Maria das Neves sahifasining manbasini koʻrish

{{Davlat arbobi bilgiqutisi
| ismi                     = Mariya das Neves Keyta Baptista di Souza
| tasvir                   = Maria das Neves (cropped).jpg
| uzunlik                  =
| izoh                     = 
| tartib                   = 11
| lavozim                  = San-Tome va Prinsipi Bosh vaziri
| boshlanish davri         = 7-oktyabr 2002-yil
| tugash davri             = 18-sentyabr 2004-yil
| prezident                = [[Fradique de Menezes]]
| oʻtmishdoshi             = [[Gabriel Costa]]
| vorisi                   = [[Damião Vaz d'Almeida]]
| tartib_2                 =  
| lavozim_2                = 
| boshlanish davri_2       = 
| tugash davri_2           = 
| oʻtmishdoshi_2           = 
| vorisi_2                 = 
| tartib_3                 =
| lavozim_3                = 
| boshlanish davri_3       = 
| tugash davri_3           = 
| premyer_3                =
| oʻtmishdoshi_3           = 
| vorisi_3                 = 
| tavallud_paytidagi_ismi  = 
| tavallud_sanasi          = {{birth year and age|1958}}
| tavallud_joyi = Portugaliya San-Tome va Prinsipi
| vafot sanasi =
| vafot joyi =
| vafot sababi =
| fuqaroligi =
| millati =
| partiya = San-Tome va Prinsipi ozodlik harakati
| boshqa partiya = Sotsial-demokratik partiya
| boʻyi =
| turmush_oʻrtogʻi =
| bolalari =
| qarindoshlari =
| istiqomat joyi =
| taʼlim =
| alma_mater =
| kasbi =
| mukofotlari =
| imzo =
| sayt =
}}
'''Maria das Neves Keyta Baptista di Souza''' ({{Lang-pt|Maria das Neves Ceita Baptista de Sousa}}, 1958-yilda tugʻilgan) – [[San-Tome va Prinsipi]] siyosatchisi, 2002-yil 7-oktyabrdan 2004-yil 18-sentyabrgacha mamlakat Bosh vaziri sifatida faoliyat koʻrsatgan. Neves Maria [[San-Tome]] va [[Prinsipi]] ozodligi uchun harakat qilgan siyosatchilardan hisoblanadi. Sotsial-demokratik partiyaning (MLSTP-PSD) asosiy arboblaridan biri va mamlakatdagi birinchi ayol hukumat rahbari boʻlgan.

== Hayoti ==
Maria das Neves Kubada davlat moliyasiga ixtisoslashtirilgangan iqtisod yoʻnalishida tahsil olgan. Maria das Neves hukumat boshligʻi boʻlgunga qadar Moliya vazirligi, [[Jahon banki]] va [[Birlashgan Millatlar Tashkiloti|Birlashgan Millatlar Tashkilotining]] Bolalar jamgʻarmasida ([[Birlashgan millatlar tashkilotining bolalar jamgʻarmasi|YUNISEF]]) davlat xizmatchisi boʻlib ishlagan. Neves Maria oila qurdi va ikki qiz farzandi boʻlib, ularni barkamol qilib tarbiyalagan. [[Iqtisodiyot]] vaziri (1999-2001-yil), Moliya vaziri (2001-2002-yil) va Savdo, sanoat va turizm vaziri (2002-yil) kabi muhim davlat idoralarida ishlagan.

2001-yilda [[Fradique de Menezes]] Markaz partiyasi koʻmagida San-Tome va Prinsipi prezidenti etib saylangan. Ammo parlamentda aniq koʻpchilik yoʻq edi va natijada, qisqa muddatli muxolifat boshchiligidagi kabinetlar bilan beqaror oʻzaro hamkorlik qilgan. Sotsialistik [[Gabriel Kosta]] boshchiligida uchta partiyadan iborat koalitsiya tuzilgan va Maria das Neves yangi hukumat aʼzosi boʻlgan<ref>Skard, Torild (2014) „Maria das Neves“ in ''Women of power – half a century of female presidents and prime ministers worldwide'', Bristol: Policy Press, {{ISBN|978-1-44731-578-0}}, pp. 299—300</ref>.

