Gordon Parks sahifasining manbasini koʻrish

{{Shaxsiyat bilgiqutisi|ismi=Gordon Parks|portret=Gordon Parks.jpg|tavsif=Parks at the [[Civil Rights March on Washington]], 1963|tugʻilgan paytidagi ismi=Gordon Roger Alexander Buchanan Parks|tavallud sanasi={{Birth date|1912|11|30}}|tavallud joyi=[[Fort Scott, Kansas]], U.S.|vafot sanasi={{Death date and age|2006|3|7|1912|11|30}}|vafot joyi=[[Manhattan, New York City]], U.S.|mukofotlari=[[NAACP Image Award]] (2003)<br />PGA Oscar Micheaux Award (1993)<ref>{{cite web|url=http://imdb.com/name/nm0662953/awards |title=Gordon Parks, IMDb |publisher=IMDb |date=May 1, 2009 |access-date=October 6, 2010}}</ref> <br />
[[National Medal of Arts]] (1988)<br />[[Spingarn Medal]] (1972)|bolalari=[[Gordon Parks Jr.|Gordon Parks, Jr.]]<br />[[David Parks (photographer)|David Parks]]<br />Leslie Campbell Parks<br />Toni Parks-Parsons}}
'''Gordon Rojer Alexander Buchanan Parks''' (1912-yil 30-noyabr – 2006-yil 7-mart) amerikalik fotograf, bastakor, yozuvchi va kinorejissor boʻlib, 1940-1970-yillarda AQSH [[Fotojurnalistika|fotojurnalistikada]], ayniqsa fuqarolik huquqlari, qashshoqlik kabi mavzularda o`zining qarashlari bilan ancha yaxshi tanilgan.

Parks yirik kinofilmlarni suratga olgan va rejissorlik qilgan. U "blaksploitation "janrini yaratgan. U 1940-yillardagi kambagʻal amerikaliklarning ajoyib suratlari (federal hukumat loyihasi uchun olingan), ''Life'' jurnali uchun ishlangan fotoinsholari va 1971-yilgi ''"Shaft"'' filmining rejissori sifatida yaxshi esga olinadi. Parks shuningdek, yozuvchi, shoir va bastakor ham bo`lgan<ref name="nytimesobit">{{Yangiliklar manbasi |last=Grundberg |first=Andy |date=March 8, 2006 |title=Gordon Parks, a Master of the Camera, Dies at 93 |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2006/03/08/arts/design/gordon-parks-a-master-of-the-camera-dies-at-93.html |access-date=3 March 2019}}</ref><ref name="gp_rem">Allen, Erin, [http://blogs.loc.gov/loc/2012/11/gordon-parks-remembered/ "Gordon Parks Remembered"], in [[Library of Congress]] blog, November 30, 2012. Retrieved January 2, 2016.</ref><ref name="finding">Ellis, Donna, [http://lcweb2.loc.gov/service/mss/eadxmlmss/eadpdfmss/2003/ms003050.pdf "Gordon Parks Papers: A Finding Aid to the Collection in the Library of Congress,"], with chronology, Manuscript Division, Library of Congress, 2011, rev. September 2011. Retrieved January 2, 2016.</ref><ref name="legends_2000">{{Veb manbasi |sarlavha=R. Retrieved January 2, 2016. |url=https://w./ |qaralgan sana=2022-12-20 |arxivsana=2013-07-15 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130715160210/http://w/ }}</ref>.

== Yoshlik ==
Parks 1912-yil 30-noyabrda [[Fort Scott (Kansas)|Kanzas shtatining Fort Skott shahrida]] tug`ilgan. Ota-onasining ismlari Endryu Jekson Parks va Sara Ross bo`lgan<ref name="nytimesobit"/> U oilada 15ta  farzandning eng kichigi bo`lgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Zara |first=Janelle |date=2021-11-16 |title='He's inspired so many of us': how Gordon Parks changed photography |language=en |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/film/2021/nov/16/gordon-parks-documentary-hbo-photography |access-date=2021-11-19}}</ref>.. Uning otasi dehqon bo‘lib, makkajo‘xori, lavlagi, sholg‘om, [[kartoshka]], ko‘kat, pomidor yetishtirar va ularning bir nechta oʻrdaklari, tovuqlari va choʻchqalari ham bo`lgan kichik fermasi bo`lgan<ref>Parks,1990, p. 6.</ref>.

