Ma Long sahifasining manbasini koʻrish

{{Sportchi bilgiqutisi
| ismi                  = Ma Long
| tasvir                = File:Ma Long ATTC2017 20.jpeg
| tasvir_eni            =
| izoh                  =
| tugʻilgan_sanasi      = 1988-yil20-oktabr 
| tugʻilgan_joyi        = 
| vafot_sanasi          =
| vafot_joyi            = 
| istiqomat_joylari     = 
| fuqaroligi            = {{CHN}}
| millati =
| sohasi = stol tenischisi
| ish_joylari =
| institutlar =
| alma_mater =
| tezis_sarlavhasi =
| akademik_rahbarlari =
| mashhur_shogirdlari =
| mashhur_ishlari =
| oʻtkazayotgan_taʼsiri =
| koʻrsatgan_taʼsiri =
| mukofotlari =
| turmush_oʻrtogʻi = Xia Lu
| dini =
| vebsayt =
}}
'''Ma Long''' (1988-yil 20-oktyabrda tugʻilgan) – xitoylik professional [[Stol tennisi|stol tennischi]], olti karra Olimpiya va uch karra jahon chempioni. Yakkalik bahslarida amaldagi jahon chempioni<ref name="profile">{{Veb manbasi|url=http://www.ittf.com/biography/biography_web_details.asp?Player_ID=105649|sarlavha=MA Long – Biography|ish=gz2010.cn|nashriyot=Guangzhou Asian Games Organizing Committee|qaralgan sana=25 January 2011|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110616210630/http://www.ittf.com/biography/biography_web_details.asp?Player_ID=105649|arxivsana=16 June 2011}}</ref>. Barcha davrlarning eng buyuk stol [[Tennis|tennischisi]] sifatida eʼtirof etilgan<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Undisputed G.O.A.T. Ma Long Breaks New Ground In Tokyo|url=https://worldtabletennis.com/description?artId=521|qaralgan sana=2022-04-24|ish=worldtabletennis.com}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Ma Long - Olympics Biography|url=https://olympics.com/en/athletes/long-ma|qaralgan sana=April 23, 2022|ish=Olympics.com}}</ref><ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Ma Long: The GOAT of Table Tennis|url=https://www.timesnownews.com/sports/tokyo-olympics/article/ma-long-the-goat-of-table-tennis/795785|qaralgan sana=2022-04-24|ish=www.timesnownews.com|til=en}}</ref>. 2016 va 2020-yillarda erkaklar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida Olimpiada oltin medali sovrindori sifatida „Katta dubulgʻa“ turnirida karerasini yakunlagan ilk va yagona erkak stol tennischi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Undisputed G.O.A.T Ma Long Breaks New Ground In Tokyo|url=https://worldtabletennis.com/description?artId=521|ish=World Table Tennis|sana=30 July 2021}}</ref>. Sportchi, shuningdek, Yozgi Olimpiada oʻyinlarida jami 6 ta oltin medalni qoʻlga kiritgan birinchi va yagona stol tennischi hisoblanadi. Boshqa hech bir tennischisi ushbu oʻyinlarda toʻrttadan ortiq medalni qoʻlga kiritmagan<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Ma Longʻs golden Olympic bow: Assessing the Chinese legend's impact on table tennis |url=https://olympics.com/en/news/ma-long-s-golden-olympic-bow-assessing-the-chinese-legend-s-impact-on-table-tennis |ish=Olympics |sana=9 August 2024}}</ref>. Ma Long xitoylik sportchilar orasida Yozgi Olimpiada oʻyinlarining 6 ta oltin medalini qoʻlga kiritgan yagona sportchi hamdir<ref name="espn">{{Yangiliklar manbasi |date=9 August 2024 |title=Table tennis player Ma Long sets Chinese record with 6th gold |work=[[ESPN]] |url=https://www.espn.com/olympics/story/_/id/40795469/table-tennis-player-ma-long-sets-chinese-record-6th-gold}}</ref>. Ma Long jami 64 oy davomida (shuningdek, 2015- yilning mart oyidan boshlab ketma-ket 34 oy davomida) stol tennisi tarixida erkaklar reytingida eng uzoq muddat davomida 1-oʻrinni egallab turgan<ref name="wr">{{Veb manbasi|url=http://www.ittf.com/ittf_ranking/world_ranking_per_name.asp?Player_ID=105649&U18=0&U21=0&Siniors=1&|sarlavha=ITTF world ranking|nashriyot=International Table Tennis Federation|qaralgan sana=5 January 2012|arxivurl=https://web.archive.org/web/20111217074654/http://www.ittf.com/ittf_ranking/world_ranking_per_name.asp?Player_ID=105649&U18=0&U21=0&Siniors=1&|arxivsana=17 December 2011}}</ref>. Qolaversa, sportchi 2015, 2017 va 2019-yillarda erkaklar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida ham jahon chempioni boʻlgan. [[Xalqaro stol tennisi federasiyasi|Xalqaro stol tennisi federatsiyasi]] tomonidan Ma Longga „[[Diktator]]“ va „[[Ajdar davr|Ajdaho]]“ (ushbu nom sportchining ismi – ''Long'' soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, uning muchal yili yaʼni [[Ajdar davr|ajdar yilini]] bildiradi) nomlari berilgan. 2014-yildan beri stol tennisi boʻyicha Xitoy milliy terma jamoasi sardoridir. 2024-yil avgust oyi holatiga koʻra, Ma Long [[Xalqaro stol tennisi federasiyasi|ITTF]] reytingida 6-oʻrinda turadi.

