Hagar sahifasining manbasini koʻrish

'''Agar''' ({{lang-he|הגר}}, ''Hojar'', ''darbadar ayol''; {{lang-el|Άγαρ}}; {{lang-la|Agar}}; {{lang-ar|'''هاجر'''}}'', Hajjar'') — [[Qadimgi Misr|misrlik]], qul, Soraning farzandsizligi davridagi xizmatkori, Avraa[[Ibrohim|mning]] kanizagi boʻlib, unga oʻgʻli Ismoilni dunyoga keltirgan<ref>5 // Targum Pseudo-Jonathan on Genesis</ref><ref>15 // Kniga Bitiya (dr.-evr.)</ref>.

Avraamning Soradan boʻlgan oʻgʻli [[Ishoq]] ulgʻaygach, Agar Ismoil bilan birga Soraning talabi bilan Avraamning xonadonidan haydab chiqarildi<ref>Ageenko F. L. Agar // Slovar sobstvennix imyon russkogo yazika. Udarenie. Proiznoshenie. Slovoizmenenie. — M.: Mir i Obrazovanie; Oniks, 2010. — S. 58. — 880 s. — ISBN 5-94666-588-X, 978-5-94666-588-9.</ref>.

Agar janubga borib, Arab choʻliga joylashdi, u yerda Ismoil keyinchalik ismoiliylar (oʻz nomiga koʻra) va ag'''ariylar''' (onasining ismiga koʻra) laqabli arab qabilalarining asoschisiga aylandi. Anʼanaga koʻra arablarning ajdodi hisoblangan Ismoilning onasi sifatida Agar arab rivoyatlarida muhim oʻrin tutadi.

Arab adabiyotida Agar haqidagi koʻplab rivoyatlar saqlanib qolgan, rassomlik sanʼatida Agar va Ismoilning Ibrohim alayhissalomning xonadonidan quvib chiqarilishi sahnasi barcha davr rassomlari tomonidan qayta-qayta chizilgan<ref>Lopuxin A. P. Izmail, v Biblii // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.</ref>.

1909-yilda kashf etilgan Agar asteroidi (682) Agar sharafiga nomlangan<ref>Ali-zade A. A. Xadjar // Islamskiy ensiklopedicheskiy slovar. — M. : Ansar, 2007. — S. 827. — ISBN 978-5-98443-025-8. (CC BY-SA 3.0)</ref>.

== Qur’onda ==
Islom rivoyatlarida Agar Hojar ({{lang-ar|هاجر}}) deb nomlanadi. Xuddi Bibliya hikoyasida boʻlgani kabi, Hojar Avraamning ([[Islomda Ibrohim|Ibrohim]] paygʻambar) xotini va uning katta oʻgʻli Izmoilning ([[Ismoil]]) onasi. U Misr fir’avnining qizi boʻlgan.

Sora Ibrohim bilan birga [[Bobil|Bobildan]] [[Misr|Misrga]] yetib kelganida, Misr [[Firʼavn|fir’avni]] unga Hojarni beradi va u uni oʻziga xizmatkor qilib oladi. Sora uzoq vaqt farzand koʻrmaydi va shuning uchun oʻzi Ibrohimga Hojarga uylanishni tavsiya qiladi. Hojar Ibrohimdan Ismoil oʻgʻlini tugʻganidan keyin Sora chaqaloqqa ham, Hojarga ham hasad qiladi. Shu sababdan [[Alloh]] taolo Ibrohim alayhissalomga ona va oʻgʻilni [[Makka]]ga olib borishni va u yerda qoldirishni buyurdi. Ibrohim alayhissalom itoat qilib, ularni suvsiz sahroga olib bordi va oʻzi uyiga qaytdi. Oradan biroz vaqt oʻtgach, Hojarning suvi tugab, suv izlashga majbur boʻladi. Shu payt jajji Ismoilning oyogʻi ostidan buloq paydo boʻlib, u [[Zamzam]] deb ataladi.

Hojar va Ismoil Zamzam yaqinida joylashdilar va bir muncha vaqt oʻtgach, [[Yaman|Yamanning]] Jurhumiy qabilasi Makka hududiga yaqinlashdi. Ular Hojardan bu yerga joylashish uchun ruxsat soʻrashdi, u esa qolishga ruxsat berdi. Balogʻat yoshiga yetgan Ismoil jurhumiy ayolga uylanib, undan 12 nafar oʻgʻil koʻrdi. Hojar vafot etib, Hijr hududidagi [[Kaʼba|Kaʼba]] yaqiniga dafn qilindi.

== Kinodagi obraz ==

* „Bibliya“ ([[Italiya]], AQSh, 1966), rejissor Jon [[Hyuston|Xyuston]]. Agar rolida — Zoya Sallis
* „Avraam: imon qoʻriqchisi“ (AQSh, Italiya, [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniya]], 1994), rejissor Jozef Sarjent. Agar rolida — Karolina Rosi

== Manbalar ==
{{manbalar}}
<references responsive="1"></references>
== Havolalar ==
* Agar — statya iz Elektronnoy evreyskoy ensiklopedii
* Lopuxin A. P. Agar // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.
* Ali-zade A. A. Xadjar // Islamskiy ensiklopedicheskiy slovar. — M. : Ansar, 2007. — S. 827. — ISBN 978-5-98443-025-8. (CC BY-SA 3.0)
[[Turkum:Ayollar Besh Kitob]]
[[Turkum:Qullar]]
[[Turkum: Ibrohim]]
[[Turkum:Ibtido Kitob Belgilar]]
[[Turkum: Kanizeler va konkubinlar]]
[[Turkum:farishtalar bilan muloqot]]
[[Turkum:Muhammadning ajdodlari]]
[[Turkum:Hagar]]
[[Turkum:Adnoniylar]]