Kolizey sahifasining manbasini koʻrish

[[Tasvir:Colosseum in Rome, Italy - April 2007.jpg|right|300px|thumb|Kolizey, 2007-yil apreli.]]
[[Fayl:Coliseo, Roma, Italia, 2022-09-15, DD 84.jpg|thumb|Ichki ko'rinish]]
'''Kolizey''' ([[italyan tili|italyancha]]: ''Colosseo''; asl nomi: '''Flaviy Amfiteatri''') – [[Italiya]] poytaxti [[Rim]]ning markazida joylashgan [[ellips|elliptik]] [[amfiteatr]]dir. Kolizey [[Rim Imperiyasi]] paytida (milodiy 72-80-yillarda), imperator [[Vespasian]], keyin esa [[Tit Flaviy]] tomonidan qurdirilgan. Rim meʼmorchiligi va muhandisligi namunasi hisoblanadi. [[Zilzila]] va qaroqchilik tufayli koʻp qismi buzilib ketgan.

<!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn boshi -->
'''Kolizey''', Kolossey ([[Lotin tili|lotincha]] colosscus — ulkan) — Qad. Rimdagi [[Meʼmorlik|meʼmoriy]] yodgorlik (milodiy 75—80 yillar). Imperator Tit qurdirgan. Keyinchalik Flaviy amfiteatr" nomi bilan mashhur boʻlgan. K.balandligi 57 m, tarhi ellips shaklida (524 m). 4 qatlamli oʻrindiqqa 50 ming tomoshabin joylashgan. Sahna tagida hayvonlar qafasi, omborxona boʻlgan. Imperator oʻrindigʻi sahna bilan teng (balandligi 3,5 m) boʻlgan. 1-qatlamda imperatorning yaqinlari, 2-qatlamda yuqori tabaqali kishilar, 3 va 4 qat-lamda oddiy xalq oʻtirgan. Oʻrindiklar toshdan ishlangan, galereyalarining konstruksiyalari beton va gʻisht bilan mustahkamlangan va bunga kop mashaqat ketgan. K. ning ulugʻvor old tomoni 4 qavatli, har biri 80 ta ravoqlar qatori bilan jozibador ishlangan, pastki qismidan tomoshabinlar kirish va chiqishda foydalanganlar. K. markazidagi sahnada bayram marosimlari, qurbonlik, gladiatorlar jangi, teatr tomoshalari oʻtkazilgan.

Yunonistonda taxminan miloddan avvalgi 300 yilda barpo etilgan Afinadagi Dionis K.iga 20.000, Epidavr K.iga 14000, Delfa K.iga 5000 tomoshabin joylashgan. K.da 8—9 soatda 3 tragediya va 1 satira asari qoʻyilgan<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>.
<!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn oxiri -->

== Havolalar ==
{{Commons|Colosseum}}
* [http://www.the-colosseum.net/idx-en.htm Kolizey haqida]
* [http://roma.arounder.com/colosseo/index.html Kolizeyda virtual tur]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}}

[[Turkum:Qadimgi Rim amfiteatrlari]]
[[Turkum:Italiya meʼmoriy yodgorliklari‎]]


{{chala}}