Ibrohim Rahim sahifasining manbasini koʻrish

{{familiyadoshlar|Rahimov}}
{{Shaxsiyat
|ismi = Rahimov Ibrohim Abdurahimovich
|tasvir =
|kasbi=[[jurnalist]], [[dramaturg]], [[ssenarist]]
|tavallud sanasi = {{tugʻilgan sanasi|1916|10|15}}
|tavallud joyi = {{TavalludJoyi|Quva}}, [[Fargʻona viloyati (Rossiya imperiyasi)]]
|vafot sanasi = {{vafot sanasi va yoshi|2001|11|22|1916|10|15}}
|vafot joyi = {{VafotJoyi|Toshkent}}
|mukofotlari = {{El-yurt hurmati ordeni}} {{Mehnat shuhrati ordeni}} {{Jasorat medali}} {{Shuhrat medali}} <br> {{Vatan urushi ordeni (2)}} {{Vatan urushi ordeni (2)}} {{Mehnat Qizil Bayroq ordeni}} {{Xalqlar doʻstligi ordeni}}  <br> {{Qizil Yulduz ordeni}} {{Jangovar hizmatlari uchun}} {{Vladimir Ilich Lenin tavalludining 100 yilligi munosabati bilan taʻsis etilgan medal}} {{„1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali}} <br> {{1941—1945-yillardagi Ulug‘ Vatan urushida qozonilgan gʻalabaning yigirma yilligi medali}} {{1941-1945 yillardagi Ulug‘ Vatan Urushida qozonilgan G‘alabaning 30 yilligi medali}} {{1941-45 yil. Ulug' Vatan urushining 40-yillik g'alabasi}} {{1941-45-yil. Ulugʻ Vatan urushining 50-yillik gʻalabasi}} <br> {{SSSR qurolli kuchlarini 50-yilligi}} {{SSSR qurolli kuchlarini 60-yilligi}} {{SSSR qurolli kuchlarini 70-yilligi}} <br> {{Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR Davlat mukofoti}} 
}}
'''Ibrohim Rahim''' (toʻliq ism-sharifi Rahimov Ibrohim Abdurahimovich; 1902-yil 15-oktyabr, [[Fargʻona viloyati]]  — Quva tumani 2001-yil 22-noyabr, [[Toshkent]]) — [[Oʻzbekiston xalq yozuvchisi]](1976), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1966). [[Ikkinchi jahon urushi]] qatnashchisi. Oʻzbekiston Respublikasi radiosida siyosiy eshittirishlar boʻlimi bosh muharriri (1946—1947), „Qizil Oʻzbekiston“ gazetasi boʻlim mudiri (1950), [[muharrir]] (1952—1961), [[Oʻzbekiston jurnalistlari ijodiy uyushmasi|Oʻzbekiston Jurnalistlari ijodiy uyushmasi]] boshqaruvi raisi (1952—1963), „[[Oʻzbekfilm]]“ kinostudiyasi direktori (1962-1966), Oʻzbekiston Davlat Kinomatografiya qoʻmitasi raisining birinchi oʻrinbosari (1963-1964), „Guliston“ (1966—1969), „[[Mushtum]]“ (1971 — 1984) jurnallari bosh muharriri.

== Biografiyasi ==
Ibrohim Rahim 1916-yil 15-oktyabrda Farg‘ona viloyati Quva tumani Soykeldi qishlog‘ida tavallud topgan. Oʻzi tugʻilib-oʻsgan kolxoz xoʻjaligida mehnat qilgan. 1930-yillar boshida qishloq maktabida [[o‘qituvchi]] bo‘lib ishlagan, Quva tumani bolalar kommunistik tashkiloti raisi sifatida ham ish olib borgan. 1933-yilda Ibrohim Rahim Toshkentga ko‘chib o‘tadi va O‘zbekiston Kompartiyasi Markaziy Komiteti organi — „Kolxoz yo‘li“ gazetasi tahririyatida jurnalist bo‘lib faoliyat yurita boshlaydi.

