Haydariya masjidi
Haydariya masjidi (forscha: مسجد حیدریه قزوین; arabcha: مسجد حيدرية)[a] – 1955-yildan beri boshlang'ich maktab binolari sifatida foydalanib kelinadigan sobiq shia masjidi. Eronning Qazvin viloyati Qazvin shahrida joylashgan.
| Masjid | |
Haydariya masjidi
مسجد حیدریه قزوین | |
 | |
| Sobiq masjid, boshlangʻich maktabning bir qismi sifatida, 2007-yil | |
| Mamlakat |  Eron
|
| Hudud | Qazvin viloyati |
| Shahar | Qazvin |
| Koordinatalar | 36°15′55″N 50°00′20″E / 36.26528°N 50.00556°E |
| Meʼmoriy uslub | Islom meʼmorchiligi
|
| Gumbazlar soni | 1 |
| Gumbazlar soni | 1 |
| Qurilish materiallari | gʻisht, gips |
| Holati |
|
Sobiq masjid 1933-yil 31-iyul kuni Eron milliy merosi roʻyxatiga kiritilgan boʻlib, Eron madaniy meros, hunarmandchilik va turizm tashkiloti tomonidan boshqariladi.
Bino dastlab islomgacha boʻlgan davrda qurilgan zardushtiy olov ibodatxonasi boʻlgan. Milodiy 1119-yilda sodir boʻlgan zilziladan soʻng qayta taʼmirlangan bu bino hozirgi kunda boshlangʻich maktab hovlisida joylashgan boʻlib, maktab kutubxonasi va majlislar zali sifatida xizmat qiladi[1].
Umumiy tavsifi
Qazvinning Bolaghi mahallasida joylashgan Haydariya masjidi Saljuqiylar davriga oid yodgorlik boʻlib, taxminan XII asr oxiri yoki XIII asr boshlariga mansubdir. Qojarlar sulolasi davrida XIX asrda masjid binosi madrasa tarkibiga kiritilgan. Biroq madrasaning aksariyat qismlari 1955-yilda boshlangʻich maktab qurilishi uchun buzib tashlangan. Haydariya masjidining uslubiy xususiyatlari Qazvin jome masjidinikiga oʻxshash boʻlgani sababli Haydariya masjidi ham xuddi shu meʼmor tomonidan qurilgan yoki taʼmirlangan deb taxmin qilinadi[2].
Masjid bitta gumbazli xona boʻlgan ibodat zalidan iborat[2]. Bu masjid hovlining janubiy tomonida joylashgan boʻlib, hovlining sharq, gʻarb va shimol tomonlari madrasaning ravoqli hujralari bilan oʻralgan edi. Majmuaga kirish qismlari hovlining shimoli-sharqi va shimoli-gʻarbida joylashgan boʻlib, kirish qismlari yonida sharq va gʻarb tomonlarda toʻqqiztadan hujra boʻlgan. Madrasaning shimoliy tomonida ayvon va uning har ikki tomonida uchtadan hujra joylashgan[3].
Saljuqiylar davridagi ibodat zalining oʻlchami tashqi tomondan 14 m2 (150 kv ft), masjid ichkarisi esa 10 m2 (110 kv ft)ni tashkil etadi[4]. Masjidga shimol tomondan kiriladi. Saljuqiylar davriga oid inshootga keyinchalik oʻlchamlari 6 m × 14 m (20 ft × 46 ft) boʻlgan ayvon qoʻshilgan. Ushbu masjidning gumbazli xonasi Sosoniylarning chahar taq tipidagi olov ibodatxonalariga oʻxshash tarzda bunyod etilgan. Masjid gumbazi hozirgacha saqlanib qolmagan. Hozirda ichki makonni himoyalash uchun yaqinda oʻrnatilgan vaqtinchalik tom mavjud[2].
Galereya
Yana qarang
Izohlar
- ↑ Shuningdek, turlicha tarzda Heidarieh masjidi, Haydariya madrasasi va Haydariya madrasasi nomlari bilan ham maʼlum.
Manbalar
- ↑ Pourtajrishi, Vahid. „Heidariyeh Mosque of Qazvin“. Masjed.ir (2014-yil 28-iyun). 2025-yil 9-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 16-aprel.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 „Heydariyyeh Mosque: secrets of one of ancient places of worship“. Tehran Times (2021-yil 8-avgust). 2025-yil 13-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 16-aprel.
- ↑ The Art of Iran. New York: Praeger, 1965 — 224, 227,281-bet.
- ↑ „The Seljuq Period“, A Survey of Persian Art from Prehistoric Times to the Present, 3rd, Tehran: Soroush Press, 1977 — 1020-1021-bet.
Qoʻshimcha adabiyot
- „Qazvin“. The Grove Encyclopedia of Islamic Art and Architecture. Oxford University Press (2009). Qaraldi: 2010-yil 13-avgust.
- The Pageant of Persia: A Record of Travel by Motor in Persia with an Account of Its Ancient and Modern Ways. Indianapolis, New York: The Bobbs-Merrill Company, 1936 — 283-284-bet.
- „Heidarieh Mosque“. Iran Tourism & Touring Organization of Qazvin. Qaraldi: 2010-yil 20-avgust.[sayt ishlamaydi]
- „Masjid-i Heidarieh“. Iranshahr: Encyclopaedia of Iranian Architectural History. 2011-yil 27-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 13-avgust.
Havolalar
Vikiomborda „Heydariyeh Mosque (Qazvin)“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor.
 | Erondagi masjidga oid uşbu maqola çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin. |