Harku sahifasining manbasini koʻrish

{{Bilgiquti aholi punkti
| mavqe                      =  qishloq
| nomi                       = 
| asl nomi                   = 
| tasvir                     =
| qaram                      = 
| mamlakat                   = Turkiya
| tuman                      = 
| rasmiy til                 = turk
| aholi                      = 
| sanalgan yil               = 2022
| milliy tarkib              = 
| vaqt mintaqasi             = TRT (UTC+3)
| DST                        = 
}}
 

'''Harkat-ul-Mujohidin- al-Islomiy''' ({{Lang-ur|{{nq|حرکت المجاہدین الاسلامی}}}} &#x27; <span>Islomiy jihodchilar tashkiloti</span> &#x27; ; {{Small|abbreviated}} '''HUM''') asosan [[Kashmir|Kashmirda]] faoliyat yurituvchi [[Pokiston|Pokistonda]] joylashgan islomiy jihodchi guruhdir[http://www.americanrhetoric.com/speeches/lindhindictment.htm Indictment of John Walker Lindh] ''American Rhetoric'' February, 2002</ref>. Guruh [[Usoma bin Lodin|Usama bin Lodin]] va [[Muhammad Umar|Mulla Umar]] bilan aloqador hisoblanadi{{Kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=A9eqvc-Ru3cC&pg=PA242|title=How We Missed the Story: Osama Bin Laden, the Taliban, and the Hijacking of ... – Roy Gutman – Google Books|date=18 January 2020|isbn=9781601270245|last=Gutman|first=Roy}}</ref>.
[[Category:Articles containing Urdu-language text]]
Guruh Bahrayn, Birlashgan Millatlar Tashkiloti, Buyuk Britaniya va Qoʻshma Shtatlar tomonidan terrorchi tashkilot deb topilgan. Bunga javoban tashkilot oʻz nomini Harkat-ul-Mujohidin deb oʻzgartirdi[http://www.americanrhetoric.com/speeches/lindhindictment.htm Indictment of John Walker Lindh] ''American Rhetoric'' February, 2002</ref><ref>{{Veb manbasi|url=https://2001-2009.state.gov/s/ct/rls/fs/37191.htm|sarlavha=United States State Department|nashriyot=2001-2009.state.gov|qaralgan sana=2020-07-24}}</ref>{{Veb manbasi|url=http://www.satp.org/satporgtp/countries/india/states/jandk/terrorist_outfits/harkatul_mujahideen.htm|sarlavha=Harkat-ul-Mujahideen|qaralgan sana=2011-06-24|nashriyot=South Asia Terrorism Portal}}</ref>. Guruh 1980-yilda Afgʻonistonda sovet harbiylariga qarshi kurashish uchun tuzilgan Pokistonning Harkat-ul-Jihod-al-Islomiy (HuJI) guruhidan ajralib chiqdi. Hindiston hukumati HuMni jihod tashkiloti deb eʼlon qildi va taqiqladi{{Veb manbasi|url=https://mha.gov.in/banned-organisations|sarlavha=List of Banned Organisations|ish=Ministry of Home Affairs, GoI|nashriyot=Government of India|qaralgan sana=3 May 2018|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180503233101/https://mha.gov.in/banned-organisations|arxivsana=3 May 2018}}</ref>.

== Sovet-Afgʻon urushidan keyin ==
„Harkat-ul-mujohidin“ dastlab 1985-yilda „Harkat-ul-jihod al-islomiy“ning boʻlinib ketgan guruhi sifatida tuzilgan{{Veb manbasi|url=http://www.satp.org/satporgtp/countries/india/states/jandk/terrorist_outfits/harkatul_mujahideen.htm|sarlavha=Harkat-ul-Mujahideen|qaralgan sana=2011-06-24|nashriyot=South Asia Terrorism Portal}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.satp.org/satporgtp/countries/india/states/jandk/terrorist_outfits/harkatul_mujahideen.htm „Harkat-ul-Mujahideen“]. </cite></ref>. 1989-yilda, [[Afgʻon urushi (1979—1989)|Sovet-Afgʻon urushi]] tugagach, guruh Sajjod Afgʻoniy va Muzaffar Ahmad Baba Alias Muxtor boshchiligidagi jangarilar yordamida [[Kashmir]] siyosatiga kirdi. 1993-yilda guruh Harkat-ul-Jahad-al-Islomiy bilan [[wiktionary:merge|birlashib]], Harkat-ul-Ansorni tashkil qildi.

