Jaloliddin Ali
Jaloliddin Ali (forscha: جلال الدین علی) — 1206-yildan 1215-yilgacha hukmronlik qilgan Gʻuriylar sulolasi Bomiyon tarmogʻining soʻnggi hukmdori.
| Jaloliddin Ali | |
|---|---|
| Bomiyon malikshohi | |
 | |
| Saltanat | 1206 — 1215 |
| Oʻtmishdoshi | Bahouddin Sam II |
| Davomchisi | Xorazmshohlar istilosi |
| Tugʻilishi |
12-asr Bomiyon |
| Vafoti |
1215 Bomiyon |
| Turmush oʻrtogʻi | Alovuddin Otsizning qizi |
| Uy | Gʻuriylar sulolasi |
| Otasi | Bahouddin Sam II |
| Dini | Islom (Sunniylik) |
Tarjimai holi
U Bahouddin Samning oʻgʻli boʻlib, Alovuddin Muhammad ismli ukasi bor edi. Jaloliddinning yoshlik davrlari haqida koʻp maʼlumot saqlanmagan. Faqatgina qarindoshi Alovuddin Otsizning qiziga uylangani maʼlum.
1206-yilda Gʻuriylar davlatining oliy hukmdori Muhammad Gʻuriy suiqasd natijasida oʻldirilgach, Jaloliddinning otasi Bahouddin Sam II mahalliy eroniy askarlar qoʻlloviga erishdi. Turkiy gʻulomlar esa boshqa bir gʻuriy shahzoda Gʻiyosiddin Mahmud tomonida boʻldilar. Biroq Bahouddin Sam II bir necha kun oʻtib vafot etgach, uning oʻrniga Jaloliddin taxtga oʻtirdi. Jaloliddin va uning ukasi Alovuddin Muhammad otalarining tarafdorlari qoʻlloviga erishgan edi[1]. Jaloliddin koʻp oʻtmay Alovuddin Muhammadni Gʻazna hukmdori sifatida taxtga chiqarib, oʻz poytaxti Bomiyonga qaytdi. Biroq tez orada ikki aka-uka oʻrtasida Bomiyon masalasida nizo kelib chiqdi. Shu orada turkiy sarkarda Tojiddin Yildiz Alovuddin Muhammaddan Gʻaznani tortib oldi[1].
Keyingi yillarda Xorazmshohlar davlati Gʻuriylar saltanati hududlarini asta-sekin bosib ola boshladi. Nihoyat, 1215-yilda Muhammad Xorazmshoh Jaloliddin hukmronligidagi yerlarga bostirib kirib, uni magʻlub etdi va oʻldirdi. Shundan soʻng Bomiyonni oʻz davlatiga qoʻshib olib, Gʻuriylarning Bomiyon tarmogʻiga barham berdi.
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 Bosworth 1968, s. 165.
Adabiyotlar
- C. Edmund, Bosworth (2001). "GHURIDS". Encyclopaedia Iranica, Online Edition. http://www.iranicaonline.org/articles/ghurids.<!--->
- Bosworth, C. E. „The Political and Dynastic History of the Iranian World (A.D. 1000–1217)“, . The Cambridge History of Iran, Volume 5: The Saljuq and Mongol periods. Cambridge: Cambridge University Press, 1968 — 1–202-bet. ISBN 0-521-06936-X.
- Richards, D.S.. The Chronicle of Ibn al-Athir for the Crusading Period from al-Kamil fi'l-Ta'rikh. Part 3. Ashgate Publishing, 2010 — 1–344-bet. ISBN 9780754669524.