== Sport faoliyati ==

=== Dastlabki faoliyati ===
Oʻsmirlar oʻrtasida Osiyo va Jahon chempionatlarida gʻoliblikni qoʻlga kiritgan Ma Long 2006-yilda 17 yoshida Bremen jahon chempionati jamoaviy bahslarida oltin medalni qoʻlga kiritganidan eng yosh jahon chempioniga aylandi<ref>{{Veb manbasi|sana=2021-06-30|sarlavha=Is Ma Long the greatest table tennis player of all time?|url=https://www.scmp.com/sport/china/article/3139175/ma-long-biography-playing-style-career-earnings-and-he-greatest-table|qaralgan sana=2021-08-06|ish=South China Morning Post|til=en}}</ref>. Sportchi [[Qin Zhijian]] qoʻl ostida sport faoliyatini olib borishidan oldin [[Wang Hao]] va [[Xitoy milliy futbol terma jamoasi|Xitoy terma jamoasi]] sobiq murabbiyi [[Ma Kai Xuan|Ma Kai Xuandan]] stol tennisi koʻnikmalarini olgan. 22 yoshga toʻlgunga qadar sportchi turli musobaqalarda yakkalik bahslarida yuqori muvaffaqiyatlarga erishgan. Umumiy hisobda 11 ta ITTF World Tour finaliga chiqqan va shulardan 8 tasida gʻalaba qozongan. 2 marta Osiyo Kubogi va World Tour Grand Finallarida gʻolib boʻlgan. Shuningdek, 2 marta Osiyo chempionati final bosqichiga chiqqan (2007-yilda sobiq murabbiyi Wang Haoga yutqazgan, biroq 2009-yilda sportchini magʻlubiyatga uchratgan). Bundan tashqari, Xitoy milliy oʻyinlari va Xitoy chempionati finaligacha yetib borib, har ikkala bahsda ham Wang Haoga magʻlub boʻlgan. 2010–2012-yillar davomida dunyoning 1-raqamli tennischisi boʻlishiga qaramay, ITTF World Tourdagi 560 kunlik gʻalabali seriyasidan soʻng reytingda vaqtincha pasayib ketgani sababli 2012-yilgi Olimpiada oʻyinlarida Xitoy terma jamoasi nomidan oʻyinlarda ishtirok etish uchun tanlab olinmagan. Sportchi Osiyo Olimpiya saralash turnirida 6-oʻyinda yaponiyalik [[Koki Niwa]] tomonidan, keyinchalik 2012-yilgi Koreya ochiq chempionatida [[Lee-Sang-su|Lee-Sang-suga]] 4:1 hisobida magʻlub boʻlgan. Olimpiadada ishtirok etuvchi sportchilar ITTF Jahon reytingi asosida saralab olinganligi sababli Ma Long dunyo reytingida 1-oʻrinda turgan boʻlishiga qaramay, yakkalik bahslarida ishtirok etish huquqini qoʻlga kirita olmagan.

Xitoy terma jamoasi bosh murabbiyi [[Liu Guoliang|Liu Guoliangning]] taʼkidlashicha, Ma Long eng yaxshi tennischilardan biri boʻlish uchun barcha imkoniyat va qobiliyatlarga ega, biroq yirik xalqaro musobaqalarda bosim ostida oʻyin olib borish uchun kuchli ruhiy tayyorgarlikka ega emas. Buni sportchining 2008 va 2009-yilgi Jahon chempionati yarim finalida [[Timo Boll]] va [[Vladimir Samsonov|Vladimir Samsonovga]], shuningdek, ketma-ket 3 ta jahon chempionatining (2009, 2011, 2013) yarim finalida Wang Haoga magʻlub boʻlgan oʻyinlarida (4:1, 4:2, 4:2) koʻrish mumkin. Sportchining ITTF World Tour va ichki musobaqalardagi ishtiroki muvaffaqiyatli boʻlgan boʻlsa-da, dastlabki 4 ta jahon chempionatlarida finalga chiqa olmagan.