== Mehnat faoliyati ==
Maria das Neves 2002-yil 7-oktyabrdan 2004-yil 18-sentyabrgacha San-Tome va Prinsipi bosh vaziri lavozimida ishlagan va bu lavozimni egallagan birinchi ayol boʻlgan. Prezident Fradique de Menezes uni bu lavozimga Gabriel Kosta boshchiligidagi uch partiyali milliy birdamlik hukumati armiyaning tayinlovlarga qarshi noroziliklari ortidan qulaganidan keyin tayinlagan. Mamlakat ogʻir ahvolga tushib qoldi, katta qarzlar va tashqi yordamga qaram edi. Mamlakatning siyosiy muhitida sezilarli boʻlinishlar va hokimiyat uchun kurash bor edi. [[Nigeriya]] bilan neft shartnomasi imzolanganda, 2003-yil 16-iyulda harbiy toʻntarish sodir boʻldi. Prezident chet elda edi, armiya va yollanma askarlar Maria Das Neves va boshqa hukumat amaldorlarini hibsga olishdi. Davlat toʻntarishi yetakchilari [[korruptsiya|korrupsiya]]dan shikoyat qilib, boʻlajak neft daromadlari adolatli taqsimlanmasligini aytdi. Xalqaro bosimdan soʻng kelishuvga erishildi va bir haftadan soʻng Menezes qayta tiklandi. Maria das Neves y<nowiki/>[[Miokard infarkti|engil yurak xurujidan]] soʻng, kasalxonaga yotqizildi. U bosh vazirlikdan isteʼfoga chiqdi, biroq prezident Menezes unga boʻlgan ishonchini bildirganidan keyin ishini davom etishga rozi boʻlgan<ref>Jensen, Jane S. (2008) „Maria das Neves“ in ''Women Political Leaders – breaking the highest glass ceiling'', New York, NY: Palgrave Macmillan, {{ISBN|978-0-312-22338-0}}, p. 58; Skard (2014), pp. 299—300</ref>.

Prezident Menezes 2004-yil 15-sentyabrda uni bosh vazir lavozimidan chetlatib, unga va hukumat aʼzolariga nisbatan [[korrupsiya]] ayblovlari qoʻzgʻatilganidan keyin oʻz partiyasini yangi bosh vazir saylashni taklif qildi. U korrupsion harakatlarga aloqadorligini rad etdi. Isteʼfoga chiqqanidan uch kun oʻtib, [[Ваш д`Алмейда, Дамиан|Damian Vaz d’Almeyda]] boshchiligidagi yangi hukumat qasamyod qildi. Maria das Neves qoʻshimcha parlament aʼzosi etib saylandi va deputatlik lavozimini egalladi. Maria das Neves oʻz mamlakatlarining amaldagi va sobiq ayol prezidentlari va bosh vazirlaridan iborat xalqaro tashkilot boʻlgan Jahon yetakchi ayollar kengashi aʼzosi boʻlgan. Uning vazifasi butun dunyodagi eng yuqori darajadagi ayollar yetakchilarini ayollar va adolatli rivojlanish uchun muhim masalalar boʻyicha jamoaviy harakatlarga safarbar etishdan iborat boʻlgan.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* [http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/2327951.stm San-Tome AQSh tomonidan qoʻllab-quvvatlanadigan neft boomini rejalashtirmoqda]
* [http://www.afrol.com/articles/14256 San-Tome prezidenti va ishdan boʻshatilgan bosh vazir korruptsiya janjalida]
* [http://www.afrol.com/articles/15648 San-Tomening ikki sobiq bosh vaziri korruptsiyada ayblanmoqda]

[[Turkum:1956-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha siyosatchilar]]
[[Turkum:Bosh vazirlar]]