Gruaja Shqiptare

Gruaja Shqiptare – Albaniyada 1928-yildan 1939-yilga qadar faoliyat yuritgan ayollar tashkiloti^[1]. Bu tashkilot davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlangan ayollar huquqlari tashkiloti hisoblanib, ayollar huquqlari boʻyicha hukumat siyosatini ilgari surish vazifasini bajargan.

Tarixi

Umummilliy Gruaja Shqiptare tashkiloti tuzilishidan avval shu nom ostida bir nechta mahalliy ayollar huquqlari tashkilotlari faoliyat yuritgan. Albaniyada ayollar huquqlari harakati bir nechta shaharlik ziyoli ayollar, xususan, Sevasti Qiriazi va Parashqevi Qiriazi rahbarligida boshlangan edi, biroq bu harakat Birinchi jahon urushi sababli toʻxtab qolgan. Urushdan soʻng, Albaniya mustaqillikka erishgach, ayollar harakati qayta jonlandi. 1920-yilda shkoderlik Marie Çoba „Gruaja Shqiptare“ nomli mahalliy ayollar tashkilotini tuzdi. Keyinchalik shu nom ostida Korçë, Vlora va Tirana shaharlarida ham bir nechta mustaqil mahalliy tashkilotlar tashkil etildi^[2]. Garchi bu tashkilotlar bir xil nomda boʻlsa-da, ular bir-biridan mustaqil boʻlib, alohida-alohida faoliyat yuritgan.

Albaniya qiroli Zog I Albaniya ustidan nazoratni oʻz qoʻliga olgach, barcha siyosiy tashkilotlar, jumladan, mahalliy Gruaja Shqiptare ayollar tashkilotlari ham tarqatib yuborildi. 1928-yil oktyabr oyida^[3] esa barcha mahalliy tashkilotlarni birlashtirish maqsadida umummilliy ayollar tashkiloti tuzildi va unga ilgari mashhur boʻlgan Gruaja Shqiptare nomi berildi. Bu umummilliy tashkilot ilgari tarqatib yuborilgan barcha tashkilotlarni oʻz ichiga oldi, shuningdek, unda yangi boʻlimlarni ham tashkil etildi. Garchi bu tashkilotning asosiy vazifasi Qiroli Zog I siyosatini amalga oshirish boʻlsa-da, bu siyosat aslida radikal va ilgʻor davlat feminizmi edi. 1928-yilgi Fuqarolik kodeksi orqali ayollarga teng meros olish, ajrashish, taʼlim olish va mehnat qilish huquqlari taʼminlandi, shuningdek, majburiy nikohlar, haramlar va hijob taqiqlab qoʻyildi. Tashkilot qirolicha ona Sadije Toptani homiyligida faoliyat yuritgan, uning raisi esa shahzoda Senije Zogu boʻlgan.

Manbalar

↑ Biographical dictionary of womenʼs movements and feminisms in Central, Eastern, and South Eastern Europe: 19th and 20th centuries. G – Reference, Information and Interdisciplinary Subjects Series. Central European University Press. ISBN 963-7326-39-1.
↑ Musaj, Fatmira; Nicholson, Beryl (January 2011). "Women Activists in Albania Following Independence and World War I". Women's Movements and Female Activists, 1918-1923: 179–196. doi:10.1163/ej.9789004191723.i-432.49. ISBN 9789004182769. https://www.academia.edu/26503252.
↑ Ingrid Sharp. Aftermaths of War: Women's Movements and Female Activists, 1918-1923. BRILL, 14 February 2011 — 191-bet. ISBN 978-90-04-18276-9.

[1] Biographical dictionary of womenʼs movements and feminisms in Central, Eastern, and South Eastern Europe: 19th and 20th centuries. G – Reference, Information and Interdisciplinary Subjects Series. Central European University Press. ISBN 963-7326-39-1.

[2] Musaj, Fatmira; Nicholson, Beryl (January 2011). "Women Activists in Albania Following Independence and World War I". Women's Movements and Female Activists, 1918-1923: 179–196. doi:10.1163/ej.9789004191723.i-432.49. ISBN 9789004182769. https://www.academia.edu/26503252.

[SharpStibbe2011-3] Ingrid Sharp. Aftermaths of War: Women's Movements and Female Activists, 1918-1923. BRILL, 14 February 2011 — 191-bet. ISBN 978-90-04-18276-9.

[1]

[2]

[3]