=== Ijodiy faoliyati ===
Ibrohim Rahim oʻzining adabiy faoliyatini 1936-yilda sheʼrlar, chizmalar, ocherklar yozish bilan boshlaydi va ilk ijod namunalari „Kolxoz yo‘li“ gazetasi, „Lenin uchquni“ mehnatkashlar gazetasi, „Yesh leninchi“ komsomol gazetasi sahifalarida chop etila boshlaydi.

Ibrohim Rahimning ilk dostoni — „Bahodir“ (1939) [[Belarus|Belorussiya]] davlatida chegarachilar hayoti toʻgʻrisida yozilgan. Shoir ushbu sheʼri uchun 1938-yilda O‘zbekistonning eng yaxshi shoirlari ishtirok etadigan respublika yopiq adabiy tanlovining ikkinchi darajali mukofotiga sazovor bo‘ladi. Shoirning ushbu sheʼriga shoir [[Hasan Po‘lat]] tomonidan taqriz yozilgan boʻlib, [[Hamid Olimjon]], Satti Husayn kabi taniqli shoirlar ham ushbu ijod namunasi haqida iliq fikrlar bildirishgan.

=== Harbiy xizmat ===
Ibrohim Rahim 1937-yil oktyabr oyida [[Qizil Armiya]] safiga chaqirtiriladi. Sovet Armiyasining kichik komandirlar kursida kursant, kichik komandir, siyosiy instruktor oʻrinbosari, oʻtish parki siyosiy instruktori boʻlib xizmat qiladi. 1938-yilda Ibrohim Rahim [[Belorussiya]] maxsus harbiy okrugi Qizil Armiya [[shoir]] va [[yozuvchi]]lar konferensiyasining delegati boʻlgan.

1930—1940-yillarda Sovet-Fin urushida ham ishtirok etadi. Keyinchalik, „Qizil O‘zbekiston“ tahririyatida adabiy hamkorlikda faoliyat yuritib, u yerdan 1941-yil 23-iyunda [[Ikkinchi jahon urushi]]ning dastlabki kunlarida armiya safiga safarbar etiladi. Urush boshlanishi bilan Ibrohim Rahim 158-sapyorlar batalyonida sapyorlar boʻlimi komandiri etib tayinlanadi. [[Moskva]] yaqinidagi [[fashizm|fashist]] qoʻshinlarini magʻlubiyatga uchratishda, Gʻarbiy, Belorussiya va boshqa frontlar qismlari tarkibida boʻlgan janglarda rota siyosiy instruktori, batalyon komissari, 1942-yil 18-noyabrdan 1943-yil 22-yanvargacha „Krasnoarmeyskaya pravda“ gazetasining oʻzbek tilidagi nashri muharriri oʻrinbosari boʻlib xizmat qiladi. 1944-yil noyabr oyida Ibrohim Rahim 5-gvardiya [[tank]] armiyasining 3-gvardiya tank korpusi va 19-gvardiya tank brigadasining [[muhandislik]] xizmati boshligʻi sifatida faoliyat olib boradi.

1944-yil 1-iyuldan 13-iyulgacha [[Borisov]], [[Minsk]], [[Vilnyus]] shaharlarini ozod qilishda jonbozlik koʻrsatadi.

1945-yil 27-fevralda Chojnitsa shahri gʻarbida dushman mudofaasini buzib oʻtishda ishtirok etadi. 4 mart kuni [[Boltiq dengizi]] sohiliga chiqish, Kezlin shahrini egallash va Sharqiy Pomeraniyada nemis qoʻshinlari guruhini oʻrab olish, 12-mart kuni [[Dierscheid]] va [[Noyshtadt-am-Ryubenberge|Noyshtadt]] shaharlarini egallashda va [[Gdinya]] shimolidagi [[Danzig]] koʻrfazining qirgʻoqlariga kirish, 30-mart kuni nemislarning Danzig guruhini magʻlubiyatga uchratishda ishtirok etgani, nemislarning [[Boltiq dengizi|Boltiq]] dengizidagi eng muhim porti va dengiz bazasi — [[Gdańsk|Gdansk]] shahri va qalʼasini egallab olishda faollik koʻrsatganligi uchun Oliy qoʻmondon minnatdorchiligini qabul qiladi. SSSR bosh marshali I. V. Stalin va [[Polshada COVID-19 pandemiyasi|Polshaning]] „Zasluzonym na pole chwaly“ [[bronza medal]]i va „Medal za Warszawe 1939—1945“ medallari bilan taqdirlanadi.

