Ziyosfera

Fors koʻrfazi Pro ligasi

Bu maqola Erondagi erkaklar futbolining oliy ligasi haqidadir. Erondagi ayollar futbolining oliy ligasi uchun Kowsar ayollar futbol ligasi sahifasiga qarang.

Fors koʻrfazi Pro ligasi (forscha: لیگ برتر خلیج فارس‎‎; Lig-e Bartar-e Xalij-e Fârs), ilgari Eron Premyer-ligasi nomi bilan tanilgan (forscha: لیگ برتر ایران‎‎, Lig-e bartar-e Irân) – Erondagi professional futbol ligasi va Eron futbol ligasi tizimining eng yuqori darajasi hisoblanadi. Turnir EIRFF tomonidan nazorat qilinadi. Musobaqa 16 ta jamoa oʻrtasida 30 tur davomida oʻtkaziladi.

Fors ko‘rfazi Pro ligasi
لیگ برتر خلیج فارس
Davlat Eron
Konfederatsiya AFC
Oʻtkazuvchi tashkilot Futbol ligasi tashkiloti
Futbol tizimidagi darajasi 1
Tashkil etilgan 1970 (56 yil avval) (1970) Mahalliy liga sifatida
2001 (25 yil avval) (2001) Eron Premyer-ligasi sifatida
Jamoalar soni 16
Pastki liga Azadegan ligasi
Ichki kuboklar Hazfi kubogi
Eron Superkubogi
Xalqaro musobaqalar AFC Osiyo Elita Chempionlar Ligasi
AFC ikkinchi chempionlar ligasi
Amaldagi chempion Tractor (1-sovrin)
Eng koʻp marta chempion Persepolis (16 ta)
Toʻpurarlar Reza Enayati (149 gol)
TV hamkorlar Iraqiya Sports
Veb-sayt

IplStats.com IranLeague.ir

PersianLeague.com
Joriy mavsum: 2025–26 Persian Gulf Pro League

2013-yildan beri liga turnirida 16 ta jamoa ishtirok etmoqda. Fors koʻrfazi Pro-ligasi gʻolibi Hazfi kubogi sohibi bilan birgalikda avtomatik ravishda Osiyo Chempionlar ligasi Elita guruh bosqichlariga yoʻllanma oladi. Fors koʻrfazi Pro-ligasida ikkinchi oʻrinni egallagan jamoa Osiyo Chempionlar ligasining elita pley-off bosqichiga yoʻllanma oladi. Ligada soʻnggi ikki oʻrinni egallagan jamoalar Azadegan ligasiga tushiriladi. Oʻtmishda jamoalarning formati va soni turli vaqtlarda oʻzgartirilgan.

Tarix

Yana qarang: Eron futbol ligasi tizimi

2000-yillar boshida Eron futbol federatsiyasi yangi professional futbol ligasini yaratishga qaror qildi. 2001-yilda Eronda yangi yuqori darajadagi futbol ligasi sifatida Eron Pro Ligasi tashkil etildi[1]. Eron Pro Ligasi Eron professional futbol ligasi sifatida tashkil etilgandan soʻng, Azadegan Ligasi Eron futbol ligasi tizimida ikkinchi eng yuqori liga deb eʼlon qilingan[1]. Eron Pro Ligasi 2003–04-yilgi mavsumgacha 14 klubdan iborat edi.

Fors koʻrfazi Pro ligasi chempionlari
Mavsum Chempion Ikkinchi oʻrin
2001–02 Persepolis Esteghlal
2002–03 Sepahan PAS Tehran
2003–04 PAS Tehran Esteghlal
2004–05 Foolad Zob Ahan
2005–06 Esteghlal PAS Tehran
2006–07 Saipa Esteghlal Ahvaz
2007–08 Persepolis Sepahan
2008–09 Esteghlal Zob Ahan
2009–10 Sepahan
2010–11 Esteghlal
2011–12 Tractor
2012–13 Esteghlal
2013–14 Foolad Persepolis
2014–15 Sepahan Tractor
2015–16 Esteghlal Khuzestan Persepolis
2016–17 Persepolis Esteghlal
2017–18 Zob Ahan
2018–19 Sepahan
2019–20 Esteghlal
2020–21 Sepahan
2021–22 Esteghlal Persepolis
2022–23 Persepolis Sepahan
2023–24 Esteghlal
2024–25 Tractor Sepahan

Eron Pro Ligasining birinchi gʻolibi Persepolis hisoblanadi. Jamoa dastlabki liga turniri mavsumida Esteghlalni bir ochko farqi bilan ortda qoldirib gʻolib boʻlgan. Dastlabki mavsumda Esteghlal Rasht va Sharqiy Ozarbayjonning Traktor klubi Azadegan ligasiga tushib ketgan edi. Traktor jamoasi Eronning eng yuqori divizioniga qaytish uchun sakkiz yil vaqt oldi.

2002–03-yilgi mavsumining ikkinchi oʻrin sohibi PAS Tehran 2003–04-yillardagi Eron Pro Ligasining Eron futbol chempioni boʻlgan. Bu PAS Tehron uchun soʻnggi Eron chempionati edi. PAS Tehron futbol klubi 2007-yilda tarqatib yuborilgan.

