Nyagan sahifasining manbasini koʻrish

{{Bilgiquti aholi punkti
|oʻzbekcha nomi=Nyagan
|tasvir= 
|mamlakat=Rossiya Federatsiyasi
|mintaqa=Tyumen viloyati
|gerb=[[Fayl:Coat of arms of Nyagan.png|thumb|Coat of arms of Nyagan]]
|rahbar turi=mer
|rahbar=Yamashev Ivan Petrovich
|asos solingan=XIX
|ilk eslatilishi=1926yil
|avvalgi nomlari=Nyax
|qachondan beri=1985
|rasmiy til=Rus tili
|telefon kodi=+7 346 72
|pochta indeksi=628181.
|pochta indekslari=628189.628187.628183.
|avtomobil kodi=86}}

'''Nyagan''' — Rossiyaning [[Xanti-Mansilar muxtor okrugi]]dagi shahar. Sverdlovsk temir yoʻlining Serov — Ivdel — Priobye yoʻlida joylashgan boʻlib, janubda [[Xanti-mansiysk|Xanti-Mansiysk]], [[Tobolsk]] va [[Tyumen]] bilan, janubi-gʻarbiy yoʻnalishda [[Serov]] va [[Yekaterinburg]] shaharlari hamda shimoliy yoʻnalishda [[Priobye]] qishlogʻi bilan avtomobil yoʻllari bilan bogʻlangan.

Shuningdek, noyabrdan fevralgacha boʻlgan davrda Nyagandan [[qishki yoʻl]]lar orqali Oktyabrskoye qishlogʻiga, [[Beloyarskiy]], [[Beryozovo]] shaharlari hamda Xanti-Mansilar muxtor okrugining shimolidagi boshqa aholi punktlariga borish mumkin.

Shaharning aholisi 63034 kishidan iborat<ref>https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F_%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%B8%D1%81%D1%8C_%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F_(2020{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} %E2%80%942021)</ref>. Nyagan tuman ahamiyatiga ega shahar. Shuningdek, okrug ahamiyatiga ega shahar maqomiga ham ega<ref>{{Veb manbasi|url=http://docs.cntd.ru/document/429024929 |title=Закон «Об административно-территориальном устройстве Ханты-Мансийского автономного округа — Югры и порядке его изменения» |access-date=22-oktabr 2018-yil |archive-date=22-oktabr 2018-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20181022113353/http://doc.. |deadlink=no }}</ref>. Mahalliy oʻzini-oʻzi boshqarish doirasida Nyagan yagona aholi punktidir, yaʼni boshqa aholi punktlari bilan birlashtirilmagan.

Shahar 1965-yilda Nyax qishlogʻi sifatida tuzilgan. ([[Xanti tili|Xantichada]] ''nex, nyoh, neuh, neuh'' „ochiq joydan oqib oʻtadigan kichik daryo“ degan maʼnoga ega). 1985-yilda unga shahar maqomi berilgan hamda unga eng yaqin joylashgan Nyagan stantsiyasi nomi bilan atala boshlagan. Stansiya nomi esa, oʻz navbatida „Nyagynegan“ daryosi nomidan olingan boʻlib, „yegan“ soʻzi „katta daryo“ degan maʼnoga ega<ref>{{kitob manbasi |last1=Поспелов |first1=Е |title=Географические названия России. Топонимический словарь |date=2008 |publisher=Астрель |location=Москва |page=325}}</ref>.

== Tarixi ==
Birinchi koʻchmanchilar bu joylarda 1930-yillarda paydo boʻlgan. Biroq, Nyagan uylari <nowiki>XIX</nowiki> asr oxiridagi matnlarda ham tilga olingan. Ular 1926-yilgi aholini roʻyxatga olishda ham topilgan.

1954-yilda Nyagan-Yugan daryosida (hozirgi Staraya Nyagan) yogʻoch ishlab chiqaruvchi qishloq tashkil etildi. Yogʻoch kesish hajmi oʻsib, 1965-yilda uning yaqinida Nyax qishlogʻi tashkil etildi.

1966-yil 1-oktyabrda Nyagan yogʻoch sanoati korxonasi tashkil topdi.

1967-yilda qishloqqa temir yoʻl olib kelindi, u orqali birinchi bitta vagonli poyezd oʻtdi. Viloyat ijroiya qoʻmitasi qarori bilan Nyaxin qishloq kengashi tuzildi.

