Kuch sahifasining manbasini koʻrish

{{Maʼnolari|Kuch (maʼnolari)}}
{{Bilgiquti fizik kattalik
|Nom                     = Kuch
|Tasvir                  =
|Tasvir izohi            =
|Birlik                  = [[Nyuton]] (birlik)|Nyuton]]
|Ramz                    = F
|Hosilalar               = {{nowrap|'''F''' {{=}} [[Massa|''m'']] · [[Tezlanish|'''a''']]}}
}}

'''Kuch''' ([[mexanika]]da) — berilgan jismga boshqa jismlar tomonidan koʻrsatilayotgan ''mexanik'' taʼsirning miqdori va yoʻnalishini ifodalovchi kattalik. Jismga koʻrsatiladigan taʼsir 2 xil hodisani — jismning tezligini oʻzgartirishi yoki uning deformatsiyalanishini vujudga keltirishi mumkin. Ikkala hodisada yuzaga kelgan tezlanish yoki deformatsiya miqdorini oʻlchash orqali taʼsir etayotgan kuchni aniqlash mumkin. Kuchning dinamik va statik oʻlchash usullari mavjud. [[Nyuton]]ning ikkinchi qonuniga muvofiq, jismga taʼsir etayotgan kuch Gʻ [[jism]] massasi t bilan uning tezlanishi a koʻpaytmasiga teng: Gʻ = ta. Guk qonuniga asosan, elastik [[deformatsiya]]larda, massa, prujina yoki sterjenning choʻzilishi (siqilishi)da vujudga keluvchi deformatsiyalanish kattaligi x taʼsir etayotgan kuchga proporsional: Gʻ = — Kx, bunda K — prujina yoki sterjen birligi. Ikki jismning bir-biriga koʻrsatayotgan har qanday taʼsiri oʻzaro taʼsir harakatiga ega boʻlib, ularning bir-birlariga taʼsir kuchlari doimo kattaligi jihatdan teng va yoʻnalishi jihatdan qarama-qarshidir. Kuch birligi qilib, massasi 1 kg boʻlgan jismga 1m/s<sup>2</sup> tezlanish beradigan kuch qabul qilingan va [[Isaak Nyuton]] sharafiga Nyuton deb atalagan. N bilan belgilanadi: 1N = 1 kg m/s2<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>.
<!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn oxiri -->

[[Fayl:Force examples.svg|300px|thumb|Kuchlar jismni tortish yoki itarish, deb tasvirlanishi mumkin. Ular [[gravitatsiya]], [[magnetizm]] yoki massani tezlatuvchi boshqa har qanday hodisa tufayli boʻlishi mumkin.]]
[[Fizika]]da '''kuch''' [[fizik jism]] harakati, yoʻnalishi yoki geometrik tuzilishini ''oʻzgartiruvchi'' har qanday taʼsirdir. Boshqacha aytganda, kuch [[massa]]li jism [[tezlik|tezligini]] oʻzgartiradi ([[tezlanish|tezlatadi yo sekinlatadi]]), yoki egiluvchan jismni [[deformatsiya]]laydi. Kuchni tortish yoki itarish kabi ''intuitiv konseptlar'' orqali ifodalash mumkin. Kuch [[vektor kattalik]]dir, u ham son qiymatga, ham yoʻnalishga ega. [[Nyutonning ikkinchi qonuni|Nyutonning ikkinchi qonuni]], {{nowrap|'''F''' {{=}} ''m'''''a'''}}, aslida biroz boshqacha ifodalangan edi: Jismga taʼsir etuvchi sof kuch uning [[impuls]]i oʻzgarishiga ketadigan [[vaqt]] hosilasiga tengdir<ref>Feynman, Leighton and Sands (1963).</ref>.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Commonscat|Forces|Kuchlar}}

{{chala}}

{{OʻzME}}


== Havolalar ==
[[Turkum:Kuch]]
{{vikiiqtibos}}
[[Turkum:Fizika]]