Birlashgandan soʻng, [[Hindiston]] uchta yuqori martabali aʼzoni hibsga oldi: 1993-yil noyabrida sobiq Harkat-ul Mujohidlarning boshligʻi [[Nasrullah Mansur Langaryal|Nasrulloh Mansur Langaryal]] ; Maulana Mas’ud Azhar, 1994-yil fevral oyida Bosh kotib va Sajjad Afgʻoniy (Sajjad Sajid) oʻsha oyda [[Srinagar|Srinagarda]] . Muzaffar Ahmad Baba 1994-yil yanvar oyida Pandan Nohattada BSF bilan toʻqnashuvda oʻldirilgan. 

Bunga javoban, guruh oʻz rahbarlarini ozod qilish maqsadida bir nechta odam oʻgʻirlashni amalga oshirdi, ammo barchasi muvaffaqiyatsizlikka uchradi. Bu 1995-yil iyul oyida Kashmirda besh gʻarblik sayyohni oʻgʻirlab ketgan kashmirlik al-Faran guruhiga aloqador edi; biri, Hans Kristian Ostro 1995-yilning avgustida, qolgan toʻrt nafari esa oʻsha yilning dekabrida oʻldirilgan.

1997-yilda [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Qoʻshma Shtatlar]] „Harkat-ul-Ansor“ni terrorchi tashkilot deb tan oldi va bunga javoban oʻzini „Harkat-ul-Mujohidin“ deb oʻzgartirdi{{Veb manbasi|url=http://www.satp.org/satporgtp/countries/india/states/jandk/terrorist_outfits/harkatul_mujahideen.htm|sarlavha=Harkat-ul-Mujahideen|qaralgan sana=2011-06-24|nashriyot=South Asia Terrorism Portal}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.satp.org/satporgtp/countries/india/states/jandk/terrorist_outfits/harkatul_mujahideen.htm „Harkat-ul-Mujahideen“]. </cite></ref>.

1999-yilda Sajjod hibsga olish paytida oʻldirilgan, bu guruh tomonidan dekabr oyida Hindiston havo yoʻllari 814-reysini oʻgʻirlab ketishiga olib keldi, bu Maulana Mas’ud Azhar, Ahmad Umar Said Shayx va Mushtaq Ahmad Zargarning Hindiston hukumati tomonidan ozod qilinishiga olib keldi. Biroq, Azhar XUMga qaytmadi va 2000-yil boshida HUMga qaraganda radikalroq yoʻnalishni ifodalovchi raqib jangarilar guruhi Jaish-e-Muhammedni (JEM) tuzishni tanladi.

== 11 sentyabr hujumlaridan keyin ==
Guruh 11-sentabr hujumlardan keyin yana AQShning eʼtiboriga tushdi va prezident [[George W. Bush|Jorj Bushni]] 2001-yil 25-sentabrda „Harkat-ul-Mujohid“ nomi ostida guruhni taqiqlashiga olib keldi{{Veb manbasi|url=http://www.satp.org/satporgtp/countries/india/states/jandk/terrorist_outfits/harkatul_mujahideen.htm|sarlavha=Harkat-ul-Mujahideen|qaralgan sana=2011-06-24|nashriyot=South Asia Terrorism Portal}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.satp.org/satporgtp/countries/india/states/jandk/terrorist_outfits/harkatul_mujahideen.htm „Harkat-ul-Mujahideen“]. </cite></ref>.

Guruhning uzoq yillik rahbari Fazlur Rahmon Xalil 2000-yil fevral oyi oʻrtalarida HUM ''amirligi'' lavozimini tark etib, jilovni mashhur Kashmir qoʻmondoni va uning ikkinchi qoʻmondoni Faruk Kashmiriyga topshirdi. Xalil XUM bosh kotibi lavozimini egalladi.

HUMning bir necha ming qurolli tarafdorlari Pokiston Kashmiri hamda Hindistonning janubiy Kashmir va Doda viloyatlarida joylashgani. Unda yengil va og‘ir pulemyotlar, avtomatlar, minomyotlar, portlovchi moddalar va raketalardan foydalanildi. HUM Jaish-e-Muhammedga qoʻshilib ketganligi sababli oʻz aʼzolarining bir qismini yoʻqotdi.

Guruh Pokiston va Afgʻonistonning Muzaffarobod, [[Ravalpindi]] va boshqa bir qancha shaharlarida joylashgan, biroq aʼzolar asosan Kashmirda isyonchi va terrorchilik faoliyatini olib bordi.