2004-yilda jamoalar soni 14 tadan 16 tagacha oshirilgan. Ahvozning Foolad klubi Xuziston viloyatidan birinchi chempion jamoa boʻlgan. 2005–06-yilgi mavsumda Esteghlal klubi 2001-yildan beri birinchi chempionligini nishonlagan. Shamoushak Noshahr va Shahid Ghandi (bugungi kunda Tarbiat Yazd nomi bilan tanilgan) jamoalari esa Azadegan ligasiga tushib ketishgan.

Fors koʻrfazi kubogi

Yana qarang: Fors koʻrfazini nomlash boʻyicha bahslar

2006-yil 12-avgustda Eron futbol federatsiyasi ligaga boshqa nom berishga qaror qildi[2]. Oʻshandan beri liga asosan Eronda Fors koʻrfazi kubogi (PGC) nomi bilan tanilgan. Futbol federatsiyasi buni forscha nomlashni targʻib qilish uchun qaror qildi. Fors koʻrfazi nomi 1960-yillardan beri baʼzi arab mamlakatlari tomonidan Eron va arab mamlakatlari oʻrtasidagi siyosiy va etnik farqlar tufayli bahsli boʻlib kelgan. Futbol federatsiyasi shuningdek, liga logotipini oʻzgartirishga qaror qildi. Yakuniy logotip 130 dan ortiq dizaynlar orasidan tanlab olingan va 2006-yil 14-noyabrda taqdim etilgan[3]. Saipa 2006–07-yilgi mavsumda Fors koʻrfazi kubogini qoʻlga kiritgan. 2007-yilgacha ketma-ket oltita turli jamoa liga chempionligini qoʻlga kiritgan. Nigeriyalik hujumchi Daniel Olerum Aboomoslem jamoasi tarkibida 27 ta oʻyinda 17 ta gol urgan va turnir toʻpurari boʻlgan. Mavsum davomida ikki yil avval chempion boʻlgan Foolad klubi natijalari qoniqarsizligi sababli Azadegan ligasiga tushib ketgan.

Persepolis futbolchilari 2017-18-yilgi mavsumdagi gʻalabani nishonlamoqda

2007–08-yilgi mavsum boshlanishidan oldin jamoalar soni 16 tadan 18 tagacha oshirildi. PAS Tehron jamoas mavsum boshlanishidan oldin tarqatib yuborildi. PAS Tehron oʻrniga Hamadonda PAS Hamadon deb nomlangan yangi klub tashkil etilgan. 2008-yilda Saba Battery klubi ham Tehrondan Qumga koʻchirilgan. Oʻshandan beri klub Saba Qom nomi bilan tanilgan. 2007–08-yilgi mavsum chempioni soʻnggi oʻyin kunida aniqlandi. Persepolis Sepahanni magʻlub etdi. Sanat Naft va Shirin Faraz (bugungi kunda Rahian Kermanshah nomi bilan tanilgan) Azadegan ligasiga tushib ketishdi. Keyingi mavsum chempionatda Esteghlal va ikkita kutilmagan jamoa Zob Ahan va Mes Kerman ustunlik qilishgan. Payam Mashhad Bargh Shiraz va Damash bilan birga quyi ligaga tushib ketdi.

2009–10-yilgi mavsumda Fors koʻrfazi kubogida Isfahonda joylashgan ikki klub – Sepahan va Zob Ahan ustunlik qilishdi. Oxir-oqibat Sepahan ligada gʻolib boʻlgan. Sepahan 2010–11 va 2011–12-yilgi mavsumlarda ham Fors koʻrfazi kubogini qoʻlga kiritib, oʻz muvaffaqiyatini takrorlagan. Esteghlal 2012–13-yilgi mavsumda Fors koʻrfazi kubogini qoʻlga kiritgan va oʻz tarixida sakkizinchi marta Eron chempioni boʻlgan.

Keyingi mavsum boshlanishidan oldin ligada jamoalar soni 18 tadan 16 taga qisqartirildi. Foolad klubi 2013–14-yilgi mavsumda Fors koʻrfazi kubogini qoʻlga kiritgan.

Fors koʻrfazi Pro ligasi

Esteghlal Xuziston 2016-yilda oʻz chempionligini nishonladi.

Liga 2014-yilda oʻz nomini Fors koʻrfazi kubogidan Fors koʻrfazi Pro ligasiga oʻzgartirdi. Eron futbol federatsiyasi Fors koʻrfazi Pro-ligasi va Azadegan ligasi logotiplarini ham yangilashga qaror qildi. 2014-15-yilgi Fors koʻrfazi Pro ligasi Sepahan, Tractor va Naft Tehran jamoalari oʻrtasidagi chempionlik uchun keskin kurash bilan ajralib turdi. Bundan tashqari, stadionda gʻalati hodisalar yuz berdi, jumladan, koʻplab notoʻgʻri maʼlumotlar tarqatildi va aloqa vositalari ishida uzilishlar kuzatildi. Sepahon Saipa ustidan 2:0 hisobida gʻalaba qozonib, chempionlikni qoʻlga kiritgan boʻlsa-da, minglab Traktor muxlislari maydon ichiga kirib bayram qilishdi, chunki ular klub tarixida birinchi marta liga gʻolibiga aylanganliklariga ishonishgan edi[4][5].