U boshlang`ich ta`limni ixtisoslashtirilgan maktabda olgan. Shahar irqqa ajratilgan maktablarning yaratilishi uchun juda kichiklik qilganligi sababli, u o`rta maktabni oq va qora tanlilar birga o`qiydigan maktabda o`rta ta`limni olgan. Shunday bo`lsa-da qora tanli talabalarga sport bilan shugʻullanish yoki maktabdagi ijtimoiy tadbirlarga borishga ruxsat berilmagan, <ref>Parks, 1990, pp. 1–2.</ref> ammo ular oliy ma'lumotga intilishlarini rivojlantirishdan qaytarilmagan.


Yigirma sakkiz yoshida Parks olgan ishchi muhojirlarining suratlari barchaning e`tiborini o`ziga qaratdi.

U birinchi fotoapparati Voigtländer Brillantni Sietldagi (Vashington) lombard <ref>{{Veb manbasi|url=https://www.rogerebert.com/interviews/gordon-parks-big-score|sana=July 2, 1972|sarlavha=Gordon Parks' big score|ish=Roger Ebert|qaralgan sana=January 18, 2022}}</ref> dan 12,50 dollarga sotib olgan. Parksning fotosuratlari namoyish etilib, ommaning e`tiboriga tushgach, uni [[Minnesota|Minnesota shtati]] Sent-Pol shahridagi, Frenk Merfiga tegishli boʻlgan ayollar kiyimlari doʻkoniga fotograf sifatida ishga taklif qilishadi va u faoliyatini shu yerda davom ettiradi. Ushbu fotosuratlar boks boʻyicha [[Ogʻir vazn|ogʻir vazn]] toifasidagi chempion Jo Luining rafiqasi Marva Luisning e'tiborini tortgan. U Parks va uning rafiqasi Salli Alvisni 1940-yilda Chikagoga koʻchib oʻtishga undaydi<ref>Parks, 1990, p. 77.</ref>. U yerda Parks ayollarining portret fotosuratlarini tayyorlashga ixtisoslashgan o`z biznesini boshlagan. Parksning Chikagodagi fotografik ishi, uning 1942-yilda Yuliy Rozenvald stipendiyasini olishga olib kelgan va unga oyiga 200 dollar ish haqi toʻlanadigan ishga taklif qilishadi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.encyclopedia.com/people/literature-and-arts/photography-biographies/gordon-parks|sarlavha=Gordon Parks facts, information, pictures {{!}} Encyclopedia.com articles about Gordon Parks|ish=www.encyclopedia.com|qaralgan sana=April 5, 2018}}</ref>. Oʻz navbatida, Roy Stryker homiyligidagi <ref>{{Veb manbasi|url=http://www.gordonparksfoundation.org/artist|sarlavha=Artist – The Gordon Parks Foundation|ish=gordonparksfoundation.org|qaralgan sana=5 April 2018}}</ref> mamlakatning ijtimoiy sharoitlarini tasvirlab beruvchi Farm Security Administration (FSA) ga qoʻshilgan<ref>Moskowitz, "Gordon Parks: A Man for All Seasons," ''The Journal of Blacks in Higher Education'', 2003.</ref>.

Keyingi bir necha yil ichida Parks juda ko`plab ish joyini almashtirgan, mustaqil portret va moda fotografiyasi bilan shugʻullangan. U shaharning janubiy tomonidagi qora getto xronikasini yozishni boshlaydi va 1941-yilda ushbu fotosuratlar koʻrgazmasi tufayli  FSA fotografiya boʻyicha stipendiyani qoʻlga kiritgan 

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

[[Turkum:Afroamerikalik erkak aktyorlar]]
[[Turkum:2006-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1912-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Amerikalik fotograflar]]
[[Turkum:Minnesotalik yozuvchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha aktyorlar]]