Kolbasa sahifasining manbasini koʻrish

[[Fayl:Kielbasa7.jpg|thumb]]

'''Kolbasa''' — bu odatda [[qiyma|maydalangan go‘sht]]dan (ko‘pincha [[cho‘chqa]], [[mol]] yoki parranda go‘shtidan) [[tuz]], [[ziravorlar]] va boshqa xushbo‘y qo‘shimchalar bilan tayyorlanadigan go‘sht mahsuloti turi hisoblanadi. Don, non uvoqlari va shunga o‘xshash boshqa tarkibiy qismlar to‘ldiruvchi yoki hajm oshiruvchi sifatida qo‘shilishi mumkin.

Kolbasa tarkibida bir yoki bir necha turdagi go‘sht, masalan, parranda go‘shti, turli xil to‘ldiruvchilar bo‘lishi, harorat bilan ishlov berilishi (qaynatish, ba’zan ko‘p marta qovurish, [[dudlash]]) yoki [[fermentatsiya]] qilinishi mumkin<ref>{{Из БСЭ|Колбасные изделия}}</ref>. 

== Etimologiyasi ==
[[Slavyan tillari|Slavyancha]] „kolbasa“ so‘zi [[XII asr]]dan ma’lum. Ushbu soʻz 842<ref>{{Берестяная грамота|номер=842}}</ref>-raqamli [[Novgorod]] qayinpo‘stloq yorlig‘ida uchraydi. Unda kolbasa yuborilgan oziq-ovqat mahsulotlari ro‘yxatida qayd etilgan.

Ba’zan „kolbasa“ so‘zi {{lang-he|kolbāśār}} (go‘sht, har qanday et, tirik mavjudot) so‘zidan kelib chiqqan, degan fikr ham uchraydi, biroq bu ehtimoldan ancha yiroq<ref name="Фасмер">''Фасмер М.'' Этимологический словарь русского языка. Т. 2. С. 286.</ref>.

== Tarixi ==
[[File:Machne sausage 001.jpg|thumb|right|[[Qazi-qarta]] — [[qazi|ot go‘shti]]dan tayyorlangan [[tatarlar]] kolbasasi]]
[[File:Колбаса и сыр.jpg|thumb|right|Kolbasa va [[dudlangan pishloq]]]]
Kolbasa juda qadim zamonlardan beri ma’lum: u haqidagi yozuvlar [[Qadimgi Yunoniston]], [[Bobil]] va [[Xitoy tarixi]] manbalarida uchraydi. Xususan, [[Homer]]ning „[[Odisseya]]“ asarida qonli kolbasa tilga olinadi, Epixarmning kolbasa haqidagi komediyasi ma’lum, shuningdek, [[Aristofan]]ning saylovlarda g‘alaba qozongan kolbasa sotuvchisi haqidagi pyesasi mashhurdir. Kolbasa [[Qadimgi Yunoniston]] va [[Qadimgi Rim]]da mashhur mahsulot bo‘lganligi haqida dalillar mavjud<ref name="T-P">{{pl icon}} Eleonora Trojan, Julian Piotrowski, [http://www.poczytaj.pl/77818 ''Tradycyjne wędzenie''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110929030838/http://www.poczytaj.pl/77818 |date=2011-09-29 }} AA Publishing. 96 pages. {{ISBN|978-83-61060-30-7}}</ref>.

[[Kiyev rusi]]da „kolbasa“ so‘zi hozirgi ma’nosidan farqli bo‘lgan; kolbasa deb hayvon qonidan tayyorlangan taomga aytilgan va shu sababli kolbasa iste’mol qilish taqiqlangan edi. Masalan, bu ma’noda so‘z 1282-yildagi Novgorod yemakxonasida ishlatilgan: „Ba’zi hayvonlar qonidan kolbasa deb ataladigan taomlar tayyorlanadi“; va 1551-yildagi Yuzboshi: „Qoida barcha pravoslav nasroniylarga tegishli boʻlib, o‘ldirilgan va qonni, ya’ni kolbasalarni iste’mol qilishni taqiqlaydi.“

== Kolbasa turlari ==
Kolbasalar asosan tayyorlash usuliga ko‘ra tasniflanadi.
[[File:Russian Sausage Making.jpg|thumb|right|Shatskdagi kolbasa sexi]]
[[Qaynatilgan kolbasalar]] tuzlangan qiymalardan tayyorlanadi. Ushbu mahsulot taxminan 80 °[[Selsiy shkalasi|C]] haroratda qaynatiladi. Qaynatilgan kolbasalar tarkibida ko‘p miqdorda soya bo‘lishi mumkin yoki go‘sht o‘rniga soya yoki [[Seitan]] bilan birga [[Vegetarianlik|vegetarian]]lar istemol qilishlari mumkin. Tarkibida suv ko‘p bo‘lgani uchun uzoq vaqt saqlanish mumkin emas. Qaynatilgan kolbasa tarkibida 10-15% [[oqsil]], 20-30% [[yog‘]], energiya qiymati - 100 g uchun 220-310 kkal tashkil etadi. Qaynatilgan kolbasaning eng mashhur navlaridan biri [[Doktorskaya kolbasa]]si hisoblanadi.

Kalbasaga misol bu masalan Asil kalbasasi bo‘ladi

https://drive.google.com/file/d/1yLxUfa1y_PVvIo4LieYNic8leEM7B_jl/view?usp=drive_link
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar == 
{{commons turkum|Sausages}}
* {{dmoz|Home/Cooking/Meat/Sausage}}

{{Tashqi havolalar}}

[[Turkum:Taomlar]]