2015-16-yilgi Fors koʻrfazi Pro ligasi gʻolibi soʻnggi tur oʻyinlarigacha nomaʼlum qoldi. „Esteghlal Khuzestan“ jamoasi „Persepolis“ va „Esteghlal“ jamoalarini ortda qoldirib, ligada gʻalaba qozondi[6]. „Persepolis“ sakkiz yildan keyin ligada gʻolib boʻlish imkoniyatini boy berdi. Biroq, „Persepolis“ keyingi mavsumda ustunlikka erishib, 2016-17 yilgi Fors koʻrfazi Pro ligasida gʻalaba qozondi. „Persepolis“ futbol jamoasi Eron Professional ligasida (IPL) gʻolib boʻldi[7] va 2017-18-yilgi mavsumda bu yutuqni takrorladi. Keyingi mavsumda esa „Persepolis“ yana ketma-ket uchinchi marta chempionlik unvonini qoʻlga kiritdi.

Format

Oʻtmishda turli vaqtlarda jamoalar soni oʻzgarib turgan. 2013-yildan beri liga tarkibida 16 ta jamoa mavjud. Har yili iyuldan keyingi yilning maygacha davom etadigan mavsum davomida har bir jamoa ligadagi boshqa jamoalarga qarshi ikki marta, bir marta oʻz maydonida va bir marta raqib maydonida oʻynaydi, natijada har bir jamoa jami 30 ta oʻyinda ishtirok etadi. Gʻalaba uchun 3 ochko, durang uchun 1 ochko, magʻlubiyat uchun 0 ochko beriladi. Jamoalar liga jadvalida toʻplangan ochkolari, keyin gollar farqi, soʻngra urilgan gollar soni va nihoyat oʻsha mavsumda oʻzaro uchrashuvlar natijalariga koʻra joylashtiriladi.

Mavsum yakunida eng koʻp ochko toʻplagan klub Eron chempioni unvonini qoʻlga kiritadi. Hozirgi vaqtda chempionlar, ikkinchi oʻrin sohiblari va „Hazfi“ kubogi gʻoliblari avtomatik ravishda Osiyo Chempionlar Ligasi (OChl) guruh bosqichiga yoʻllanma oladi, uchinchi oʻrinni egallagan jamoa esa play-off bosqichida OChlga yoʻl oladi. Soʻnggi ikki oʻrinni egallagan jamoalar Ozodegan ligasiga tushib ketadi. Bundan tashqari, Fors koʻrfazi Pro-ligasidagi barcha jamoalar „Hazfi“ kubogi musobaqasida ishtirok etish huquqiga ega.

Jamoalar soni Davr
14 2001–02 dan 2003–04 gacha
16 2004–05-2006–07, 2013–14-hozirgacha
18 2007–08 dan 2012–13 gacha
Fayl:Persian Gulf Pro League Logo.svg
2016-yilda taqdim etilgan Pro-liga futbol musobaqasining rasmiy logotipi.

Reyting

Asosiy maqola: AFC klublar musobaqalari reytingi
2025-yil 18-may[8]
Reyting Member association
(L: League, C: Cup, LC: League cup) 		Club points Total 2026–27 Competition
2024–25 2023–24 Mvmt Region 2016
(×0.3) 		2017
(×0.4) 		2018
(×0.5) 		2019
(×0.6) 		2021
(×0.7) 		2022
(×0.8) 		2023–24
(×0.9) 		2024–25
(×1.0) 		ACL Elite ACL Two Challenge
1 1 Same position – W 1 Saudiya Arabistoni Saudi Arabia (L, C) 9.500 18.600 10.000 26.350 20.950 19.075 27.100 34.542 119.957 3+0 1+0 0
2 2 Same position – E 1 Yaponiya Japan (L, C, LC) 10.500 21.850 13.850 21.800 17.875 20.088 21.350 27.970 107.663 3+0 1+0 0
3 3 Same position – E 2 Janubiy Koreya South Korea (L, C) 20.750 9.950 18.350 13.600 22.750 15.800 22.350 14.762 90.982 2+1 1+0 0
4 4 Same position – W 2 Birlashgan Arab Amirliklari United Arab Emirates (L, C) 18.000 11.350 8.100 7.633 14.400 8.083 25.500 16.400 74.466 2+1 1+0 0
5 5 Same position — W 3 Qatar Qatar (L, C) 22.000 13.400 19.850 15.900 7.300 13.500 8.100 14.701 69.326 2+1 1+0 0
6 6 Same position – W 4 Eron Iran (L, C) 13.000 16.200 18.850 11.500 14.225 13.250 9.300 13.274 68.907 1+1 1+0 0

