Gyaman sahifasining manbasini koʻrish

'''Gyaman''' (shuningdek,'''Jamang''','''Gyaaman''' degan atamalar bilan ham ataladi) oʻrta asrlardagi Akan xalqi davlati boʻlib, hozirgi kunda Gana va Bono mintaqasida joylashgan. Gyaman 15-asr oxirida Akanning bir tarmogʻi boʻlgan Bono xalqi tomonidan tashkil etilgan. Keyin bonolar Kulangos, Nafanas, Ligbis va mintaqaning boshqa etnik guruhlarini zabt etishga kirishdilar<ref name=":1">"The impact of Colonial rule on the Gyaman State" written by J. K. Agyemang, A. E. Ofosu Mensah & E. Y. Gyamerah</ref>.

19-asrning oxirida Yevropa mustamlaka maʼmuriyatidan oldin, Gyamanhene nomi bilan tanilgan Gyaman qiroli Amanvida oʻtirdi, qirollikning haqiqiy hokimiyatini toʻrtta viloyat boshligʻi boshqarib turdi. Iqtisodiyot markazi poytaxt Sampa va zamonaviy Kot-d’Ivuardagi Dyula bozor shaharchasi Bondukuda joylashgan. Adinkra belgilari Gyamanlik Bonohene Nana Kvadvo Agyemang Adinkraning qoʻl mehnati va tinimsiz saʼy-harakatlari tufayli yaratilgan va yaratilgan<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Adinkra Symbols {{!}} African Themed Weddings {{!}} African Wedding Ceremonies {{!}} African Wedding Traditions|url=https://africanthemedweddings.com/adinkra-symbols/|qaralgan sana=2020-06-08|til=en-US|arxivsana=2020-06-08|arxivurl=https://web.archive.org/web/20200608233148/https://africanthemedweddings.com/adinkra-symbols/}}</ref><ref>{{Kitob manbasi|last=Boateng|first=Boatema|url=https://books.google.com/books?id=p4rhk5iHY70C&q=gyaman+adinkra&pg=PA22|title=The Copyright Thing Doesn't Work Here: Adinkra and Kente Cloth and Intellectual Property in Ghana|date=2011|publisher=U of Minnesota Press|isbn=978-0-8166-7002-4|language=en}}</ref>.

19-asrda Gyaman Ashanti imperiyasi tomonidan magʻlub etildi. Ashanti imperiyasi inglizlar tomonidan magʻlubiyatga uchragach, oʻz mustaqilligini tikladii. 1888-yilda Gyaman qiroli Agyeman Fransiya bilan himoya shartnomasini imzoladi, ammo fransuzlar qirollikda oʻz lavozimini oʻrnata olmadilar, bu esa uni 1895-yilgi Samori bosqiniga qarshi himoyasiz qoldirdi.

Keyinchalik fransuzlar 1897-yilda Gyamanning gʻarbiy hududlarini Fransiya Gʻarbiy Afrikasiga qoʻshib, Samorini quvib chiqarishdi.<ref name=":0">A Profile of Bono Kyempem (Essays on the Archaeology, History, Language and Politics of the

[[Abron tribe|Brong]] Peoples of Ghana), Edited with Introduction by Kwame Arhin. Senior Research Fellow, Institute o f African Studies, [[University of Ghana|University of Ghana, Legon.]]</ref><ref name=":1">"The impact of Colonial rule on the Gyaman State" written by J. K. Agyemang, A. E. Ofosu Mensah & E. Y. Gyamerah</ref>

== Yana qarang ==

* Gyaamanning Akan davlati hukmdorlari roʻyxati

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

* {{Cite journal|first1=Akbar|last=Muhammad|year=1977|title=The Samorian Occupation of Bondoukou: An Indigenous View|journal=[[International Journal of African Historical Studies]]|volume=10|issue=2|pages=242–258|doi=10.2307/217348|jstor=217348}}
{{Akan topics}}{{Akan states}}{{Côte d'Ivoire topics}}
[[Turkum:Sobiq monarxiyalar]]
[[Turkum:Fransiya G'arbiy Afrika]]
[[Turkum:O'rta asr Afrikasidagi mamlakatlar]]