Guruhning hozirgi rahbari Fazlur Rahmon Xalil [[Islomobod]] chekkasidagi [[Golra Sharif|Golra Sharifd da]] yashaydi. U Usama bin Lodin bilan aloqasi borligini rad etdi<ref>[http://www.dawn.com/2011/06/16/terror-leader-lives-freely-near-pakistani-capital.html Terror leader lives freely near Pakistani capital], ''[[Dawn (newspaper)]]'', 16 June 2011</ref>.

''The New York Times gazetasining'' yozishicha, Usama Bin Lodinning qo‘lga olingan mobil telefonlari Harkat-ul-Mujohidning Usama Bin Lodin va uning bazalari va jangarilari [[Afgʻonistondagi urush (2001–2021)|Afg‘onistondagi urushdan]] keyingi yillar davomida [[Tolibon]] bilan aloqada bo‘lganini tasdiqlaydi{{Yangiliklar manbasi|title=Seized Cellphone Offers Clues To Bin Laden's Pakistani Links|url=https://www.nytimes.com/2011/06/24/world/asia/24pakistan.html?pagewanted=1&hp|access-date=24 June 2011|date=24 June 2011|work=The New York Times|last=Carlotta Gall|last2=Pir Zubair Shah|last3=Eric Schmitt}}</ref>.

== Terrorchi tashkilot sifatida belgilanishi ==
Quyidagi mamlakatlar va tashkilotlar „Harkat-ul-mujohidin“ (HuM)ni rasman terrorchi tashkilotlar ro‘yxatiga kiritgan.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|Mamlakat
| Sana
| Maʼlumotnomalar
|-
|{{BHR}}</img>{{BHR}}
|
| <ref>{{Veb manbasi|url=https://www.mofa.gov.bh/Default.aspx?tabid=12342&language=en-US|sarlavha=Bahrain Terrorist List (individuals – entities)|nashriyot=Mofa.gov.bh|sana=2014-02-13|qaralgan sana=2020-07-24|arxivsana=2020-10-17|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201017055422/https://www.mofa.gov.bh/Default.aspx?tabid=12342&language=en-US}}</ref>
|-
|{{Bayroq|Canada}}</img>{{Bayroq|Canada}}
| 2002 yil 27 noyabr
| <ref>{{Veb manbasi|url=https://www.publicsafety.gc.ca/cnt/ntnl-scrt/cntr-trrrsm/lstd-ntts/crrnt-lstd-ntts-en.aspx|sarlavha=About the listing process|nashriyot=Public Safety Canada|qaralgan sana=11 March 2018}}</ref>
|-
|{{Bayroq|India}}</img>{{Bayroq|India}}
|
| <ref>{{Veb manbasi|url=http://www.nia.gov.in/banned_org.aspx|sarlavha=NIA :: Banned Terrorist Organisations|qaralgan sana=1 April 2015|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160110115355/http://www.nia.gov.in/banned_org.aspx|arxivsana=10 January 2016}}</ref>
|-
|{{Bayroq|United Kingdom}}</img>{{Bayroq|United Kingdom}}
| 2005 yil 14 oktyabr
| <ref>{{Cite act|index=11|date=2000|article=2|article-type=Schedule|title=[[Terrorism Act 2000]]|url=http://www.legislation.gov.uk/ukpga/2000/11/schedule/2}}</ref>
|-
|{{Bayroq|United States}}</img>{{Bayroq|United States}}
|
| <ref>{{Veb manbasi|url=https://2009-2017.state.gov/j/ct/rls/crt/2011/195553.htm|sarlavha=Country Reports on Terrorism 2011 Chapter 6. Foreign Terrorist Organizations|ish=U.S. Department of State|qaralgan sana=1 April 2015}}</ref>
|}

== Harkat ul-ansor ==
'''Harkat ul-Ansor''' ('''HuA''') — 1993-yilda Abdulqodir Moxtariy tomonidan asos solingan [[Islom|islomiy]] terrorchi tashkilot. Bu „Harkat-ul-mujohidin“ va „Harkat-ul-jihod-al-islomiy“ (HuJI) oʻrtasida qoʻshilish natijasi edi. Uning koʻplab operatsiyalari Jammu va Kashmirda oʻtkazildi{{Veb manbasi|sarlavha=Harkat ul-Ansar|nashriyot=South Asia Terrorism Portal|sana=2001|url=http://www.satp.org/satporgtp/countries/india/states/jandk/terrorist_outfits/harkat_ul_ansar_or_harkat_ul_jehad_e_islami.htm|qaralgan sana=2009-02-04}}</ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Sahni |first=Sati |date=1999 |title=Who are the Harkat-ul-Ansar? |publisher=Rediff |url=http://www.rediff.com/news/1999/dec/31harkat.htm |access-date=2009-02-04}}</ref>.