Klublar (2024–25)

class=notpageimage|
Fors ko‘rfazi Pro ligasining hozirgi va sobiq 45 ta jamoasining joylashgan o‘rinlari
Jamoa Joylashuvi Stadioni Sigʻimi
Aluminium Arak Imam Khomeini 12,500
Chadormalu Yazd Shahid Nasiri 15,000
Esteghlal Tehran Azadi 78,116
Esteghlal Khuzestan Ahvaz Ghadir 38,900
Foolad Foolad Arena 30,655
Gol Gohar Sirjan Sirjan Qassem Soleimani 8,000
Havadar Tehran Shahid Dastgerdi 8,250
Kheybar Khorramabad Takhti 10,000
Malavan Bandar-e Anzali Sirous Ghayeghran 9,000
Mes Rafsanjan Rafsanjan Shohadaye Mes 10,000
Nassaji Mazandaran Ghaemshahr Vatani 27,700
Persepolis Tehran Azadi 78,116
Sepahan Isfahan Naghsh-e-Jahan 75,000
Shams Azar Qazvin Sardar Azadegan 15,000
Tractor Tabriz Yadegar-e Emam 66,833
Zob Ahan Fooladshahr Fooladshahr 20,000

Chempionlar

Yana qarang: Futbol boʻyicha Eron chempionlari roʻyxati

Fors koʻrfazi Pro ligasi

Klub Gʻolib Ikkinchi oʻrin Chempionlik mavsumlar
Persepolis
9
3
 2001–02, 2007–08, 2016–17, 2017–18, 2018–19, 2019–20, 2020–21, 2022–23, 2023–24
Sepahan
5
5
 2002–03, 2009–10, 2010–11, 2011–12, 2014–15
Esteghlal
4
6
 2005–06, 2008–09, 2012–13, 2021–22
Foolad
2
0
 2004–05, 2013–14
Tractor
1
3
 2024–25
PAS Tehran
2
 2003–04
Saipa
0
 2006–07
Esteghlal Khuzestan 2015–16
Zob Ahan
0
4
 –
Esteghlal Ahvaz
1

Umumiy

Klub Gʻolib Ikkinchi oʻrin Chempionlik mavsumlar
Persepolis
16
10
 1971–72, 1973–74, 1975–76, 1995–96, 1996–97, 1998–99, 1999–2000, 2001–02, 2007–08, 2016–17, 2017–18, 2018–19, 2019–20, 2020–21, 2022–23, 2023–24
Esteghlal
9
11
 1970–71, 1974–75, 1989–90, 1997–98, 2000–01, 2005–06, 2008–09, 2012–13, 2021–22
PAS Tehran
5
5
 1976–77, 1977–78, 1991–92, 1992–93, 2003–04
Sepahan 2002–03, 2009–10, 2010–11, 2011–12, 2014–15
Saipa
3
0
 1993–94, 1994–95, 2006–07
Foolad
2
 2004–05, 2013–14
Tractor
1
3
 2024–25
Esteghlal Khuzestan
0
 2015–16
Zob Ahan
0
4
 –
Bahman
2
Homa
1
Esteghlal Ahvaz