Ibrohim Rahim [[Germaniya]]ning [[Shtutgart]] shahrida harbiy faoliyatini tugatadi va 1946-yil oktyabr oyida [[Mayorat|mayor]] unvoni bilan armiyadan [[demobilizatsiya]] qilinadi.

=== Urushdan keyingi ijodi ===
Ibrohim Rahim urushdan keyin ham oʻzining ijodiy faoliyatini davom ettiradi. 1946-yilda O‘zbekiston radioqo‘mitasining siyosiy eshittirishlar bo‘limi bosh muharriri bo‘lib ishlagach, 1947-yilda shu yerdan O‘zbekiston Kompartiyasi Markaziy Komiteti Ibrohim Rahimni O‘zbekiston KP MK huzuridagi Oliy partiya maktabiga o‘qishga yuboradi. 1950-yilda Oliy partiya maktabining [[jurnalistika]] fakultetini tamomlab, 1950-yildan 1953-yil iyungacha „Qizil O‘zbekiston“ gazetasining targ‘ibot bo‘limi mudiri bo‘lib faoliyat koʻrsatadi.

Ibrohim Rahim oʻzining urushdan keyin yaratgan „Sen tugʻilgan kun“ (1967), „Mangulik qoʻshigʻi“ (1970) qissalarida, „Fidoyilar“ (1972), „General Ravshanov“ (1985) romanlarida Ikkinchi jahon urushi qahramonlarining hayoti, oʻzbek xalqining urush yillaridagi mehnatkashligi va jasoratini aks ettiradi. Shuningdek, uning „Ixlos“ (1958), „Taqdir“ (1964), „Tinimsiz shahar“ (1968), „Oqibat“ (1992) kabi romanlari yangi yerlarni oʻzlashtirish, yoshlar oʻrtasidagi doʻstlik va muhabbat, Toshkent zilzilasida oʻzbek xalqining sabr va matonati hamda qahramonliklarini oʻziga xos tarzda yoritib beradi.

Ibrohim Rahimning mustaqillik yillarida yozgan [[qissa]], hikoya va ocherklari „Qurboningman“ (1996), „Hayotni asrang, odamlar“ (1997) toʻplamlarida jamlangan. Shuningdek, yozuvchining „Jonim fido“, „Chaqmoq“ [[drama]]lari (1974), „Zangori olov kishilari“ (1961), „Qalbingda quyosh“ (1963), „[[Farhodning jasorati]]“ (1969), „Ahmad Fargʻoniy“ (2000) kinossenariylari ham mavjud.

Ibrohim Rahim Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1983) hisoblanadi. Ijodiy faoliyati davomida „Doʻstlik“ (1996), „El-yurt hurmati“ (1998) ordenlari va boshqa bir qancha mukofotlar bilan mukofotlangan<ref>[[Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi|OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref><ref>{{Citation |title=arxiv nusxasi |url=http://taqvim.uz/uz/event/view/1215 |year= |access-date=2016-04-01 |archivedate=2018-01-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180121084932/http://taqvim.uz/uz/event/view/1215}}</ref><ref>{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=http://forum.ziyouz.com/index.php?topic=91.30 |qaralgan sana=2016-04-01 |arxivsana=2016-04-13 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160413230656/http://forum.ziyouz.com/index.php?topic=91.30 }}</ref><ref>{{Citation |title=arxiv nusxasi |url=http://people.ziyonet.uz/uz/person/view/ibrohim_rahim |year= |access-date=2016-04-01 |archivedate=2017-07-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170721134855/http://people.ziyonet.uz/uz/person/view/ibrohim_rahim}}</ref>.

