Hammod ar-Roviya sahifasining manbasini koʻrish

{{Qisqa tavsif|8-asr iroqlik shoiri}}
{{Shaxsiyat bilgiqutisi
| ismi          = Hammad Ar-Raviya
| tugʻilgan joyi   = [[Kufa]], [[Iroq]]
| vafot joyi   = [[Bagʻdod]], Iroq
| fuqaroligi   = eronlik
| kasbi    = Olim
}}

'''Hammod ar-Roviya''' (({{Lang-ar|حماد الراوية}}, „rivoyatchi Hammod“) (Abu-l-Qosim Hammad ibn Abi Laylo Shopor (yoki ibn Maysara)) (8-asr)) [[Eroniy xalqlar|eronlik]]<ref>Drory, Rina, ''The Abbasid Construction of the Jahiliyya: Cultural Authority in the Making'' in ''Studia Islamica'', No. 83 (1996), p. 40</ref> olim, [[Kufa]]da tugʻilgan. U [[Deylamiylar|deylam]]<ref>{{cite book|last1=Hitti|first1=Philip K.|title=History of the Arabs from the earliest times to the present|date=1977|publisher=Macmillan|location=London|isbn=978-0-333-09871-4|page=252|edition=10th|quote=Hammad was born in al-Kufah of a Daylami (Persian) prisoner of war (...)}}</ref> kelib chiqishiga mansub edi. Tugʻilgan sanasi ayrimlar tomonidan [[milodiy yil]] 694-yil deb, boshqalar tomonidan esa 714-yil deb beriladi<ref name="EB1911">{{EB1911|inline=y|wstitle=Hammād ar-Rāwiya|volume=12|page=896|first=Griffithes Wheeler|last=Thatcher}}</ref>. U [[arab sheʼriyati]]ni tizimli ravishda toʻplagan birinchi kishi hisoblanadi<ref>Monique Bernards, „Pioneers of Arabic Linguistic Studies.“ Taken from In the Shadow of Arabic: The Centrality of Language to Arabic Culture, pg. 213. Ed. [[Bilal Orfali]]. [[Leiden]]: [[Brill Publishers]], 2011. {{ISBN|9789004215375}}</ref>.

U „arablar kunlari“ (yaʼni ularning asosiy janglari), ularning hikoyalari, sheʼrlari, nasabnomalari va lahjalari borasida oʻz davrining eng bilimdon odami sifatida tanilgan. Aytilishicha, u arab alifbosining har bir harfiga (yaʼni har bir harfda qofiyalangan) yuztadan uzun qasidani, bularning barchasi islomdan oldingi davrga oid boʻlgan holda, qisqaroq asarlar va keyingi sheʼrlarni hisobga olmaganda ham yoddan aytib berishi bilan maqtalgan. Shundan uning „Hammod ar-Roviya“ – „sheʼrlarni yoddan oʻqib beruvchi“ taxallusi kelib chiqqan<ref name="EB1911"/>.

Biroq arab tanqidchilari aytishicha, uning ilmiga qaramay, u [[Arab tili|arab tili]] isteʼdodining asl mohiyatini chuqur anglamagan va u [[Qurʼon]]ni oʻqiyotganda talaffuzda oʻttizdan ortiq (ayrimlar aytishicha uch yuzgacha) xato qilgan. [[Muallaqiy]]ni toʻplaganlik ham unga nisbat beriladi. Uning hech qanday ''[[Devon|devon]]''i bizgacha yetib kelmagan, garchi u oʻzi ham sheʼr yozgan boʻlsa va ehtimol oʻzidan oldingi shoirlarga nisbat bergan sheʼrlarining ancha qismi oʻziga tegishli boʻlgan boʻlsa ham<ref name="EB1911"/>.

== Adabiyotlar ==
{{Manbalar}}

== Qoʻshimcha oʻqish uchun ==
* [[William McGuckin de Slane]]ning [[Ibn Xallikon]] tarjimasidagi tarjimai holi, 1-jild, 470–474-betlar.
* ''Kitob ul-Agʻdni'' asarining 5-jildi, 164–175-betlarda u haqda koʻplab hikoyalar keltirilgan.

{{Tashqi havolalar}}

[[Turkum:8-asrda vafot etganlar]]
[[Turkum:8-asr olimlari]]
[[Turkum:Eronlik olimlar]]
[[Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar]]
[[Turkum:Kufaliklar]]
[[Turkum:Umaviylar xalifaligining 8-asr kishilari]]
[[Turkum:Deylamliklar]]
[[Turkum:Abbosiylar xalifaligidan boʻlgan 8-asr shaxslari]]