Malik ibn Tavk ibn Malik ibn Attab at-Tagʻlibiy (arabcha: مالك بن طوق التغلبي‎‎) (873-yilda vafot etgan) arab Abbosiy amaldori boʻlib, xalifalar al-Vosiq (hukmronligi 842–847) va al-Mutavakkil (hukmronligi 847–861) davrida xizmat qilgan. U eng koʻp ar-Rahba nomli qalʼa-shaharni Furot daryosining gʻarbiy sohilida, hozirgi Mayodin shahrining bir qismi boʻlgan hududda barpo etgani bilan tanilgan.

Malik ibn Tavk ibn Malik ibn Attab at-Tag‘libiy
مالك بن طوق بن مالك بن عتاب التغليبيMalik ibn Tavk ibn Malik ibn Attab at-Tag‘libiy
مالك بن طوق بن مالك بن عتاب التغليبي
Damashq va Urdun gubernatori
Oʻtmishdoshi Rijo ibn Ayyub al-Hadoriy (841–847)
Vorisi al-Muʼayyad
Mavsul gubernatori
Monarx Maʼmun
Oʻtmishdoshi Muhammad ibn as-Sayyid ibn Anas (827–828)
Vorisi Mansur ibn Bassam (taxminan 834—838)
Shaxsiy maʼlumotlari
Vafoti 873
Ota-onasi Tavk ibn Malik ibn Attab at-Tagʻlibiy

Hayoti

Malik ibn Tavk arab qabilasi Banu Tagʻlibga mansub boʻlib, nasabini VI asr tagʻlibiy shoir-jangchi Amr ibn Kulsumga bogʻlardi[1]. Otasi Tavk ibn Malik Diyor Rabiʼaning, yaʼni sharqiy Jazira (Yuqori Mesopotamiya) viloyatining hokimi boʻlib, bu yer Abbosiy xalifasi al-Maʼmun (hukmronligi 813–833) tasarrufida edi[2]. U, shuningdek, al-Maʼmunning avvalgi vorisi, xalifa Horun ar-Rashid (hukmronligi 786–809) qoʻmondonlaridan biri boʻlib xizmat qilgan[1]. Baʼzi musulmon manbalarida notoʻgʻri ravishda aynan oʻgʻil – Malik ibn Tavkning oʻzi Horun va al-Maʼmun xizmatida boʻlgan, deb koʻrsatiladi, aslida bu uning otasi edi[2]. Malik ibn Tavk xalifalar al-Vosiq (hukmronligi 842–847) va al-Mutavakkil (hukmronligi 847–861) davrida Jund al-Urdunn (Urdun harbiy okrugi) va Jund Dimashq (Damashq harbiy okrugi) gubernatori boʻlib xizmat qilgan[2].

IX asrning ikkinchi yarmi ichida bir vaqtda Malik oʻzining qarindoshi, VII asr tagʻlibiy shoiri al-Akhtalning katta nabirasi boʻlgan Sahl ibn Bishrni va al-Akhtalning boshqa toʻgʻridan-toʻgʻri avlodlarini nasroniylikdan islomga kirishga koʻndirgan[2]. Malik Furot vodiysidagi ar-Rahba qalʼasiga asos solib, uning hokimi boʻlgan. Shundan keyin qalʼa-shahar muqobil tarzda „Rahbat Malik ibn Tavk“ nomi bilan ham tanilgan[1]. U 873-yilda vafot etgan[1]. Oʻgʻli Ahmad ar-Rahba hokimligi merosxoʻri boʻldi, biroq 883-yilda u shaharni al-Anbor hokimi Muhammad ibn Abiʼs-Saj tomonidan tortib olingan[3].

ar-Rahba qalʼasining xarobalari, qalʼa Suriyada joylashgan boʻlib, unga Abbosiy gubernatori Malik ibn Tavk asos solgan

Furot havzasidagi ar-Rahabiy avlodi oʻz nasabini Malik ibn Tavkdan deb hisoblaydi.

Adabiyotlar