=== 2013–2015-yillar ===
2013-yilda oʻtkazilgan Jahon chempionatida Wang Haoga uchinchi magʻlubiyatidan soʻng, Ma Long ushbu yilni muvaffaqiyatli oʻtkazdi. Sportchi ikkita Xitoy ochiq chempionatida (finalda Wang Haoni, keyin esa [[Syu Xin (stol tennisi)|Xu Xinni]] magʻlub etdi), Osiyo chempionatida (3-marta) va Xitoy milliy oʻyinlarida [[Fan Zhendong|Fan Zhendongga]] qarshi bahsda toʻliq ustunlikni qoʻlga kiritdi. Biroq Xu Xin Ma Longni yil oxirida oʻtkazilgan ITTF World Tour Grand Final bahsida 4:3 hisobida magʻlub etdi. 2014-yilning mart oyida Fan Zhendongni magʻlub etgan holda toʻrtinchi bor Osiyo kubogini qoʻlga kiritdi. [[FIFA Jahon chempionati 2014|2014-yilgi Jahon chempionatida]] birorta ham oʻyinda magʻlubiyatga uchramadi. [[Germaniya]] terma jamoasiga qarshi final bahslarida oʻyinchi dastlabki oʻyinda Timo Bollni, yakuniy hal qiluvchi bahsda esa [[Dimitrij Ovtcharov|Dimitrij Ovtcharovni]] magʻlub etdi va musobaqaning eng yaxshi oʻyinchisi sifatida Victor Barna mukofoti bilan taqdirlandi. Keyinchalik, 5-marta Xitoy ochiq chempionati gʻolibligini qoʻlga kiritdi. Ma Long oʻzining jamoadoshi Zhan Jike bilan dastlab 2014-yilning oktyabr oyida [[Düsseldorf|Düsseldorfda]] oʻtkazilgan Katta dubulgʻa turnirida bahsga kirishgan. Dastlab 3:2 hisobida oldinda borayotgan boʻlsa-da, bahs oxirida raqibi oʻyin tizginini qoʻlgan olgan holda, Ma Longni 12:10 hisobida magʻlubiyatga uchratgan. Noyabr oyida Xitoy milliy chempionati finaliga chiqqan, biroq Fan Zhendongga 2:4 hisobida magʻlub boʻlgan va yilni muvaffaqiyatsiz yakunlagan.

2015-yilga kelib, Quvayt ochiq turnirida gʻalaba qozondi<ref>{{Veb manbasi |sana=15 February 2015 |sarlavha=Ma Long makes history with second Kuwait Open crown |url=https://www.insidethegames.biz/articles/1025639/ma-long-makes-history-with-second-kuwait-open-crown |qaralgan sana=6 August 2021 |ish=www.insidethegames.biz}}</ref>, finalda Xu Xinni 4:1 hisobida magʻlub etdi. Zhang Jikega qarshi bahsda 3:1 hisobidagi alamli magʻlubiyatidan keyin Germaniya ochiq chempionatidagi shiddatli final bahsida gʻalaba qozondi. Ammo sportchining eng katta gʻalabasi 2015-yilgi Jahon chempionatida qayd etildi. Musobaqada Ma Long final bahsiga qadar hech bir oʻyinchiga bir partiyadan ortiq magʻlub boʻlmadi. Final bahsida esa [[Fang Bo|Fang Boni]] 6 partiyada magʻlubiyatga uchratdi<ref>{{Veb manbasi |sana=4 May 2015 |sarlavha=China's Ma Long wins his first men's singles title at World Table Tennis Championships |url=https://www.scmp.com/sport/other-sport/article/1785254/chinas-ma-long-wins-first-mens-singles-world-championship-title |qaralgan sana=6 August 2021 |ish=South China Morning Post |til=en}}</ref>. Ushbu musobada sportchi oʻzining eng yaxshi natijasini qayd etdi, Ma Longning bundan oldingi yakkalik bahslaridagi eng yaxshi natijasi 2012-yilgi Jahon chempionati edi. Yaponiya ochiq chempionatida [[Shang Kun|Shang Kunga]] 4:1 hisobida yutqazgan Ma Long Xu Xin ustidan 4:1 hisobida gʻalaba qozonib, 6-marta Xitoy ochiq chempionatida gʻalaba qozondi. Sentyabr oyida Fan Zhendong va Bayi ustidan gʻalaba qozongan holda [[Xitoy Superligasi]] chempionligini ham qoʻlga kiritdi. Oʻyinlarda olgan jarohatlari uning Osiyo chempionatida qatnashishiga xalaqit berdi, biroq shunday boʻlsa-da Ma Long oktabr oyida Halmstadda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida ishtirok etdi. 1/8 finalda [[Omar Assar|Omar Assarga]] magʻlubiyatidan tashqari musobaqada boshqa hech bir oʻyinda magʻlub boʻlmadi. Bu esa uning raqiblariga turnirning qolgan qismida har bir setda oʻrtacha 6 ochko toʻplash imkonini berdi. Yilning soʻnggida jarohatlar tufayli 2 ta Jahon turnirlarida ishtirok eta olmadi. Biroq shunday boʻlsa-da, 3 ta Jahon turnirlarida gʻolib boʻlganligi bois World Tour Grand Finalda yana 1-oʻrinni egalladi. Finalda yana Fan Zhendong bilan toʻqnash keldi va oʻyinning oxirgi partiyasida 11:9 hisobida gʻalaba qozondi. Umumiy hisobda 3:2 hisobida (oʻyin boshida 2:0 hisobida oldinda borayotgan edi) gʻalaba qozondi. 2015-yilda Ma Long bor-yoʻgʻi 1 ta xalqaro musobaqani, umumiy hisobda esa 5 oʻyinni boy bergan.

