud_sanasi     = 
| tavallud_joyi      = [[Cardston, Alberta]], Kanada
| vafot_sanasi       = 
| vafot_joyi         = [[New York City]], [[AQSH]]
| fuqaroligi         = {{CAN}}, {{USA}}
| taʼlimi            = Hollywood High School
| kasbi              = Aktrisa
| faoliyat_yillari   = 1923–1980
| turmush_oʻrtogʻi   = John Monk Saunders (1928–1939)<br />Robert Riskin (1942–1955)<br />Sanford Rothenberg (1971–1991)
| bolalari           = 3 nafar (shu jumladan Victoria Riskin)
| mukofotlari        = Crystal Award (1989)
| veb-sayt           =
| imzosi             =
}}
'''Vina Fay Wray''' (1907-yil 15-sentyabr — 2004-yil 8-avgust) — kanadalik-amerikalik aktrisa boʻlib, u 1933-yildagi „[[King Kong (1933 film)|King Kong]]“ filmidagi Enn Derrou (Ann Darrow) roli bilan dunyoga mashhur boʻlgan. Oltmish yildan ortiq davom etgan aktyorlik faoliyati davomida Rey dahshatli filmlar aktrisasi sifatida xalqaro eʼtirofga sazovor boʻldi va u kino tarixidagi birinchi „[[scream queen]]“ (baqiroq malika) deb atalgan.

== Yoshligi ==
Fay Rey Kanadaning [[Cardston, Alberta|Kardston]] shahri yaqinidagi ranchoda tugʻilgan. Uning ota-onasi — Elvina Marguerit Jons va Jozef Heber Rey [[Iisus Xristosning oxirgi zamon avliyolari cherkovi]] (Mormonlar) aʼzolari boʻlishgan<ref>{{cite web|url=http://www.wargs.com/other/wrayf.html|title=Ancestry of Fay Wray|publisher=Wargs.com|access-date=March 9, 2011}}</ref>. U olti farzandning biri edi<ref>{{cite web|url=http://www.northernstars.ca/actorsvz/wray_fay_bio.html|title=Fay Wray|publisher=Northern Stars|access-date=March 9, 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110611015949/http://www.northernstars.ca/actorsvz/wray_fay_bio.html|archive-date=June 11, 2011}}</ref>. Rey tugʻilganidan bir necha yil oʻtgach, uning oilasi AQSHga qaytib keldi va 1912-yilda Solt-Leyk-Siti shahriga koʻchib oʻtdi. Keyinchalik ular [[Hollywood|Gollivud]]ga yoʻl oldilar va u yerda Fay [[Hollywood High School]] maktabida tahsil oldi.

== Faoliyati ==
1923-yilda, 16 yoshida Rey oʻzining kinodagi debyutini amalga oshirdi. 1926-yilda u „[[WAMPAS Baby Stars]]“ guruhiga (kelajakda yulduz boʻlishi kutilayotgan yosh aktrisalar) kiritildi. Bu uning [[Paramount Pictures]] studiyasi bilan shartnoma imzolashiga sabab boʻldi va u oʻndan ortiq filmlarda suratga tushdi. U „[[Sound film|ovozli filmlar]]“ga (talkies) oʻtish davrini ham muvaffaqiyatli bosib oʻtdi<ref>{{cite web|url=http://www.tcm.com/tcmdb/participant.jsp?spid=209593 |title=Fay Wray |publisher=Turner Classic Movies |archive-url=https://web.archive.org/web/20110305184552/http://www.tcm.com/tcmdb/participant.jsp?spid=209593 |access-date=March 9, 2011|archive-date=March 5, 2011 }}</ref>.

Reyning eng yirik yutugʻi [[RKO Pictures]] studiyasi tomonidan ishlab chiqarilgan „[[King Kong (1933 film)|King Kong]]“ filmidagi roli boʻldi. Maʼlumotlarga koʻra, Enn Derrou roli uchun unga 10 000 AQSH dollari toʻlangan<ref name="wrayreference">{{cite web |url=http://emol.org/film/archives/wray/ |title=Fay Wray |publisher=Emol.org |access-date=March 9, 2011 |archive-date=February 24, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120224002132/http://emol.org/film/archives/wray/ |url-status=dead }}</ref>. Film ulkan muvaffaqiyat qozondi va RKO studiyasini bankrotlikdan qutqarib qoldi. 1930-yillarda u „Doctor X“ (1932) va „Mum haykallari muzeyi siri“ (1933) kabi dahshatli filmlarda suratga tushib, oʻzining „baqiroq malika“ imidjini mustahkamladi.

Keyinchalik aktrisa koʻplab televideniye loyihalarida, jumladan, „[[Perry Mason (1957 TV series)|Perry Mason]]“ va „Alfred Hitchcock Presents“ seriallarida koʻrinish berdi. U aktyorlik faoliyatini 1980-yilda „Gideonʼs Trumpet“ telefilmi bilan yakunladi. [[James Cameron]] unga „[[Titanic (1997 film)|Titanik]]“ (1997) filmidagi qari Rouz rolini taklif qilgan, biroq u buni rad etgan.

== Shaxsiy hayoti va vafoti ==
Fay Rey uch marta turmush qurgan. 1935-yilda u Amerika fuqaroligini qabul qildi. Uning uchta farzandi bor edi. Rey 2004-yil 8-avgustda [[Manhattan|Manxetten]]dagi kvartirasida 96 yoshida tabiiy sabablar bilan vafot etdi<ref>{{cite web|last=Luther|first=Claudia|date=August 10, 2004|title=From the Archives: Fay Wray, 96; Actress, Object of Ape's Desire in 'King Kongʻ|url=https://www.latimes.com/local/obituaries/archives/la-me-fay-wray-20040810-snap-story.html|access-date=January 17, 2022|website=Los Angeles Times|language=en-US|arxivsana=2022-03-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20220328000000/https://www.latimes.com/local/obituaries/archives/la-me-fay-wray-20040810-snap-story.html}}</ref>. Uning vafotidan ikki kun oʻtib, mashhur [[Empire State Building]] binosining chiroqlari uning xotirasi uchun 15 daqiqaga oʻchirildi<ref>{{cite web|url=http://www.upi.com/topic/Fay_Wray/photos/pg-3/ |title=Fay Wray – Empire State Building to Dim Lights in Remembrance of Actress Fay Wray |publisher=UPI.com |access-date=March 9, 2011}}</ref>. Aktrisa Los-Anjelesdagi Hollywood Forever qabristoniga dafn etilgan.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

[[Turkum:1907-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:2004-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:AQSH aktrisalari]]
[[Turkum:Kanadalik aktrisalar]]
[[Turkum:Gollivud shon-shuhrat xiyoboni yulduzlari]]
[[Turkum:Dahshatli filmlar aktrisalari]]