Mutatsiya sahifasining manbasini koʻrish

{{Maʼnolari|Mutatsiya (maʼnolari)}}
{{evolutsiya}}
'''Mutatsiya''' ({{lang-la|mutare}} — “oʻzgarish, almashish”) [[organizm]]lar [[genetik modda]]sining [[asos jufti|asos juftlaridagi]] oʻzgarishdir. Mutatsiyaga [[hujayra]] boʻlinishi paytidagi genetik modda koʻchirilishi xatosi, [[ultrabinafsha]] yoki [[ionlashtiruvchi nurlanish]], kimyoviy [[mutagen]]lar, [[virus]]lar yoki hujayra nazorati ostida roʻy beruvchi jarayonlar (masalan, [[gipermutatsiya]]) sabab boʻlishi mumkin. Mutatsiy aslida genetik materialning oʻzgarishlari hisoblanadi. Organizmlarda kuzatiladigan mutatsiya ayrim hollarda zararli boʻlib organizmning qaysidir funksiyasining buzilishi bilan xarakterlanadi; [[xamirturush]] bilan oʻtkazilgan tadqiqotlar zararli mutatsiyalar jami (zararli, neytral va foydali) mutatsiyalarning 7-12% ini tashkil etishini koʻrsatdi.<ref>{{jurnal manbasi |author=Doniger SW |title=A Catalog of Neutral and Deleterious Polymorphism in Yeast |journal=PLoS Genet. |volume=4 |issue=8 |pages=e1000183 |year=2008 |month=August |pmid=18769710 |pmc=2515631 |doi=10.1371/journal.pgen.1000183 |editor1-last=Pritchard |editor1-first=Jonathan K. |author-separator=, |author2=Kim HS |author3=Swain D |display-authors=3 |last4=Corcuera |first4=D |last5=Williams |first5=M |last6=Yang |first6=SP |last7=Fay |first7=JC|issn=1553-7390}}</ref> Mutatsiyalar qayerda hosil boʻlishiga koʻra bir necha guruhlarga boʻlinadi. Asosan, xromosoma, genom va sitoplazmatik mutatsiyalar kuzatiladi. Mutatsiyalar hosil boʻlishida yuqorida aytilganidek bir qancha tashqi va ichki omillar sababchi boʻladilar. Tabiatda mutatsiyalar doimo yuz beradi<ref>{{Citation |year= |title=Mutation rates among RNA viruses |url=http://www.pnas.org/content/96/24/13910.long |access-date=2011-06-27 |archivedate=2013-03-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130313221609/http://www.pnas.org/content/96/24/13910.long }}</ref> va ular evolutsiyaning birlamchi asosiy omili deb qaraladi.

Nazaraliyev Asliddin 

Nimandjanov Mansur 

Odiljanov Dilyor