=== 2016-yil ===
Ma Long 2016-yil yanvar oyida Germaniya ochiq chempionatida gʻolib chiqqan. Oʻyinchi finalga qadar birorta magʻlubiyatsiz oʻyin oʻtkazgan va finalda Vladimir Samsonovni 4:1 hisobida magʻlub etgan. 2016-yilda [[Kuala Lumpur|Kuala-Lumpurda]] oʻtkazilgan Jahon chempionatida Yaponiyaga qarshi jamoaviy bahslarda ishtirok etgan va Xitoy terma jamoasining gʻalabasiga oʻz hissasini qoʻshgan. Shu orqali sportchi ketma-ket 3 ta jahon chempionati jamoaviy bahslarida magʻlubiyatsiz oʻyin oʻtkazgan. Mart oyida Ma Long Quvayt ochiq turniri finaliga chiqqan, ammo finalda 2016-yilgi Chinaʼs Trials oʻyinlarida sportchini 5:4 hisobida magʻlubiyatga uchragan [[Zhang Jike|Zhan Jike]] tomonidan 4:1 hisobida magʻlubiyatga uchratilgan. Biroq oradan bir hafta oʻtgach, jamoadoshi Fan Zhendongni 5 ta oʻyinda magʻlub etib, Qatar ochiq turnirida gʻalaba qozongan. Shu orqali ITTF World Tour yakkalik musobaqalarida eng koʻp chempionlik unvonini qoʻlga kiritgan sportchi Wang Liqindan oʻzib ketgan. Aprel oyida Osiyo olimpiya saralash turnirida Zhjang Jike va Fan Zhendonglarni magʻlub etib, toʻgʻridan-toʻgʻri Rioda oʻtkaziladigan Yozgi Olimpiada oʻyinlari yakkalik bahslariga yoʻllanmani qoʻlga kiritgan. Shundan soʻng Ma Long iyun oyining oʻrtalariga qadar boshqa birorta xalqaro musobaqalarda ishtirok etmaganiga qaramay, jahon reytingida birinchilikni saqlab qolgan. Biroq keyinchaliik ikki hafta ichida Xu Xin sportchini ikki marotaba, dastlab Yaponiya ochiq turniri yarim finali 6-oʻyinida va Koreya ochiq turniri finalida magʻlub etgan. Sportchi oʻsha vaqtda 2012-yildan beri xalqaro miqyosda eng qisqa vaqt oraligʻida 2 marotaba magʻlubiyatga uchragan<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Table tennis Grand Slam winner Ma trains to balance pressure and desire for victory in Olympics - Xinhua {{!}} English.news.cn |url=http://www.xinhuanet.com/english/2021-05/27/c_139973239.htm |qaralgan sana=2021-08-06 |ish=www.xinhuanet.com |arxivsana=2021-08-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210806172015/http://www.xinhuanet.com/english/2021-05/27/c_139973239.htm }}</ref>.

