Ziyosfera

Hiram Abas

Mustafo Hiram Abas — turk razvedkachisi. 1932 — yil Istanbulda tugʻilgan. Janob Pipo nomi bilan ham tanilgan

Hiram Abas
Tavalludi
Mustafa Hiram Abas

1932 - yil
Istanbul. Turkiya
Vafoti 1990 - yil
Fuqaroligi Turk
Turmush oʻrtogʻi Hilmi Abas Fatma Roksan

Oilasi

Uning ona tomondan bobosi Usmon Hamdi Beyning jiyani, muzeylarning sobiq bosh direktori Muborak Galip Eldem va buvisi Munise Eldemdir. Mehmet Eymur 2013-yilda ishtirok etgan dasturda, bobosi „mason“ boʻlgani uchun Hiram Abasga Hiram ismini berganligini aytdi[1][2]. Uning otasi kapitan Hilmi Abas va onasi Fatma Roksan Abas 1981-yil 27 yanvarda vafot etgan. Bolalarining ismlari Cengiz va Cenan. Uning 4 amakisining ismlari: Galip, Memduh, Husrev va Iskender Eldem[3].

Dastlabki yillari

U 1932-yilda Istanbulda tugʻilgan. Xiram Abas yoshligida boksga qiziqqan va kichik chempionatlarda gʻolib chiqqan[4]. 1957 — yilda Anqara universitetining siyosiy fanlar fakultetini tamomlagan . Inspektorlik vazifasidan soʻng zahiradagi ofitser boʻlib , Milliy razvedka tashkilotida ish boshlagan va MITda yuqori lavozimlarda ishlagan Abas, Namiq Kamol Ersunning tugatilishi munosabati bilan 1978-yilda oʻz xohishi bilan nafaqaga chiqdi.

Faoliyati

1983-yilda ikkinchi marta MITga qaytgan Abas, 1988-yilda chop etilgan MIT hisoboti uchun mas’ul deb topildi va hisobotni yozgan Mehmet Eymur bilan yomon vazifani bajarishi soʻralgach, ikkinchi marta tashkilotni oʻz ixtiyori bilan tark etdi. Turli kitoblarda uning Korkut Eken va uning ukasi, sobiq MIT maslahatchisi va general-leytenant Mehmet Fuat Doʻgu bilan ota-oʻgʻil munosabati boʻlganligi aytiladi[5].

Oʻlimi

Turgut Oʻzalning MIT demilitarizatsiya loyihasini boshqargani uchun oʻldirilgani haqida daʼvolar bor[6][7].[manba kerak] U 1990-yil 26-sentabr kuni ertalab, Turkiyadagi Amerika qurol-yarogʻ kompaniyalari vakili boʻlgan kompaniyada ishlayotgan vaqtda ishga ketayotganda oʻldirilgan. Uyi yaqinida ishchilar kiyimidagi odamlarning qurol oʻqiga tushib qolgan Abas voqea joyida vafot etdi. Inqilobiy soʻl qotillikni oʻz zimmasiga olgan boʻlsa-da, Hiram Abas qotilligining aybdori haligacha topilmadi.

Xalq orasida egallagan oʻrni

Qashqirlar makoni eski qahramonlaridan biri Aslan Akbey (Aslan amaki-serialdagi haqiqiy ismi: Abbas Ustaogʻlu) Hiram Abas sifatida obrazlashtirilgani daʼvo qilingan. Serialda Pala qahramoni Aslan Akbeyni oʻldiradi, huddi Hiram Abas haqiqatda oʻldirilgani kabi[8][9].

Soner Yalchin 1999-yilda Hiram Abas bilan bogʻliq yoki bilvosita bogʻliq boʻlgan real voqealarga asoslangan „Janob Pipo“ nomli tadqiqot kitobini yozgan.

Manbalar

  1. ↑ Mehmet Eymür Hiram Abas Hakkındaki ifadeleri
  2. ↑ „Arşivlenmiş kopya“. 7 nisan 2016da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 27 mart 2016.
  3. ↑ „28 Ocak 1981 tarihli Milliyet gazetesinin 10. sayfasında bulunan Fatma Roksan Abas'ın Ölüm İlanı kupürü“. 22 temmuz 2017da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 27 mart 2016.
  4. ↑ 11 Mayıs 1954 tarihli Milliyet gazetesinin 5. sayfası
  5. ↑ Bay Pipo. Kırmızı Kedi Yayınevi, 2016. 
  6. ↑ „2 Ağustos 1987 tarihli Milliyet gazetesinin 14. sayfası“. 22 temmuz 2017da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 27 mart 2016.
  7. ↑ 2000’e Doğru dergisinin Ağustos 1987 sayısı
  8. ↑ „Arşivlenmiş kopya“. 7 mart 2016da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 27 mart 2016.
  9. ↑ {{{title}}}. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Hiram_Abas" dan olindi