Kutikula sahifasining manbasini koʻrish

{{Ichki havolasiz|date=avgust 2024}}

'''Kutikula''' (lot. cuticula — teri) — 1) [[epiteliy]] [[hujayra]]<nowiki/>si sirtini qoplab turadigan pishiqqanat. [[Umurtqasizlar|Umurtqasiz hayvonlar]]<nowiki/>da K. [[gipoderma]] (bir qanat epiteliy)dan hosil boʻlib, asosan, tayanch va himoya funksiyasini bajaradi. [[Boʻgʻimoyoqlilar]] K.si qattiq boʻlib, ularning oʻsishiga xalaqit beradi. Shuning uchun ular tullab (poʻst tashlab) oʻsadi (qarang [[Tullash]]). K. tarkibiga [[xitin]], [[oqsil]], [[Lipidlar|lipid]] va mineral moddalar kiradi. Xitin va oqsillar K. ning pishiqligini, lipidlar uning suv oʻtkazmasligini taʼminlaydi. K. dastlab [[yassi chuvalchanglar]]<nowiki/>da paydo boʻlgan. Tangachalar, qalqonlar, tuklar, qillar K.dan vujudga keladi. [[Umurtqalilar|Umurtqali hayvonlar]] va [[odam]]<nowiki/>da K. ichki organlar (ichak, nafas va siydik yoʻllari)ning ichki yuzasini qoplab turadigan epiteliy hujayralari sirtidagi mikrovorsinkalardan iborat; 2)1 oʻsimliklarda — yer usti organlari (barg, poya, ayrim mevalar) sirtini qoplab turadigan yog modda (kutin)dan iborat. Epidermis hujayralarida sintezlangan kutinsirtga chiqib, K. hosil qiladi va qisman hujayra qobigʻi tashqi devoriga ham shimiladi. K. va u shimilgan hujayra qobigʻi kompleksi [[sellyuloza]], [[Pektin moddalari|pektin]], kutin, [[mum]] va boshqa moddalardan iborat boʻlib, koʻp qanat hosil qiladi. [[Kserofitlar]] K.si ayniqsa yaxshi rivojlangan boʻlib, mum kristallari bilan qoplangan.<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{no iwiki}}

{{OʻzME}}

{{chala}}

{{Turkumsiz|date=avgust 2024}}