Honzoda Sulton (usmonli turkcha: خانزادہ سلطان‎‎; tax. 1607 – 1650-yil 21-sentyabr) – Usmoniy malika, Usmoniylar imperiyasi sultoni Ahmad I (h. 1603–1617) va Kösem Sultonning qizi, sulton Usmon II ning (h. 1618–1622) ota bir, ona boshqa opasi, sulton Murod IV (h. 1623–1640) va Ibrohim I ning (h. 1640–1648) tugʻishgan opasi, shuningdek, sulton Mehmed IV (h. 1648–1687), Sulaymon II (h. 1687–1691) va Ahmad II ning (h. 1691–1695) ammasi.

Honzoda Sulton
Tugʻilishi tax. 1607 (?)[1].
Topkapı saroyi, Konstantinopol, Usmoniylar imperiyasi (hozirgi Istanbul, Turkiya)
Vafoti 1650-yil 21-sentyabr
Konstantinopol, Usmoniylar imperiyasi
Dafn etilgan joy
Ibrohim I maqbarasi, Ayasofya
Turmush oʻrtogʻi
Farzandlari birinchi nikoh
Fülane Xonimsulton
ikkinchi nikoh
Sultonzoda Abdulboqiybey
Toʻliq nomi
Honzoda Sulton binti Ahmadxon
Sulola Usmoniylar
Otasi Ahmad I
Onasi Kösem Sulton
Dini Islom, sunniylik

Hayoti

Honzoda Sulton taxminan 1607-yilda[1] Konstantinopolda tugʻilgan. U sulton Ahmad I va uning xotini Kösem Sultonning qizi boʻlgan[2]. Otasi 1617-yilda vafot etgach, Eski saroyga koʻchgan[3].

Honzoda Sulton 1623-yil mart oyida Eski saroyda Ladikli Bayram poshoga turmushga chiqdi[4]. Posho oʻsha paytda yanicharlar ogʻasi edi[5][6][6][7][3]. Ularning bir qizi boʻlgan[8]. Bayram posho 1638-yilda vafot etgach, Honzoda 1639-yil oktyabr oyida Bayram posho saroyida vazir Naqqosh Mustafo poshoga turmushga chiqdi. Undan Sultonzoda Abdulboqiy bey ismli oʻgʻli tugʻildi[9]. Shu davrda uning kundalik maoshi 430 asper boʻlgan[10].

1643-yilda ukasi sulton Ibrohim hukmronligining dastlabki davrida Honzoda opa-singillari Oysha Sulton va Fotma Sulton kabi oʻsha davr saroy malikalariga beriladigan eng yuqori kundalik maosh yaʼni 400 asperni olgani qayd etilgan[11]. Keyinroq taxminan 1647-yilda nomaʼlum sabablarga koʻra sharmandalikka duchor boʻlib, opalari Oysha, Fotima va jiyani Kaya Sulton bilan birga sultonning joriyalariga boʻysundirilish kabi tahqirli holatga duchor etilgan. Sulton ularning yer-mulki va boyliklarini tortib olgan va oʻzining suyuklisi Humoshohga xizmat qildirgan. Ular Humoshoh ovqatlanayotganda xizmatchilardek tik turish, qoʻlini yuvishi uchun sovun, togʻora va suv qumgʻonini olib kelib ushlab turishargan[12]. Sulton opa-singillarini suyukligi Humoshohga yetarlicha yaxshi xizmat qilmagan deb hisoblagani sababli ularni keyinchalik Edirne saroyiga surgun qilgan[13].

Vafoti

Honzoda Sulton 1650-yil 21-sentyabrda vafot etgan[14] va Ayasofya masjididagi ukasi sulton Ibrohim maqbarasiga dafn etilgan[15].

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 Sakaoğlu 2008, s. 322.
  2. ↑ Peirce 1993, ss. 105, 365.
  3. ↑ 3,0 3,1 Peirce 1993, s. 123.
  4. ↑ Tezcan, Baki. Searching for Osman: A reassessment of the deposition of the Ottoman Sultan Osman II (1618–1622), November 2001 — 334 n. 58-bet. 
  5. ↑ Dumas 2013, s. 563.
  6. ↑ 6,0 6,1 Çiçek, Fikri. An examination of daily politics and factionalism at the Ottoman Imperial court in relation to the regicide of Osman II (r. 1618-22). Istanbul Şehir University, 2014 — 66 n. 197-bet. 
  7. ↑ Efendi, A.; Yılmazer, Z.. Topçular Katibi ʻAbdülkādir (Kadrı) Efendi Tarihi: metin ve tahlıl, Publications de la Société d'histoire turque. Türk Tarih Kurumu Basımevi, 2003 — 761-bet. ISBN 978-975-16-1585-5. 
  8. ↑ Akalin, Esin. Staging the Ottoman Turk: British Drama, 1656 1792. Columbia University Press, 11 October 2016 — 166–7-bet. ISBN 978-3-838-26919-1. 
  9. ↑ Dumas 2013, s. 574.
  10. ↑ Dumas 2013, s. 462.
  11. ↑ Peirce 1993, s. 128.
  12. ↑ Peirce 1993, s. 246.
  13. ↑ Mustafa Naima Efendi. Naîmâ Târihi - Cilt 4. Zuhuri Danişman Yayinevi, 1968 — 1781-bet. 
  14. ↑ Kornrumpf, Hans-Jürgen „Eine bisher unveröffentlichte Quelle über die ersten Regierungsjahre Sultan Mehmeds IV, (1648-1655)“, . Festgabe für Hans-Rudolf Singer: zum 65. Geburtstag am 6. April 1990 überreicht von seinen Freunden und Kollegen, FAS, Publikationen des Fachbereichs Angewandte Sprachwissenschaft der Johannes Gutenberg-Universität Mainz in Germersheim: Abhandlungen und Sammelbände. P. Lang, 1991 — 553, 563-bet. ISBN 978-3-631-43584-7. 
  15. ↑ Ayvansarayî, H.H.; Crane, H.. The Garden of the Mosques: Hafiz Hüseyin Al-Ayvansarayî's Guide to the Muslim Monuments of Ottoman Istanbul, Brill Book Archive Part 1. Brill, 2000 — 10-bet. ISBN 978-90-04-11242-1. 

Adabiyotlar