Muhammad ibn Hibbon al-Bustiy(taxminan 270–354/884–965) musulmon arab[1] olimi, polimati va shofeʼiy mazhabining koʻzga koʻringan rivoyatchisi, muhaddis munaqqid, rijolni baholovchi, toʻplovchi va hadis tarjimoni[2][3]. U sermahsul yozuvchi boʻlib, fiqh kabi koʻplab islom sohalarini, shuningdek, astronomiya, tibbiyot, tarix va boshqa fanlarni yaxshi bilgan[4][5].

Faoliyati

Ibn Hibbon hijriy 270-yili (milodiy 884) Afgʻonistonning hozirgi janubidagi Bust yoki Bost shahrida tugʻilgan (Hilmand viloyati markazining sobiq nomi Bost yoki Bust boʻlgan, yangi nomi Lashkargoh)[6].

Imom Ibn Hibbon Bust shahrida ulgʻaygan, u yerda bolaligi va yoshligi oʻtgan, soʻngra ilm olish uchun ketgan. Bu imom ilmga tashnalikda Movaronunnahran olis-olis Misrga yetib borar edi. Ushbu shiddatli sayohatlar davomida uning koʻplab ustozlari bor edi, ulardan bir qancha ilmlarni olgan[7].

U oʻsha davrning koʻplab taniqli olimlaridan islom ilmlarini oʻrgangan.

  • An-Nasoiy
  • Al-Hasan ibn Sufyon
  • Abu al-Yaʼla al-Mosuliy
  • Al-Husayn ibn Idris al-Haraviy
  • Abu al-Xalifa al-Jomhiy
  • Imron ibn Muso ibn Madzoshiy
  • Ahmad ibn al-Hasan as-Soʻfiy
  • Jaʼfar ibn Ahmad al-Dimashqiy
  • Ibn Xuzayma

Ibn Hibbon bir muddat Samarqandda qozi boʻlib, shaharda xonaqoh qurdirdi; Hijriy 340/milodiy 951-yilda u tugʻilgan shahri Bustga borib, u yerda talabalari uchun madrasa qurdirdi va unda ularga stipendiyalar berildi[8][9].

Uning eng mashhur shogirdlari oʻz davrining yetakchi olimlari boʻlishgan:[10]

Ibn Faysal hijriy 354-yil Shavvol oyi tugashiga sakkiz kun qolganda juma kechasi Bustda vafot etdi. U hozirgi Afgʻoniston janubidagi oʻzining tugʻilgan shahri Boʻst yoki Bustda (hozirgi Lashkargoh) dafn etilgan[11].

Manbalar

  1. ↑ Filiu, Jean-Pierre. Apocalypse in Islam (en). Univ of California Press, 2012-03-06. ISBN 978-0-520-27264-4. 
  2. ↑ Pavel, Pavlovitch (2023). "Ibn Ḥibbān al-Bustī". Encyclopaedia Islamica. doi:10.1163/1573-3912_ei3_COM_30815. https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/ibn-hibban-al-busti-COM_30815. 
  3. ↑ Paul Starkey, Julie Scott Meisami. Encyclopedia of Arabic Literature. Routledge, 1998 — 334-bet. ISBN 9780415185714. 
  4. ↑ Ibn Taymiyyah. Diseases Of The Hearts And Their Cures. IslamKotob — 156-bet. 
  5. ↑ Lucas, Scott C.. Constructive Critics, Ḥadīth Literature, and the Articulation of Sunnī Islam The Legacy of the Generation of Ibn Saʻd, Ibn Maʻīn, and Ibn Ḥanbal. Brill, 2004 — 91-bet. ISBN 9789004133198. 
  6. ↑ „B. Demography and Population“. United Nations Assistance Mission in Afghanistan and Afghanistan Statistical Yearbook 2006, Central Statistics Office. Afghanistan's Ministry of Rural Rehabilitation and Development. 2019-yil 28-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 12-yanvar.
  7. ↑ „Nuristani. Researcher at the Kuwaiti Ministry of Awqaf.“ (Arabic). 2016-yil 26-dekabrda asl nusxadan arxivlangan.
  8. ↑ Isalāmika Phāuṇḍeśana, Sekandar Ali Ibrahimy. Reports on Islamic Education and Madrasah Education in Bengal, 1861-1977. Islamic Foundation Bangladesh, 14 March 2016 — 287-bet. 
  9. ↑ Wheeler, Brannon. Prophets in the Quran An Introduction to the Quran and Muslim Exegesis. Bloomsbury Publishing, June 2002 — 346-bet. ISBN 9781441104052. 
  10. ↑ „Nuristani. Researcher at the Kuwaiti Ministry of Awqaf.“ (Arabic). 2016-yil 26-dekabrda asl nusxadan arxivlangan.
  11. ↑ Kraemer, Joel L.. Philosophy in the Renaissance of Islam Abū Sulaymān Al-Sijistānī and His Circle. E.J. Brill, 1986 — 22-bet. ISBN 9789004072589.