Neptun sahifasining manbasini koʻrish

[[Fayl:Neptune Voyager2 color calibrated.png|thumb]]<!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn boshi -->
{{Maʼnolari|Neptun (maʼnolari)}}
'''Neptun''' -Quyosh tizimidagi Quyoshdan uzoqligi boʻyicha 8-sayyora. Koʻzga koʻrinmaydi, belgisi if yoki T. Fransuz astronomi U. Leveryening matematik hisoblari asosida 1846-yil nemis astronomi I. Galle kashf etgan. Quyoshdan oʻrtacha uzoqligi 30,071 astronomik birlik (4498,6 mln. km). [[Orbita]]sining [[ekssentrisitet]]i 0,008, orbita tekisligi [[ekliptika]] bilan G46’ burchak tashkil etadi. Quyosh atrofidagi aylanish davri 164,788 yil, oʻz oʻqi atrofida 16 soatda aylanib chiqadi. Neptunning ekvatorial [[radius]]i 24750&nbsp;km, massasi Yer massasining 17,25 baravariga teng. Neptun moddasining oʻrtacha zichligi boshqa gigant-sayyoralarniki kabi 1,71 g/sm³ ga teng. Ekvatorda ogʻirlik kuchi tezlanishi 15m/s2, Neptun sirtida ikkinchi kosmik tezlik 25&nbsp;km/s. Neptun atmosferasi [[vodorod]]ning [[metan]] bilan bir oz aralashmasidan iborat [[molekula]]laridan tashkil topgan. Neptun tashqi qatlamining temperaturasi 200° atrofida. Oddiy koʻz bilan Neptunni kuzatib boʻlmaydi. Teleskopda burchak diametri taxminan 2,5" boʻlgan yashil disk boʻlib koʻrinadi. Neptunning 8 ta [[tabiiy yoʻldoshi]] boʻlib, ulardan 2 tasi katta – Nerida va Triton bor.

Neptunning kashf etilishi astronomiyaning katta yutuqlaridan biridir. Uran kashf etilgandan ikki yil oʻtgandan keyin, 1783-yil rus [[astronom]]i A. N. Lek-sel (1740—84) uning harakatini oʻrga-nib, Uranning hisoblangan yoʻldan muntazam ravishda ogʻishini aniqladi, bu ogʻish 8-nomaʼlum sayyoraning taʼsiri ekanligini aytgan. Bu gipotezani fransuz fizigi D. F. Arago qoʻllab-quvvatlagan. J. K. Adame va U. Leveryelar bir-biridan mustaqil holda uning oʻrnini mustaqil ishlab chiqqan.<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>
<!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn oxiri -->

'''Neptun''' [[Quyosh tizimi]]ning [[Quyosh]]dan uzoqliligi boʻyicha sakkizinchi oʻrinda turuvchi sayyoradir.

== Yana qarang ==
{{quyosh tizimi}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}}

{{Tashqi havolalar}}

[[Turkum:Astronomiya]]
[[Turkum:Quyosh tizimi]]
[[Turkum:Neptun]]


{{astro-stub}}