1978-yilda ''Krasnoleninsk neft va gaz qidiruv ekspeditsiyasi'' (KNGRE) tuzildi va tez orada sanoat nefti topildi. Dastlab, neft va gaz qazib olish „KrasnoleninskNefteGaz“ assotsiatsiyasi tomonidan amalga oshirildi, u Kondpetroleum OAOga aylandi. 1999-yildan beri ishlab chiqarish TNK-Nyagan OAJ tomonidan amalga oshirilmoqda, 2014-yilda RN-Nyaganneftegaz OAJ deb oʻzgartirildi. 2004-yilda ishlab chiqarish hajmi 4,5 million tonna neftni tashkil etdi. 2006-yilda neft hajmi olti million tonnaga teng edi.

1985-yil 15-avgustda Nyax qishlogʻiga Nyagan nomi bilan shahar maqomi berildi.

Shahar tashkil etuvchi korxona — " RN-Nyaganneftegaz " OAJ (2013-yilgacha „TNK-BP“ OAJ), „Rosneft“ neft kompaniyasiga tegishli.

== Iqlimi ==
Nyagan shahri Uzoq Shimol mintaqalari bilan tenglashtirilgan. [[Fayl:Няганьские морозы.jpg|thumb|Tungi Nagan]]

Shahar iqlimi kontinental, qishi uzoq sovuq va yozi qisqa issiq. [[Fayl:Нягань зима.jpg|thumb|Nagan qorlari]]

* Oʻrtacha yillik havo harorati −1,4&nbsp;°C
* Nisbiy namlik — 75,0 %
* Shamolning oʻrtacha tezligi — 3,0&nbsp;m/s
* Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori −535&nbsp;mm.

== Mashhurlar ==
* [[Sharapova, Mariya Yurievna]] — rossiyalik tennischi. U 1987-yil 19-aprelda Nyagan shahrida tugʻilgan.
* [[Domracheva, Darya Vladimirovna]]— belaruslik biatlonchi, ikki karra jahon chempioni (2012 va 2013), 2014- va 2018-yillarda toʻrt karra Olimpiya chempioni. U 1990-yildan 2003-yilgacha shaharda yashagan.
* [[„Kefir“]] — KVN Oliy ligasida oʻynagan jamoa.
* Alipxanov Batirxan Umarovich — rossiyalik sportchi, universal jang boʻyicha jahon chempionatining ikki karra gʻolibi (2013—2014), turli sport turlari (qoʻl jangi, universal jang, sambo) boʻyicha Rossiya chempionatlari gʻolibi.
* Sorokin, Sergey Anatolyevich — rossiyalik professional bokschi va kikbokschi, super engil (engil oʻrta vazn) vazn toifasida ishtirok etadi. [[Sport ustasi]]. 2008-yilning mart oyida u qozogʻistonlik bokschi Kanat Kartenbaevni magʻlub etib, engil vazn toifasida WBC yoʻnalishi boʻyicha chempion boʻldi.

== Diqqatga sazovor joylar ==
* Oʻlkashunoslik muzeyi;
* „Vatan qahramonlariga mangu shon-shuhrat“ memorial majmuasi;
* Moskvadagi Avliyo Aleksis serkovi;
* Nyagan quruvchilari haykali;
* „Neft hunarmandlari“ monumenti;
* „Kabutar bilan qiz“ yodgorligi;
* „Farrosh va chilangar“ yodgorligi.
* Oasis Plaza
== Manbalar ==
{{Manbalar|2}}

* {{Книга||автор=[[Поспелов, Евгений Михайлович|Поспелов Е. М.]]|заглавие=Географические названия России. Топонимический словарь|ссылка=|место=М.|издательство=Астрель, АСТ|год=2008|том=|страниц=523|страницы=|isbn=978-5-17-054966-5|тираж=1500|ref=Поспелов}}

== Havolalar ==

* [http://www.admnyagan.ru/ Nyagan shahri maʼmuriyati]
[[Fayl:Nyagan 01.01.2022.jpg|thumb|Nyagan gorodskaya ploщad]]
[[Fayl:Nyagan 1 mkr.jpg|thumb|Nyagan vecherniy vid iz okna]]
[[Fayl:Nyagan 09.05.2022.jpg|thumb|Nyagan Gʻalaba kuniga bagishlangan parad]]
[[Fayl:Nyagan 30.09.2021.jpg|thumb|Nyagan Oltin kuz]]

[[Turkum:Rossiya shaharlari]]
[[Turkum:Xanti-Mansilar muhtor okrugi shaharlari]]