Mixail Zaprometov
Mixail Nikolaevich Zaprometov (1918-2008) — biolog , K. A. Timiryazev mukofoti laureati (1995).
| Mixail Nikolayevich Zaprometov | |
|---|---|
| Tavalludi |
1918-yil 20-iyun Toshkent |
| Vafoti |
2008-yil 9-mart Moskva |
| Sohasi | Biologiya |
| Taʼlimi | Moskva davlat universitetining kimyo fakulteti |
| Mukofotlari | K. A. Timiryazev mukofoti laureati (1995) |
Sovet mikologi, fitopatologi va entomologi Nikolay Zaprometovninng o‘g‘li.
Biografiya
1918-yil 20-iyunda Toshkent shahrida Turkiston oʻsimliklarni himoya qilish stansiyasi ilmiy xodimi Nikolay Zaprometov oilasida tugʻilgan.
1936-yilda u oʻrta maktabni imtiyozli diplom bilan tugatdi va Moskva davlat universitetining kimyo fakultetiga oʻqishga kirdi. O‘qishini 1941-yilda tugatdi.
3-kursda "Moskva universitetida kimyo tarixi haqida" maqolasini nashr etdi. “Monomerik karbamid eritmalarida xamirturush yordamida saxarozani ajratib olish” mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi.
1941-yil 1-iyulda Qizil Armiya safiga chaqirildi. Radiatsiya, kimyoviy va biologik mudofaa harbiy akademiyasi kurslarni tamomladi. 1941-yil 1-dekabrda 2-darajali harbiy texnik sifatida frontga joʻnatildi, butun urush davomida kimyoviy moddalar bilan ishlagan. 1946-yilda "Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun" medali bilan taqdirlangan[1].
Demobilizatsiyadan soʻng SSSR Fanlar akademiyasining Bax biokimyo institutining biosintez laboratoriyasiga ishga qabul qilindi. Kursanov rahbarligida choy tarkibidagi fenol birikmalari boʻyicha tadqiqotlar boshlandi.
1952-yilda u “Choy tanini. Uning tarkibi, xossalari va o‘zgarishlari” nomli maqolasini chop etdi.
1954-yilda u SSSR Fanlar akademiyasining K. A. Timiryazev nomidagi O‘simliklar fiziologiyasi institutiga ishga kirdi.
1963-yilda "Katexinlar biokimyosi" mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi.
Ilmiy va ijtimoiy faoliyat
Uning birinchi tadqiqotlari choy oʻsimliklari fenollarining biokimyosiga bagʻishlangan edi. U oʻsha davrda kam oʻrganilgan fenolik birikmalarning kimyoviy tabiatini, ularning oʻsimliklarda tarqalishi, biosintezi va funksiyalarini oʻrgandi. Moskva davlat universitetining biologiya fakultetida fenolik birikmalar biokimyosi fanidan dars bergan.
Ko‘p yillar davomida “O‘simliklar fiziologiyasi”, “Biokimyo”, “Umumiy biologiya” jurnallarida tahririyat a’zosi bo‘lgan. Biologiya boʻyicha Oliy attestatsiya komissiyasi ekspert kengashini boshqargan. 400 dan ortiq ilmiy maqolalar “Fenol birikmalarining biokimyosi” darsligi, shuningdek, 4 ta patent muallifi[2].
Mukofotlar
- "Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun" medali (1946)
- K. A. Timiryazev nomidagi mukofot (1995) - “Fenol birikmalari. Oʻsimliklarda tarqalishi, metabolizmi va funktsiyalari"
- Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1999)
Manbalar
- ↑ „Группа фенольного метаболизма растений“.
- ↑ „МИХАИЛ НИКОЛАЕВИЧ ЗАПРОМЕТОВ (19182008 ГГ.) Биология“. 2023-yil 23-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 23-noyabr.
- Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan fan arboblari
- „1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali sohiblari
- Vatan urushi 2-darajali ordeni sohiblari
- Biologiya fanlari doktorlari
- Moskvada vafot etganlar
- 2008-yilda vafot etganlar
- 9-martda vafot etganlar
- Toshkentda tugʻilganlar
- 1918-yilda tugʻilganlar
- 20-iyunda tugʻilganlar