Malik ibn Tavk
Malik ibn Tavk ibn Malik ibn Attab at-Tagʻlibiy (arabcha: مالك بن طوق التغلبي) (873-yilda vafot etgan) arab Abbosiy amaldori boʻlib, xalifalar al-Vosiq (hukmronligi 842–847) va al-Mutavakkil (hukmronligi 847–861) davrida xizmat qilgan. U eng koʻp ar-Rahba nomli qalʼa-shaharni Furot daryosining gʻarbiy sohilida, hozirgi Mayodin shahrining bir qismi boʻlgan hududda barpo etgani bilan tanilgan.
| Malik ibn Tavk ibn Malik ibn Attab at-Tag‘libiy مالك بن طوق بن مالك بن عتاب التغليبيMalik ibn Tavk ibn Malik ibn Attab at-Tag‘libiy مالك بن طوق بن مالك بن عتاب التغليبي | |
|---|---|
| Damashq va Urdun gubernatori | |
| Oʻtmishdoshi | Rijo ibn Ayyub al-Hadoriy (841–847) |
| Vorisi | al-Muʼayyad |
| Mavsul gubernatori | |
| Monarx | Maʼmun |
| Oʻtmishdoshi | Muhammad ibn as-Sayyid ibn Anas (827–828) |
| Vorisi | Mansur ibn Bassam (taxminan 834—838) |
| Shaxsiy maʼlumotlari | |
| Vafoti | 873 |
| Ota-onasi | Tavk ibn Malik ibn Attab at-Tagʻlibiy |
Hayoti
Malik ibn Tavk arab qabilasi Banu Tagʻlibga mansub boʻlib, nasabini VI asr tagʻlibiy shoir-jangchi Amr ibn Kulsumga bogʻlardi[1]. Otasi Tavk ibn Malik Diyor Rabiʼaning, yaʼni sharqiy Jazira (Yuqori Mesopotamiya) viloyatining hokimi boʻlib, bu yer Abbosiy xalifasi al-Maʼmun (hukmronligi 813–833) tasarrufida edi[2]. U, shuningdek, al-Maʼmunning avvalgi vorisi, xalifa Horun ar-Rashid (hukmronligi 786–809) qoʻmondonlaridan biri boʻlib xizmat qilgan[1]. Baʼzi musulmon manbalarida notoʻgʻri ravishda aynan oʻgʻil – Malik ibn Tavkning oʻzi Horun va al-Maʼmun xizmatida boʻlgan, deb koʻrsatiladi, aslida bu uning otasi edi[2]. Malik ibn Tavk xalifalar al-Vosiq (hukmronligi 842–847) va al-Mutavakkil (hukmronligi 847–861) davrida Jund al-Urdunn (Urdun harbiy okrugi) va Jund Dimashq (Damashq harbiy okrugi) gubernatori boʻlib xizmat qilgan[2].
IX asrning ikkinchi yarmi ichida bir vaqtda Malik oʻzining qarindoshi, VII asr tagʻlibiy shoiri al-Akhtalning katta nabirasi boʻlgan Sahl ibn Bishrni va al-Akhtalning boshqa toʻgʻridan-toʻgʻri avlodlarini nasroniylikdan islomga kirishga koʻndirgan[2]. Malik Furot vodiysidagi ar-Rahba qalʼasiga asos solib, uning hokimi boʻlgan. Shundan keyin qalʼa-shahar muqobil tarzda „Rahbat Malik ibn Tavk“ nomi bilan ham tanilgan[1]. U 873-yilda vafot etgan[1]. Oʻgʻli Ahmad ar-Rahba hokimligi merosxoʻri boʻldi, biroq 883-yilda u shaharni al-Anbor hokimi Muhammad ibn Abiʼs-Saj tomonidan tortib olingan[3].

Furot havzasidagi ar-Rahabiy avlodi oʻz nasabini Malik ibn Tavkdan deb hisoblaydi.
Adabiyotlar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Kay, Henry C. (October 1886). "Notes on the History of the Banu 'Okayl". Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland 18 (4): 504. doi:10.1017/S0035869X00161490. https://books.google.com/books?id=1oouAAAAYAAJ&pg=PA504.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Lecker, M. (2000). "Taghlib b. Wa'il". in Bearman, P. J.. Encyclopaedia of Islam. Volume X: T–U (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. 92–93 b. ISBN 978-90-04-11211-7. https://referenceworks.brillonline.com/search?s.q=Taghlib+b.+Wa%27il&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-2&search-go=Search.
- ↑ Bianquis, Thierry (1995). "Al-Rahba". in Bosworth, C. E.. Encyclopaedia of Islam. Volume VIII: Ned–Sam (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. 393–394 b. ISBN 978-90-04-09834-3. https://referenceworks.brillonline.com/search?s.q=Al-Rahba&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-2&search-go=Search.