Pro liga barcha vaqtlar jadvali

Oʻrn. Klub Mavsumlar Oʻtkazilgan oʻyinlar Gʻalaba Durang Magʻlubiyat UG OʻG Gollar farqi Ochko 1 2 3 4 5 6 7 T4 T7 Debyut Sanasidan buyon/oxirgi ilova. Relegated Eng yaxshi
natija.
1 Persepolis 24 732 370 222 140 1046 637 +409 1332 9 3 3 3 2 — 1 18 21 2001–02 2001–02 — 1
2 Esteghlal 364 235 133 1065 635 +430 1327 4 6 8 1 1 1 — 19 — 1
3 Sepahan 344 234 154 1072 662 +410 1266 5 5 3 2 3 1 15 20 — 1
4 Zob Ahan 269 251 212 849 738 +111 1058 — 4 1 3 1 7 8 17 — 2
5 Foolad 23 698 263 239 196 775 696 +79 1028 2 — 3 2 2 2 4 7 15 2008–09 1 1
6 Tractor 17 522 228 163 131 689 504 +185 847 1 3 1 5 2 1 1 10 14 2009-10 1 1
7 Saipa 20 612 186 217 209 660 701 −41 775 — 1 — 2 3 6 2020–21 1 1
8 Paykan 19 578 162 188 228 572 694 −122 647 — — — — 1 2 5 — 8 2025–26 4 5
9 Malavan 17 526 146 177 203 488 601 −113 615 — — — — — 3 — 5 2022–23 2 6
10 Saba Qom/Saba Battery 13 414 128 159 127 468 459 +9 543 — — 1 2 — 1 3 6 2004–05 2016–17 1 3
11 Rah Ahan 11 354 119 114 121 432 422 10 471 — — — — — — — — — 2005–06 2015–16 1 8
12 Fajr Sepasi 13 398 103 146 149 357 434 −77 455 — — — 1 — — — 1 1 2001–02 2025–26 2 4
13 Sanat Naft 12 372 102 114 156 371 478 −107 420 — — — — — — 1 — 2002–03 2023–24 3 7
14 Mes Kerman 9 294 89 109 96 332 329 +3 376 — — 1 — — 1 1 3 2006–07 2022–23 1 3
15 Naft Tehran 8 252 91 88 73 286 258 +28 361 — — 2 — 3 — — 2 5 2010–11 2017–18 3
16 Aboomoslem 9 270 83 90 97 296 304 −8 339 — — — 1 2 1 — 1 4 2001–02 2009–10 4
17 Esteghlal Ahvaz 274 80 78 116 327 402 −75 318 — 1 — — 1 — — 2 2002–03 2015–16 2 2
18 Shahr Khodro 8 240 74 80 86 218 245 −27 302 — — — 1 — 1 — 2014–15 2021–22 1 4
19 PAS Tehran 6 168 72 59 37 263 181 +82 275 1 2 — — — 4 5 2001–02 2006–07 — 1
20 Esteghlal Khuzestan 8 240 57 91 92 224 292 −68 262 1 — — — — — 1 1 2 2013–14 2023–24 1 1
21 Bargh Shiraz 236 60 78 98 252 335 −83 258 — — — — — — — 1 2001–02 2008–09 1 7
22 Gol Gohar 6 180 65 62 53 189 174 +15 257 — — — 1 2 1 — 1 4 2019–20 2019–20 — 4
23 Damash/Pegah/Esteghlal Rasht 8 248 56 81 111 227 344 −117 249 — — — — — — — — — 2001–02 2013–14 4 7
24 Nassaji 7 210 45 83 82 178 238 −60 218 — — — — — — — — — 2018–19 2024–25 1 9
25 Mes Rafsanjan 5 150 47 52 51 148 149 −1 193 — — — — 1 1 — — 2 2020–21 2020–21 — 5
26 Aluminium Arak 150 40 68 42 122 135 −13 188 — — — — — — 2 — 2 2020–21 2020–21 — 7
27 Gostaresh Foolad 150 39 60 51 147 161 −14 177 — — — — — — — — — 2013–14 2017–18 — 8
28 PAS Hamedan 4 136 38 48 50 143 165 −22 162 — — — — 1 — — — 1 2007–08 2010–11 1 5
29 Naft Masjed Soleyman 6 180 27 75 78 116 216 −100 156 — — — — — — — — — 2014–15 2022–23 2 8
30 Shahin Bushehr 4 132 27 48 57 124 175 −51 129 — — — — — — — — — 2009–10 2019–20 2 13
31 Havadar 120 25 43 52 90 155 −65 118 — — — — — — — — — 2021–22 2024–25 1 11
32 Pars Jonoubi Jam 3 90 22 38 30 82 87 −5 104 — — — — 1 — — — 1 2017–18 2019–20 1 5
33 Machine Sazi 4 120 17 39 64 84 163 −79 90 — — — — — — — — — 2016–17 2020–21 2 11
34 Steel Azin 2 68 19 23 26 85 112 −27 80 — — — — 1 — — — 1 2009–10 2010–11 1 5
35 Shamoushak 3 86 16 26 44 66 118 −52 74 — — — — — — — — — 2003–04 2005–06 14
36 Siah Jamegan 90 15 27 48 64 117 −53 72 — — — — — — — — — 2015–16 2017–18 13
37 Shahrdari Tabriz 2 68 14 29 25 79 98 −19 71 — — — — — — — — — 2010–11 2011–12 12
38 Sepidrood 60 11 17 32 48 92 −44 50 — — — — — — — — — 2017–18 2018–19 13
39 Shams Azar 60 18 17 25 58 76 −18 71 — — — — — — — — — 2023–24 2023–24 — 8
40 Aluminium Hormozgan 1 34 7 14 13 26 40 −14 35 — — — — — — — — — 2012–13 2012–13 1 15
41 Payam 34 9 8 17 33 52 −19 35 — — — — — — — — — 2008–09 2008–09 1 16
42 Chadormalou 30 8 10 12 22 28 −6 34 — — — — — — — — — 2024–25 2024–25 — 10
43 Kheybar 30 8 9 13 24 31 −7 33 — — — — — — — — — 2024–25 2024–25 — 11
44 Mes Sarcheshmeh 34 5 9 20 23 54 −31 24 — — — — — — — — — 2011–12 2011–12 1 18
45 Shirin Faraz 34 3 12 19 25 59 −34 21 — — — — — — — — — 2007–08 2007–08
46 Shahid Ghandi 30 4 7 19 21 43 −22 19 — — — — — — — — — 2005–06 2005–06 16
47 Gahar Zagros 34 3 10 21 24 59 −35 19 — — — — — — — — — 2012–13 2012–13 18
2025–26-yilgi Fors koʻrfazi Pro Ligasi
2025–26-yilgi Azadegan ligasi
Quyi ligada ishtirok etayotgan jamoalar
Faoliyati tugatilgan jamoalar
Taʼsischi aʼzolar

Manba: iplstats.com
Izoh:
Faqat liga oʻyinlari; pley-off oʻyinlari barcha vaqtlar jadvaliga kiritilmagan.

