Ziyosfera

Nermin Vlora Falaschi

Nermin Vlora Falaschi (1921-yil 19-aprelda tugʻilgan — 2004-yil 28-noyabrda vafot etgan) — albaniyalik ziyoli oiladan chiqqan shaxs, feminist va Ismoil Qemalining chevarasi[1][2]. Otasining ismi Hajit bey Zarshati, onasining ismi esa Belkize Hanemi boʻlgan.

Nermin Vlora Falaschi
Tavalludi
Nermin Vlora

19-aprel 1921-yil.
Tirana
Vafoti 28-noyabr 2004-yil(2004-11-28)
(83 yoshda)
San-Salvador
Kasbi feminist
Mashhur ishlari Ismoil Qemalining chevara nabirasi

Nermin Vlora Kamzëdagi Kirias maktabida tahsil olgan. 1934-yilda esa Tiranadagi „Nana Mbretneshe“ institutida oʻqishni davom ettirgan[3]. Oʻn yetti yoshida u italiyalik ofitser, keyinchalik elchi boʻlib faoliyat olib borgan Renzo Falascho ismli kishi bilan tanishgan va ular turmush qurishgan. Kommunistlar hokimiyatni egallaganidan keyin ular Italiyaga qochib ketishgan[4]. Nermin Vlora yozish va tarjima qilishni boshlangʻich maktabdayoq boshlagan, u, shuningdek, fransuz va italyan tillaridan sheʼrlarni Tiranadagi radio uchun tarjima qilgan[5]. Italiyada u huquqshunoslikni oʻrgangan va bir necha tillarda soʻzlasha olgan[6]. Nermin yetuk tadqiqotchi sifatida u 35 dan ortiq sheʼriy toʻplamlar, romanlar va ilmiy tadqiqotlar muallifi hisoblanadi.

Alban madaniyati uchun uning „Lashtësia e gjuhës shqipe –sipas dokumenteve epigrafike nga Egjeu deri në Atlantik“ (Albaniya tilining qadimiyligi — Egey dengizidan Atlantikagacha boʻlgan epigrafik hujjatlar asosida) nomli tadqiqoti alohida ahamiyatga ega.

Hayoti

Nermin yozuvchilik, arxeologiya, tarix va antropologiyani oʻrgangan hamda alban feministi sifatida tanilgan[7]. Shuningdek, qadimgi bitiklarni tadqiq va talqin etgan[8]. Nermin Vlora faoliyati davomida Xitoy, Angliya, Portugaliya, Uganda, Kolumbiya va AQShga sayohat qilgan[9]. U Italiyaning Rim shahrida joylashgan Oʻrta yer dengizi akademiyasi va Dragan Yevropa fondida, Sienadagi Rotssi akademiyasida hamda Fermodagi litseyda maʼruzalar oʻqigan. Shuningdek, Nermin Kosovodagi Prishtina universitetida ham maʼruza qilgan. 1988-yil aprelida unga Angliyaning Coventry shahridagi Warwick universitetida epigrafik ishlari haqida nutq soʻzlash taklifi berilgam va Nermin ham bu taklifni qabul qilgan[10]. 1989-yil oktyabrida u Lissabondagi Yangi universitetda pelasglar lahjasi haqida maʼruza oʻqigan.

Mukofotlari

Nermin Vlora Falaschga Arizona shtatining Tuson shahridagi Xalqaro universitet tomonidan qiyosiy tilshunoslik boʻyicha faxriy daraja berilgan. Shuningdek, Bogotadagi Kolumbiya hukumati uning Tilshunoslik akademiyasida maʼruzalar oʻqiganini inobatga olib, Chibcha prekolumb sivilizatsiyasi boʻyicha tadqiqotlari va kashfiyotlari uchun San-Karlos ordeni bilan taqdirlagan.

Bundan tashqari, Nermin „Iliria“ madaniyat akademiyasiga asos solgan[11][12].

Nermin Vlora Falaschi 2004-yilda vafot etgan. Undan yirik hajmdagi qoʻlyozmalar va nashrlar meros boʻlib qolgan[13].

Manbalar

  1. ↑ Elsie, Robert. A Biographical Dictionary of Albanian History (en). I.B.Tauris, 2013 — 471-bet. ISBN 9781780764313. 
  2. ↑ „Mbesa e Ismail Qemalit-mbretitZog:Mëshirë, na lidh pension jetik - Shqiptarja.com“ (sq). shqiptarja.com. Shqiptaria. Qaraldi: 2019-yil 7-avgust.
  3. ↑ Qeriqi, Ahmet. „Nermin Vlora-Falaschi ( 1921- 2004), studiuese e zellshme dhe intelektuale e dalluar shqiptare - Radio Kosova e Lirë“. Radio Kosova (2019-yil 18-aprel). Qaraldi: 2019-yil 7-avgust.
  4. ↑ Winnifrith, Tom. Perspectives On Albania (en). Springer, 1992. ISBN 9781349220502. 
  5. ↑ Marin, Diego; Minella, Ivan; Schievenin, Erik. The Three Ages of Atlantis: The Great Floods That Destroyed Civilization (en). Simon and Schuster, 2013. ISBN 9781591437574. 
  6. ↑ "Albanian Catholic Bulletin". Albanian Catholic Bulletin = Buletini katholik Shqiptar: 2. 1990. ISSN 0272-7250. https://www.galabri.com/foto/pdf/buletinkatolik/11.pdf. Qaraldi: 2019-08-07. Nermin Vlora Falaschi]]
  7. ↑ Gosalci, Shefqete. „Roli dhe kontributi i Nermin Vlora Falaschi për ngritjen dhe avancimin e gruas shqiptare“. The role and contribution of Nermin Vlora Falaschi for the promotion and advancement of the Albanian woman. Epoka e Re (2018-yil 3-yanvar). Qaraldi: 2019-yil 7-avgust.
  8. ↑ Merluzzi, Roberto. Nermin Vlora Falaschi, la donna che capi la lingua etrusca. (en). 
  9. ↑ „Nermin Vlora Falaschi, sot mbush 98 vjeç“ (en-us).
  10. ↑ Habazaj, Albert. „Më 18 prill 1921 lindi Nermin Vlora Falaschi, shkrimtare dhe albanologe e shquar - Nga Albert Habazaj“. VOAL - Voice of Albanians. VOAL (2017-yil 18-aprel). Qaraldi: 2019-yil 7-avgust.
  11. ↑ Accademia culturale Iliria: dall'etnocentrismo al pluralismo culturale (it). Bardi, 2000 — 7-bet. 
  12. ↑ „Nermin Vlora (Falaschi), gruaja që njihte gjuhën etruske“. Gazeta Vatra (2019-yil 18-aprel).
  13. ↑ Albanian Catholic Bulletin, 1990 p. 138-139 Volume 11 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Nermin_Vlora_Falaschi" dan olindi