Ziyosfera

Guido Imbens

Guido Wilhelmus Imbens (1963-yil 3-sentyabrda tugʻilgan) — gollandiyalik-amerikalik iqtisodchi, uning tadqiqotlari ekonometrika va statistikaga oid. U Stenford universiteti qoshidagi Stenford oliy biznes maktabida iqtisodiyot boʻyicha amaliy ekonometrika professori lavozimida 2012-yildan buyon dars berib kelmoqda[1]. 2021-yilda Imbens Joshua Angrist bilan birgalikda sabab va natija oʻrtasidagi bogʻliqlikni aniqlash boʻyicha qilgan ilmiy ishlari uchun iqtisodiyot fanlari boʻyicha Nobel mukofotiga sazovor boʻldilar[2].

Guido Imbens

Imbens 2025-yilda
Tugʻilgan 1963-yil 3-sentyabr (1963-09-03) (63 yosh)
Niderlandiya
Oliygoh Stanford Universiteti
Soha Iqtisodchi
Mukofotlar Iqtisodiyot boʻyicha Nobel mukofoti (2021)

Hayoti

Guido Imbens 1963-yil 3-sentabr kuni Geldrop shahrida, Niderlandiya hududida tugʻilgan. U ilm-fanga qiziqadigan, tartibli muhitda ulgʻaygan. Bolaligida Imbens shaxmatni juda yaxshi koʻrardi. Shu bilan birgalikda matematik fikrlashga moyilligi sezilib turardi. 2021 yilgi intervyusida Imbens oʻzining ekonometrikaga boʻlgan ishtiyoqini bolaligidagi oʻyinga boʻlgan qiziqishi bilan bogʻladi[3]. Oʻrta maktabda Imbens gollandiyalik iqtisodchi Jan Tinbergenning ishlari bilan tanishdi. Tinbergenning ishidan taʼsirlangan Imbens Erasmus Rotterdam universitetida ekonometrika boʻyicha oʻqishni tanladi, u yerda Tinbergen ekonometrika boʻyicha dars bergan. Imbens 1983-yilda Rotterdam Erasmus universitetida ekonometrika boʻyicha nbakalavr darajasini tamomlagan. Keyinchalik u 1986-yilda Buyuk Britaniyaning Kingston-Hull shahridagi Xall universitetida iqtisod va ekonometrika boʻyicha magistrlik darajasini oldi[4]. Guido Imbens 2002-yildan beri iqtisodchi Susan Athey bilan turmush qurgan. Susan Athey ham Stanford biznes maktabidada dars beradi va u yerda texnologiya iqtisodiyoti boʻyicha professor hisoblanadi. Qiziqarli tomoni shundaki, Imbens va Athey toʻyida kuyovning eng yaqin doʻsti Joshua Angrist boʻlgan. Oradan 19 yil oʻtib, aynan shu inson bilan Imbens birgalikda iqtisodiyot boʻyicha Nobel mukofotini qoʻlga kiritgan.

Faoliyati

Imbens Tilburg universiteti (1989–1990), Garvard universiteti (1990–97, 2007–12), Los-Anjelesdagi Kaliforniya universiteti (1997–2001) va Berklidagi Kaliforniya universitetida (2001–2007) dars bergan. Imbens faoliyati asosan econometrika sohasiga ixtisoslashgan boʻlib, bu yoʻnalishda u sabab va natija oʻrtasidagi bogʻliqlikni aniqlash uchun maxsus usullarni oʻrgandi. 2019-yilda u iqtisodiyot sohasidagi „Econometrika“ jurnalining bosh muharriri etib tayinlandi[5].

2022 — yil mart oyida Brown Universitetida Imbens nutq soʻzlamoqda

Iqtisodiyot boʻyicha Nobel Memorial mukofoti

Imbens hamkasblari iqtisodchilar Devid Kard va Joshua Angrist bilan birga iqtisodiy fanlar boʻyicha 2021-yilgi mukofotga sabab-oqibat munosabatlarini tahlil qilish metodologiyasiga qoʻshgan muhim hissalari uchun sazovor boʻlishgan. Mukofotni eʼlon qilgan Shvetsiya qirollik fanlar akademiyasi oʻz bayonotida aytib oʻtadi: ular mehnat bozori haqida yangi tushunchalar berdi hamda tabiiy tajribalar orqali sabab va natija haqida qanday xulosalar chiqarish mumkinligini koʻrsatib berdi[6]. Ularning yondashuvi keyinchalik boshqa sohalarga ham keng tarqalib, empirik tadqiqotlarni tubdan oʻzgartirdi[7].


Manbalar

  1. ↑ „The Vita of Guido Wilhelmus Imbens“. Stanford Graduate School of Business website (2013-yil 1-sentyabr). 2021-yil 11-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 11-oktyabr.
  2. ↑ „The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 2021“. nobelprize.org (2021-yil 11-oktyabr). 2021-yil 11-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan.
  3. ↑ Smialek, Jeanna. „The Nobel in economics goes to three who find experiments in real life.“. The New York Times (2021-yil 11-oktyabr). 2021-yil 11-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 11-oktyabr.
  4. ↑ „A Nobel prize for an economics revolution : The Indicator from Planet Money“ (en). NPR.org. Qaraldi: 2022-yil 3-aprel.
  5. ↑ „Editorial Board | The Econometric Society“. www.econometricsociety.org. Qaraldi: 2022-yil 11-oktyabr.
  6. ↑ „The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel 2021“ (en-US). NobelPrize.org. 2021-yil 11-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 11-oktyabr.
  7. ↑ Royal Swedish Academy of Sciences (2021-yil 11-oktyabr). „The Prize in Economic Sciences 2021“. Press-reliz. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Guido_Imbens" dan olindi