Tomoshabinlar tashrifi

Ligadagi oʻrtacha davomat

Mavsum Oʻrtacha Eng koʻp tomoshabin borgan klub Klubdagi oʻrtacha Eng kam qatnashgan klub Klubdagi oʻrtacha
2005–06 9,179 Esteghlal 33,467 Shamoushak Noshahr 3,542
2006–07 10,119 35,000 Rah Ahan 4,073
2007–08 11,235 Persepolis 60,000 2,647
2008–09 8,954 40,688 PAS Hamedan 3,706
2009–10 12,298 Tractor 57,647 Paykan 2,313
2010–11 9,383 42,000 1,941
2011–12 9,488 39,533 Mes Sarcheshmeh 1,706
2012–13 7,964 Esteghlal 34,250 Rah Ahan 1,942
2013–14 7,631 Persepolis 29,467 1,664
2014–15 6,921[9] Tractor 27,488 Saba Qom 1,365
2015–16 8,048[10] Persepolis 47,036 Naft Tehran 1,594
2016–17 8,086[11] 48,567 Gostaresh Foulad 1,018
2017–18 9,060[12] 39,786 817
2018–19 12,212[13] Tractor 46,963 Esteghlal Khuzestan 1,507
2019–20 8,629 Persepolis 27,556 Machine Sazi 840
2020–21 Eronda COVID-19 pandemiyasi tufayli tomoshabinlar yoʻq[14]
2021–22 10,572 Esteghlal 37,400 Paykan 100
2022–23 9,515 Tractor 33,375 Havadar 157
2023–24 10,824 Esteghlal 34,150 200
2024–25 8,733 Tractor 44,071 1,400

Izoh:
Tomoshabinlar kiritilishi taqiqlangan oʻyinlar oʻrtacha qatnashchilar soniga kiritilmaydi.
Oʻyinlar haqidagi rasmiy hisobotlar bilan iranleague.ir saytidagi oʻyinlar jadvalidan tanishish mumkin. Ularda tomoshabinlar soni qayd etiladi. Natijada oʻrtacha davomat yuzaga keladi.

Eng koʻp tomosha qilingan mavsum matchlari

Mavsum Mezbon jamoa Hisob Mehmon jamoa Tashrif Sana Hafta Stadion
2005–06 Esteghlal 4–1 Bargh Shiraz 100,000 2006-yil 21-aprel (2006-04-21) 30 Ozodiy
2006–07 Persepolis 2–1 Esteghlal 95,000 2006-yil 3-noyabr (2006-11-03) 8
2007–08 Sepahan 110,000 2008-yil 17-may (2008-05-17) 34
2008–09 2–0 Damash 90,000 2008-yil 25-sentyabr (2008-09-25) 8
1–1 Esteghlal 2008-yil 3-oktyabr (2008-10-03) 9
Esteghlal Persepolis 2009-yil 13-fevral (2009-02-13) 26
2009–10 Tractor 0–0 Moghavemat 95,000 2010-yil 22-yanvar (2010-01-22) 24 Sahand
2010–11 Esteghlal 1–0 Persepolis 100,000 2010-yil 15-oktyabr (2010-10-15) 11 Ozodiy
2011–12 Persepolis 0–2 Esteghlal 2011-yil 16-sentyabr (2011-09-16) 7
2012–13 Esteghlal 0–0 Persepolis 2013-yil 25-yanvar (2013-01-25) 23
1–2 Damash 2013-yil 10-may (2013-05-10) 34
2013–14 0–0 Persepolis 2013-yil 6-sentyabr (2013-09-06) 8
2014–15 Tractor 3–3 Naft Tehran 80,000[15] 2015-yil 15-may (2015-05-15) 30 Sahand
2015–16 Persepolis 4–2 Esteghlal 100,000[16] 2016-yil 15-aprel (2016-04-15) 26 Ozodiy
2016–17 4–0 Shahr Khodro 80,000[17] 2017-yil 19-aprel (2017-04-19) 28
2017–18 Esteghlal 1–0 Persepolis 100,000[18] 2018-yil 1-mart (2018-03-01) 25
2018–19 Persepolis 0–0 Sepahan 90,000[19] 2019-yil 26-aprel (2019-04-26) 27
2019–20 Tractor 2–4 Esteghlal 80,000[20] 2019-yil 1-noyabr (2019-11-01) 9 Sahand
2020–21 Eronda COVID-19 pandemiyasi tufayli tomoshabinlar yoʻq[14]
2021–22 Esteghlal 0–0 Naft MIS 85,000[21] 2022-yil 30-may (2022-05-30) 30 Ozodiy
2022–23 Tractor 1–0 Sepahan 70,000[22] 2023-yil 7-aprel (2023-04-07) 25 Sahand
Sepahan 1–1 Malavan 70,000[23] 2023-yil 24-aprel (2023-04-24) 27 Naghsh-e Jahan
2023–24 Tractor 0–1 Persepolis 80,000[24] 2023-yil 16-avgust (2023-08-16) 2 Sahand
Tractor 0–0 Sepahan 80,000[25] 2024-yil 3-aprel (2024-04-03) 16
2024–25 Tractor 1–1 Persepolis 90,000[26] 2024-yil 22-avgust (2024-08-22) 2
Tractor 2–1 Esteghlal 90,000[27] 2025-yil 4-aprel (2025-04-04) 25

Recordlar

Fors koʻrfazi ligasining barcha davrlar boʻyicha eng koʻp gol urgan futbolchilari

Yana qarang: Eron futbol ligasining eng koʻp gol urgan futbolchilar roʻyxati, Eron Pro ligasining barcha davrlarga koʻra eng koʻp gol urgan futbolchilar roʻyxati va Eron futbol ligasi tizimi#Liga tarixidagi eng yaxshi toʻpurarlar
2025-yil 15-may
№ Futbolchi Gol Oʻyin Oʻrtacha Yillar
1 Eron Reza Enayati 147 358 0.41 2001–2017
2 Eron Mehdi Rajabzadeh 116 405 0.28 2001–2018
3 Eron Arash Borhani 115 339 0.33 2002–2017
4 Braziliya Chimba 103 330 0.31 2012–hozirgacha
5 Eron Fereydoon Fazli 85 178 0.47 2001–2010
6 Braziliya Édinho 82 182 0.45 2008–2017
7 Eron Sajjad Shahbazzadeh 81 334 0.24 2010–hozirgacha
8 Eron Jalal Rafkhaei 79 308 0.25 2005–

2016

9 Eron Mohammad Reza Khalatbari 79 431 0.18 2003–2023
10 Eron Karim Ansarifard 77 182 0.42 2007–

2014

Qalin harflar bilan yozilgan oʻyinchilar hali ham ligada faol.

