Naim ibn Hammad sahifasining manbasini koʻrish

{{Qisqa tavsif|Hadis to‘plovchisi (843-yilda vafot etgan)}}
{{Arabcha ism bilgiqutisi
|ism       = Nuaym
|ism-ar    = نعيم
|nasab     = Ibn Hammad
|nasab-ar  = ابن حماد
|kunya     = Abu Abdulloh
|kunya-ar  = أبو عبد الله
|nisba     = al-Marvaziy
|nisba-ar  = المروزي
}}
'''Abu Abdulloh Nuaym ibn Hammad al-Xuzaiy al-Marvaziy''' ({{Lang-ar|أبو عبد الله نعيم بن حماد الخزاعي المروزي}}; {{Abbr|v.|vafot etgan}} hijriy 228-yil 13 Jumada al-avval/milodiy 843-yil 18-fevral [[Samarra]]da) — [[marvirud]]lik hadis olimi bo‘lib, keyinchalik Misr va Bag‘dodda faoliyat yuritgan. U meros huquqi (''[[faroid]]'') sohasidagi obro‘-e’tibori sababli '''Farid''' yoki '''Faradi''' taxallusi bilan tanilgan<ref name=Brill>{{cite encyclopedia |title=Nuʿaym b. Ḥammād |encyclopedia=Encyclopaedia of Islam |edition=2nd |first=Ch. |last=Pellat |location=Leiden |publisher=Brill |isbn=9789004161214 |doi=10.1163/1573-3912_islam_SIM_5960 }}</ref>.

== Hayoti ==
Alloma [[az-Zahabiy]] shunday deydi: “Nuaym ilmda yuksak martabali edi, biroq men uning rivoyatlariga [ishonchlilik nuqtayi nazaridan] moyil emasman”<ref>{{Cite book |title=Mizanul Itidal, vol. 5, pg. 29}}</ref><ref>{{Cite book |title=Siyar Alam an-Nubala vol.10, pg.600}}</ref>.

Hofiz [[Ibn Rajab al-Hanbaliy]] yozadi: “Nuaym (rahimahulloh), ayrimlar uni ishonchli deb e’lon qilgan bo‘lsalar-da, buni uning Sunnatga qat’iyligi va bid’at ahlini rad etishda qattiqqo‘lligi sababli u haqda yaxshi gumonda bo‘lganlari uchun qilganlar. U [hadis rivoyatida] (beixtiyor) xato qilishi aytilgan. Muhaddislar uning ko‘plab hadislarda xato qilganini anglagach, uni zaif deb e’lon qildilar”<ref>{{Cite book |title=Jamiul Ulumi Wal Hikam, vol. 2, pg. 270}}</ref>.

Uning hadis to‘plovchi sifatidagi ilmiy faoliyati ilk yirik kanonik to‘plamlar tuzilishidan avvalgi davrga to‘g‘ri keladi. Hadis ilmidagi ishlarida uning izidan boshqalar qatori al-Buxoriy ham borgan. Nuaym ibn Hammad avval [[Basra]]da tahsil olgan va dars bergan, so‘ng Misrga ko‘chib o‘tgan va u yerda qirq yil yashagan. Aqidaviy masalalarda u islomiy ilohiyotning asosiy oqimiga ergashgan.

Shu bois, [[Mihna]] davrida Qur’onning yaratilganligi (خلق القرآن) va mu’taziliylar qabul qilgan boshqa ta’limotlarni rad etgan; natijada Misrdan Bag‘dodga surgun qilingan. U [[Samarra]]da, [[Bagʻdod]]da qamoqda vafot etgan.

== Asarlari ==
Uning ''magnum opus''i — ''Kitab al-Fitan'', [[Qiyomat]] kunidan oldingi alomatlar haqida keng qamrovli asar.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

{{Tashqi havolalar}}

{{DEFAULTSORT:Nuaym ibn Hammad}}
[[Turkum:843-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:9-asr arablari]]
[[Turkum:Hadis to‘plovchilar]]