== Shaxsiy hayoti ==
Ma Long [[Nankin]] shahridan boʻlgan Xia Lu bilan oila qurgan<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=马龙战胜张继科比爱心 马龙女友是谁|url=http://ent.cri.cn/2016-08-12/e89a70fa-7b24-91fc-fb00-5eb0d028b579.html|ish=crionline|sana=30 July 2021}}</ref>. 2017-yil 10-dekabrda Sina Weibo ismli oʻgʻil farzand koʻrishgan<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=马龙当爹!未摆宴先抱子 孩子降生第二天回归赛场|url=http://sports.sina.com.cn/others/pingpang/2017-12-11/doc-ifypnyqi3392985.shtml|ish=sports.sina|sana=11 December 2017|qaralgan sana=30 July 2021}}</ref>.

Ma Long, shuningdek, jamoadoshi [[Lyu Shiven|Lie Shiwen]] bilan yaqin doʻst boʻlib, 2019-yilgi jahon chempionatida Liu Shiwenning gʻalabasidan xursand boʻlib yigʻlagan<ref>{{Veb manbasi|sana=2021-02-22|sarlavha=Liu Shiwen Interview With CCTV – Edges and Nets|url=https://edgesandnets.com/2021/02/22/liu-shiwen-interview-with-cctv/|qaralgan sana=2021-02-22|ish=edgesandnets.com|til=en-US|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210222234356/https://edgesandnets.com/2021/02/22/liu-shiwen-interview-with-cctv/|arxivsana=2021-02-22}}</ref>.

== Karyera rekordlari ==
; Yakkalik (2022-yil oktyabr holatiga koʻra)<ref name="stats">{{Veb manbasi|url=http://www.ittf.com/ittf_stats/All_events3.asp?ID=9071&|sarlavha=ITTF Statistics|nashriyot=International Table Tennis Federation|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160303173321/http://www.ittf.com/ittf_stats/All_events3.asp?ID=9071&|arxivsana=3 March 2016}}</ref>

* Olimpiya oʻyinlari: chempion (2016, 2020)
* Jahon chempionatlari: chempion (2015, 2017, 2019), yarim final (2009, 2011, 2013, 2023)
* <span lang="id" dir="ltr">Jahon kubogi</span><span lang="id" dir="ltr">:</span> <span lang="id" dir="ltr">chempion</span> <span lang="id" dir="ltr">(2012, 2015)</span><span lang="id" dir="ltr">,</span> <span lang="id" dir="ltr">ikkinchi oʻrin (2014, 2020)</span><span lang="id" dir="ltr">,</span> <span lang="id" dir="ltr">uchinchi oʻrin (2008, 2009, 2017).</span>
* Osiyo chempionati: chempion (2009, 2011, 2013), ikkinchi oʻrin (2007).
* Osiyo Kubogi: chempion (2008, 2009, 2011, 2014), ikkinchi oʻrin (2019).
* Xitoy milliy oʻyinlari: chempion (2013, 2017), ikkinchi oʻrin (2009), yarim final (2005).
* Xitoy milliy chempionati: gʻolib (2011), ikkinchi oʻrin (2004, 2007, 2014, 2020), yarim final (2006, 2008).
* Oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionati: chempion (2004), chorak final (2003).
* Oʻsmirlar oʻrtasidagi Osiyo chempionati: chempion (2004)

; Aralash juftliklar

* [[Osiyo oʻyinlari]]: QF (2006).
* Osiyo chempionati: chempion (2009); yarim final (2005).
* Xitoy milliy oʻyinlari: chempion (2013).
* Xitoy milliy chempionati: chempion (2012); ikkinchi oʻrin (2008, 2016).
* Oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionati: ikkinchi oʻrin (2003, 2004).
* Oʻsmirlar oʻrtasidagi Osiyo chempionati: chempion (2004).

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==

* [http://www.tabletennismaster.com/ma-long.html Ma Long stol tennisi ustasining martaba profili] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120301124208/http://www.tabletennismaster.com/ma-long.html |date=2012-03-01 }}
* [https://tabletennis.guide/profile.php?name=long-ma-105649 Stol tennisi boʻyicha qoʻllanmada Ma Long profili] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20221203184921/https://tabletennis.guide/profile.php?name=long-ma-105649 |date=2022-12-03 }}
* [https://tabletennis.media/players/ma-long/ Ma Long stol tennisi mediasida]
* [http://www.propingpong.ru/video.php?ittfplayer=105649 Ma Long oʻyin rekordlari]
* [http://tabletennismatch.com/player/ma-long Ma Long texnikasi va trening videolari] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20221203184920/http://tabletennismatch.com/player/ma-long |date=2022-12-03 }}
[[Turkum:2012-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlari medal sovrindorlari]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:1988-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Stol tennischilar 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida]]