Eron chempionatida barcha davrlar boʻyicha eng koʻp ishtirok etgan futbolchilar

2025-yil 15-may
№ Futbolchi Oʻyin Yillar
1 Iran Jalal Hosseini 492[28] 2002–2022
2 Eron Mehdi Rahmati 482[28] 2001–2020
3 Eron Ebrahim Sadeghi 438[28] 2001–2017
4 Eron Mohammadreza Khalatbari 431 2003–2023
5 Eron Mehdi Rajabzadeh 381[28] 2001–2018
6 Eron Morteza Asadi 380[28] 2005–2018
7 Eron Amir Hossein Sadeghi 379[28] 2003–2018
8 Eron Mohsen Bengar 372[28]
9 Eron Khosro Heydari 370[28] 2002–2019
10 Eron Mohammad Nouri 369[28] 2005–2021

Translyatsiya va homiylik

Translyatsiya

Davlatga qarashli IRIB telekanali Fors koʻrfazi Pro-ligasi, Azadegan ligasi va Hazfi kubogining aksariyat oʻyinlarini translyatsiya qilish huquqiga ega. Esteghlal va Persepolisning har bir oʻyini IRIBning kanali boʻlgan IRIB TV3 tomonidan translyatsiya qilinadi.

1979-yilgi inqilobdan soʻng, Eron ligalarini translyatsiya qilish huquqi faqat IRIBga berildi. Tashkilot oʻnlab yillar davomida oʻyinlarni SD 240p va undan pastroq oʻlchamlarda translyatsiya qilgan va bu sport ommaviy axborot vositalarining tanqidiga sabab boʻlgan[29]. 2024-yilda tasvir sifati kelgusi yillarda HD tasvirga koʻtarilishi eʼlon qilingan[30].

Homiylik

Fors koʻrfazi Pro ligasi 2005-yildan beri homiylar tomonidan qoʻllab-quvvatlanib kelinmoqda. Liga tashkil etilganidan buyon toʻrtta homiy faoliyat yuritgan.

  • 2001–2005: homiy yoʻq
  • 2005–2007: Zamzam
  • 2007–2009: Padideh
  • 2009–2014: Irancell
  • 2014–2016: Sun Star
  • 2016–hozirgacha: Fanap

Mulkchilik

Asosiy maqola: Eron futbol klublari egalari roʻyxati#Fors koʻrfazi Pro ligasi

Mukofotlar

Sovrin

Liga chempionligi kubogi ikki qismdan iborat boʻlib, asosiy qismi yaltiroq xrom, kichikroq qismi esa yaltiroq oltin rangda. Kubokning yon tomonlari ikki fors ahmoniy askarining zirhidan olingan. Ushbu kubokda Fors koʻrfaziga ham ishora bor[31]. Har mavsumda, tayyorlash uchun taxminan bir yarim oy davom etadigan ushbu kubokning yangi nusxasi hunarmandlar tomonidan chempionlarga taqdim etish uchun tayyorlanadi. Medallar ham tarqatiladi. Medallar va chempionlik kubogi jez metalldan yasalgan, medallar va chempionlik kubogi ikkalasi ham oltin bilan qoplangan[32]

Liga chempionati kubogi ikki qismdan iborat: asosiy qismi yaltiroq xromdan, kichikroq qismi esa yaltiroq oltin rangda. Kubokning yon tomonlari ikki fors Axmoniylar askari zirhidan olingan. Ushbu kubokda Fors koʻrfaziga ishora qiluvchi elementlar ham mavjud[31]. Har mavsumda gʻoliblarga topshirish uchun bu kubokning yangi nusxasi tayyorlanadi, uni yasash taxminan bir yarim oy davom etadi. Chempionlarga medallar ham topshiriladi. Medallar va chempionat kubogi latun metalldan yasalgan boʻlib, ularning ikkalasi ham oltin bilan qoplangan[32].

