Gipermarket sahifasining manbasini koʻrish

[[File:MoA 172.jpg|thumb|[[Filippin]]dagi Osiyo gipermarketi, Pasay, Metro Maniladagi SM Mall of Asiada joylashgan SM Hypermarket filiali]]
'''Gipermarket''' — bu [[supermarket]] va universamni birlashtirgan keng qamrovli doʻkondir<ref>{{Cite news|url=https://www.investopedia.com/terms/h/hypermarket.asp|title=Hypermarket|date=24 June 2007|work=Investopedia|access-date=26 September 2018|language=en-US}}</ref>. Natijada, bir tom ostida toʻliq oziq-ovqat liniyalari va umumiy tovarlarni oʻz ichiga olgan keng qamrovli [[chakana savdo]] ob’ekti paydo boʻladi. Nazariy jihatdan, gipermarketlar mijozlarga barcha muntazam xarid ehtiyojlarini bir safarda qondirish imkonini beradi. ''Gipermarket'' atamasi ({{langx|fr|hypermarché}}) 1968-yilda fransuz savdo mutaxassisi Jak Pikte tomonidan yaratilgan{{sfn|Grimmeau|2013|p=3}}.

Gipermarketlar, boshqa keng qamrovli doʻkonlar kabi, odatda yuqori hajmli, past marjali [[savdo]]ga qaratilgan biznes modellariga ega. Odatda 5000 m² dan 15000 m² gacha boʻlgan maydonni egallab, ular odatda 200000 dan ortiq turdagi tovarlarga ega. 

== Tarixi ==
=== Kanada ===
Loblaws 1979-yilda oʻzining „Real Canadian Superstore“ tarmogʻini yaratdi. U asosan oziq-ovqat mahsulotlarini sotadi, shu bilan birga kiyim-kechak, elektronika va uy-roʻzgʻor buyumlarini ham chakana sotadi. Kanadadagi uning eng katta raqobatchisi [[Walmart]] hisoblanadi. Bular Kanadaning ikkita asosiy gipermarketidir.

=== Yevropa ===
1961-yilda, Belgiya qonunlarining universal doʻkonlar hajmini cheklovchi qoidalari bekor qilinganidan soʻng, belgiyalik chakana sotuvchi „Grand Bazar“ „SuperBazar“ nomi ostida uchta gipermarket ochdi. 9-sentyabr Bryuggeda ochilgan birinchi gipermarketi 3300 kvadrat metr (36 000 kv ft) maydonni egallagan boʻlsa, Bryusselning Audergem shahridagi ikkinchi gipermarket 9100 kvadrat metr (98 000 kv ft) maydonni egallab, bu gipermarket konsepsiyasining muhim ilk namunasi sifatida qayd etilgan{{sfn|Grimmeau|2013|pp=1–3}}.

[[Carrefour]] oʻzining birinchi gipermarketini 1963-yilda [[Fransiya|Fransiyaning]] Sainte-Geneviève-des-Bois shahrida ochdi<ref name=":0">{{Cite web |title=How first out of town superstore changed the UK |url=https://www.bbc.co.uk/news/magazine-23900465}}</ref>. Hamkor asoschilarga amerikalik marketing ijrochi direktori Bernardo Trujilloning taʼlimotlari taʼsir koʻrsatgan, u NCR korporatsiyasining marketing kompaniyasi doirasida taʼlim bergan<ref name="lesechosbernardolaccoucheur">{{cite news|title=Bernardo Trujillo, l'accoucheur des grandes surfaces|url=https://www.lesechos.fr/08/12/1999/LesEchos/18042-153-ECH_bernardo-trujillo--l-accoucheur-des-grandes-surfaces.htm|access-date=10 February 2018|work=Les Echos|date=8 December 1999|archive-date=18 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181118122313/https://www.lesechos.fr/08/12/1999/LesEchos/18042-153-ECH_bernardo-trujillo--l-accoucheur-des-grandes-surfaces.htm|url-status=dead}}</ref>.

Fransiyada gipermarketlar odatda shaharlar tashqarisidagi savdo markazlarida joylashgan, biroq baʼzilari shahar markazida mavjud.

Super va gipermarketlarning muvaffaqiyatlaridan soʻng kichikroq doʻkonlar biznesdan siqib chiqarilishidan qoʻrqib, [[Fransiya]] gipermarketlar qurishni qiyinlashtiruvchi va gipermarket tarmoqlarining oʻz yetkazib beruvchilariga nisbatan qoʻllashi mumkin boʻlgan iqtisodiy taʼsir kuchini cheklovchi qonunlar qabul qildi (''Loi Galland'').

Buyuk Britaniyada birinchi gipermarket West Bridgfordda edi. U 110 000 kv ft maydonga ega edi va 1964-yilda ochilgan<ref name=":0" />.

== Manbalar ==
{{manbalar|2}}

[[Turkum:Savdo]]