Tashkil etilganidan koʻp oʻtmay, uning rahbariyatining bir qancha aʼzolari [[Hindiston qurolli kuchlari|Hindiston xavfsizlik kuchlari]] tomonidan hibsga olindi. 1993-yilning noyabrida HuMning sobiq rahbari Nasrulloh Mansur Langrayal hibsga olingan. 1994-yilning fevralida HuA bosh kotibi Mavlana Masud Azhar va bosh qoʻmondon Sajjod Afgʻoniy Anantnag tumanining Chattargul hududida qoʻlga olindi{{Yangiliklar manbasi |last=Sahni |first=Sati |date=1999 |title=Who are the Harkat-ul-Ansar? |publisher=Rediff |url=http://www.rediff.com/news/1999/dec/31harkat.htm |access-date=2009-02-04}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFSahni1999">Sahni, Sati (1999). </cite></ref>.

U 1997-yilda [[Saudiya Arabistoni]] terrorchisi [[Usoma bin Lodin|Usama bin Lodin]] bilan aloqalari tufayli [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|Qoʻshma Shtatlar]] tomonidan terrorchilik tashkiloti deb tan olingan edi{{Veb manbasi|sarlavha=Harkat ul-Ansar|nashriyot=South Asia Terrorism Portal|sana=2001|url=http://www.satp.org/satporgtp/countries/india/states/jandk/terrorist_outfits/harkat_ul_ansar_or_harkat_ul_jehad_e_islami.htm|qaralgan sana=2009-02-04}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.satp.org/satporgtp/countries/india/states/jandk/terrorist_outfits/harkat_ul_ansar_or_harkat_ul_jehad_e_islami.htm „Harkat ul-Ansar“]. </cite></ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |title=US puts Harakat and its affiliates on terror list |publisher=Dawn news |url=https://www.dawn.com/news/1123996 |access-date=8 August 2014}}</ref>. Taqiq guruhni moliyalashtirishni keskin cheklab qoʻydi va natijada HuA reenkarnatsiya qilingan Harkat-ul-Mujohid sifatida qayta tashkil etildi. Oʻshanda Azhar guruhdan ajralib, „Jaish-e-Muhammed“ni tashkil qilgan{{Yangiliklar manbasi |title=Recast Harkat-ul-Ansar stoking anti-India sentiments in Kashmir |publisher=Times of India |url=https://m.timesofindia.com/india/Recast-Harkat-ul-Ansar-stoking-anti-India-sentiments-in-Kashmir/articleshow/19206329.cms |access-date=26 May 2013}}</ref>. 1998-yilda AQSh [[Markaziy Razvedka Boshqarmasi|Markaziy razvedka boshqarmasi]] (CIA) oʻz hisobotida shunday dedi: „HuA, Pokiston Kashmirdagi Hindiston kuchlariga qarshi proksi urushida qoʻllab-quvvatlaydigan islomiy terrorchilik tashkiloti gʻarbliklarga qarshi terroristik taktikalarni va tinch aholiga tasodifiy hujumlarni koʻproq qoʻllaydi. Gʻarbliklar oʻzining panislomiy dasturini targʻib qilish uchun.“ Markaziy razvedka boshqarmasi, shuningdek, Xua kamida 13 kishini oʻgʻirlaganligini, ulardan 12 nafari 1994-yildan 1998-yilgacha boʻlgan davrda gʻarbiy mamlakatlardan boʻlganini aytdi{{Yangiliklar manbasi |date=4 March 2019 |title=India fortifying case to put Jaish on ban list |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/india-fortifying-case-to-put-jaish-on-ban-list/article26426600.ece |access-date=14 March 2019}}</ref>{{Yangiliklar manbasi |date=12 September 2003 |title=Afridi's cousin killed in J&K: BSF |work=rediff.com |url=http://www.rediff.com/news/2003/sep/12jk.htm |access-date=14 March 2019}}</ref>.

== Yana qarang ==

* Deobandi tashkilotlari roʻyxati
* 1995 yil Kashmirda gʻarbiy sayyohlarning oʻgʻirlanishi
* Ansor al-Mujohidlar
* Harkat-ul-jihod-al-islomiy
* Jaish-e-Muhammad

== Manbalar ==
{{Manbalar}}{{Kashmir separatist movement}}{{Terror outfits}}
[[Turkum:Webarxiv andozasi wayback havolalari]]