Yana qarang

Izohlar

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 „Foundation of the Iran Pro League“. iranleague.ir. 2018-yil 10-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 23-sentyabr.
  2. ↑ „fa:برنامه‌ي كامل دور رفت ششمين دوره‌ي ليگ برتر فوتبال؛ ليگ برتر به "خليج فارس" تغيير نام داد“ (fa). ISNA. 2012-yil 12-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2006-yil 14-avgust.
  3. ↑ „fa:برترين طرح ارائه شده براي ليگ برتر انتخاب شد“ (fa). IRIFF Official Website. 2011-yil 26-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2006-yil 24-noyabr.
  4. ↑ Hurrey, Adam „Iranian side mistakenly celebrate winning the league title“ (2015-yil 18-may). 2022-yil 12-yanvarda asl nusxadan arxivlangan.
  5. ↑ „Sepahan Wins Iran Professional League - Tasnim News Agency“. 2017-yil 20-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 22-sentyabr.
  6. ↑ „Esteghlal Khuzestan crowned IPL champion, Malavan and Rah Ahan relegated(VIDEO)“. Iran Sports Press. 2018-yil 3-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 2-yanvar.
  7. ↑ „Persepolis Crowned Champion of Persian Gulf Pro League 2016/17“ (2017-yil 19-aprel). 2018-yil 20-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 2-yanvar.
  8. ↑ „AFC Club Competitions Ranking 2025“. FootyRankings (2025-yil 18-may). Qaraldi: 2025-yil 19-may.
  9. ↑ „سازمان لیگ فوتبال ایران“. 2015-yil 30-mayda asl nusxadan arxivlangan.
  10. ↑ „سازمان لیگ فوتبال ایران“. 2016-yil 26-iyunda asl nusxadan arxivlangan.
  11. ↑ „سازمان لیگ فوتبال ایران“. 2017-yil 4-iyunda asl nusxadan arxivlangan.
  12. ↑ „سازمان لیگ فوتبال ایران“. 2018-yil 2-iyunda asl nusxadan arxivlangan.
  13. ↑ „سازمان لیگ فوتبال ایران“. 2019-yil 31-mayda asl nusxadan arxivlangan.
  14. ↑ 14,0 14,1 „ورزشگاه آزادی برای برگزاری دیدار بدون تماشاگر آماده است“ (2020-yil 20-noyabr). 2023-yil 4-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 12-avgust.
  15. ↑ „سازمان لیگ فوتبال ایران“. 2016-yil 3-mayda asl nusxadan arxivlangan.
  16. ↑ „سازمان لیگ فوتبال ایران“. 2016-yil 6-iyulda asl nusxadan arxivlangan.
  17. ↑ „سازمان لیگ فوتبال ایران“. 2017-yil 2-iyunda asl nusxadan arxivlangan.
  18. ↑ „Fußball: Winfried Schäfer gewinnt prestigeträchtiges Teheran-Derby“. 2018-yil 2-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 22-mart.
  19. ↑ „سازمان لیگ فوتبال ایران“. 2019-yil 5-iyunda asl nusxadan arxivlangan.
  20. ↑ „باخت ناباورانه تراکتور مقابل دیدگان ۸۰ هزار هوادار! / شاهکار استراماچونی در تبریز با هتریک دیاباته“. 2023-yil 13-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 1-iyun.
  21. ↑ „به جای مانده از جشن قهرمانی استقلال؛ اوج بی برنامگی و بی نظمی در آزادی+تصاویر و فیلم“ (2022-yil 31-may). 2023-yil 13-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 14-avgust.
  22. ↑ „fa:سهند استادیوم در آستانه انفجار! (عکس)“. 2023-yil 13-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 29-may.
  23. ↑ „سپاهان صدر جدول را از دست داد/ ملوان به داد پرسپولیس رسید!“ (2023-yil 24-aprel). 2023-yil 13-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 29-may.
  24. ↑ „Fars | تماشاگران مانع دید خبرنگاران شدند“.
  25. ↑ „Fars | حاشیه بازی تراکتور با سپاهان، از جو هولناک ورزشگاه تا حضور تماشاگران در کوه های اطراف“.
  26. ↑ „استادیوم یادگار: ۴۹ هزار بلیت، ۹۰ هزار نفر در ورزشگاه!“.
  27. ↑ „fars | رکورد پرتماشاگرترین بازی لیگ برتر کدام است؟“. Fars. Qaraldi: 2025-yil 19-may.
  28. ↑ 28,0 28,1 28,2 28,3 28,4 28,5 28,6 28,7 28,8 „مهدی - جلال؛ جنگ سیدها ابدی است!“ (fa). Varzesh3 (2020-yil 10-aprel). 2021-yil 15-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 15-iyun.
  29. ↑ „وعده‌های مکرر مسئولان صداوسیما برای بهبود کیفیت تصاویر فوتبال/ تلویزیون و پخش زنده با مخاطبان مظلومی که راه چاره ندارند!“ (fa). www.khabarvarzeshi.com (2023-yil 9-aprel). Qaraldi: 2024-yil 24-may.
  30. ↑ „واحدهای سیار برای پخش HD لیگ برتر!“ (fa). ورزش سه. Qaraldi: 2024-yil 24-may.
  31. ↑ 31,0 31,1 „جام ۲۰ میلیونی لیگ برتر از جنس طلا و کروم!“ (fa). ورزش سه. Qaraldi: 2024-yil 24-may.
  32. ↑ 32,0 32,1 kayhanvarzeshi.ir „مشخصات مدال ها و جام قهرمانی لیگ برتر“ (fa). fa. Qaraldi: 2024-yil 24-may.[sayt ishlamaydi]

Havolalar

Vikiomborda „Fors koʻrfazi Pro ligasi“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Fors_ko%CA%BBrfazi_Pro_ligasi" dan olindi