== Mukofotlari ==
Ibrohim Rahim urushlarda koʻrsatgan jasorati va qahramonliklari uchun bir qancha orden va medallar bilan taqdirlangan:

=== Orden va medallar ===
* [[„El-yurt hurmati“ ordeni]] (1998)<ref>{{Lex.uz|О награждении в связи с семилетием независимости Республики Узбекистан группы работников науки, здравоохранения, культуры, просветительства, средств массовой информации и социальной сферы|1998-8-27|УП|2074|2392196}}</ref>
* [[„Mehnat shuhrati“ ordeni]] (1996)
* [[„Shuhrat“ medali]] (1994)<ref>{{Lex.uz|О награждении группы работников науки, культуры, народного образования и других сфер общественной деятельности в связи с пятилетием независимости Республики Узбекистан|1996-8-26|УП|1546|2379549}}</ref>
* „[[Jasorat medali]] (1994)
* [[Mehnat Qizil Bayroq ordeni]]
* [[Xalqlar doʻstligi ordeni]] (1976-yil 18-oktyabr)<ref>https://newspaperarchive.com/advertisement-clipping-oct-19-1976-4695153/</ref>
* [[Vatan urushi ordeni|2-darajali Vatan urushi ordeni]](1945-yil 6-yanvar; 1985-yil 03-noyabr)
* [[Qizil Yulduz ordeni]] (1945-yil 4-sentyabr)
* [[Harbiy xizmatlari uchun medali]] (1942)
* [[:ru:Медаль «Заслуженным на поле Славы»|“ZASLUZONYM NA POLU CHWALY"]] bronza medali (Polsha)
* „[[:ru:Медаль «За Варшаву 1939—1945»|“1939-1945 yillardagi Varshave uchun medal"]] (Polsha)
* „VSHV“ kichik [[oltin medal]]i (1955)
* „VSHV“ yirik [[kumush medal]]i (1958)
* „Mustaqillik“ medali (1992)
* 1978-yilda SSSR Mudofaa vaziri (D. F. Ustinov) tomonidan „Komandir“ nominal soati bilan taqdirlangan.
Ibrohim Rahimov ijodiy faoliyati davomida quyidagi unvon va mukofotlar bilan taqdirlangan:

=== Faxriy unvonlari va mukofotlari ===
* Oʻzbekiston SSR xalq yozuvchisi (11.11.1976)<ref>https://newspaperarchive.com/advertisement-clipping-nov-12-1976-4640220/</ref>
* Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist (1966)
* Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR Davlat mukofoti laureati (1983)
* Oʻzbekiston Respublikasi „Ofarin“ Davlat mukofoti laureati (2001)
* [[Rossiya]]ning [[Kaluga]] viloyati Troitskoye qishlogʻi faxriy fuqarosi (1977)
* „SSSR kinematografiyasi aʼlochisi“ (1965)
* „49-armiya faxriysi“
* „194-chi Rechitsa Qizil Bayroqli piyodalar diviziyasi faxriysi“
* „65-armiya faxriysi“

== Adabiyotlar ==
* Arbat. Y. Uzbeki v boyax za Rodinu.- Toshkent.: O‘zbekiston SSR Davlat nashriyoti, 1943.
* Shilov. K. Rechitskaya Krasnoznamennaya.- Moskva.: Harbiy nashriyot, 1984.
* Kniga pamyati Uzbekistana. 1941-1945.- Toshkent, 1995.
* Uzbekskaya literatura XX veka. — Moskva.: Sharq adabiyoti, 2010.
* Kollektiv avtorov. Olovqalb adib.- Toshkent, 2013.

== Sanʼatda ==

== Manbalar ==
{{manbalar}}

 <!-- Bot tomonidan yaratildi -->

{{DEFAULTSORT:Rahim, Ibrohim}}

[[Turkum:Oʻzbekiston SSR xalq yozuvchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimlari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arboblari]]
[[Turkum:Ulugʻ Vatan urushi qatnashchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston yozuvchilari uyushmasi aʼzolari]]
[[Turkum:Oʻzbekistonlik ssenariychilar]]
[[Turkum:Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashining 4-chaqiriq deputatlari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashining 5-chaqiriq deputatlari]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha siyosatchilar]]