Qurbaqa sahifasining manbasini koʻrish

{{Taxobox
| name               = Qurbaqa
| image              = Anoures.jpg
| fossil_range       = {{fossil range|200|0}}
| domain             = [[Eukariotlar]]
| regnum             = [[Hayvonlar]]
| phylum             = [[Xordalilar]]
| classis            = [[Suvda va quruqlikda yashovchilar]]
| ordo               = [[Qurbaqa]]lar
| range_map          = Distribution.anura.1.png
}}
'''Qurbaqalar''' – [[dumsiz amfibiyalar|dumsiz]] [[suvda va quruqlikda yashovchilar]] oilasi.  Botqoqlashuv jarayonini tezlashtiradi. Uzunligi 2–25 sm<ref>{{cite news |title=Tiny frog claimed as world's smallest vertebrate |url=https://www.theguardian.com/environment/2012/jan/12/world-smallest-frog |newspaper=The Guardian |date=2012-01-12 |access-date=2012-09-28}}</ref><ref>{{cite journal |author=Sabater-Pi, J. |year=1985 |title=Contribution to the biology of the Giant Frog (''Conraua goliath'', Boulenger) |journal=Amphibia-Reptilia |volume=6 |issue=1 |pages=143–153 |doi=10.1163/156853885x00047 }}</ref>. Koʻpchilik qurbaqalarning tishlari qisman yoki butunlay reduksiyaga uchragan. Tanasi keng, oyoqlari [[baqalar]]ga nisbatan kalta. 21 [[urugʻ (zoologiya)|urugʻi]], 300 dan ortiq [[Tur (biologiya)|turi]] bor. [[Antarktida]]dan tashqari barcha qitʼalarda tarqalgan. Ular orasida [[tropik mintaqalar|tropik]] [[Afrika]]da tarqalgan [[tirik tugʻish|tirik tugʻuvchi]] qurbaqalar eng sodda tuzilgan. Koʻpchilik (200 ga yaqin) turlari asl qurbaqalar urugʻiga kiradi. Asl qurbaqalarning koʻz qorachigʻi vertikal joylashgan; orqa oyogʻi barmoqlarida suzgich pardalar qoldigʻi bor; koʻzidan keyinroqda yirik quloqoldi, tanasining orqa tomoni boʻylab mayda [[zahar bezlari]] joylashgan<ref name=Flam>{{cite web |author=Flam, F. |year=1995 |title=Finding earliest true frog will help paleontologists understand how frog evolved its jumping ability |url=http://www.highbeam.com/doc/1G1-17454183.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130513111921/http://www.highbeam.com/doc/1G1-17454183.html |url-status=dead |archive-date=2013-05-13 |publisher=Knight Ridder/Tribune News Service |access-date=2012-06-10}}</ref>. [[Yevrosiyo]]ning [[oʻrmon zonalari|oʻrmon]] va dasht mintaqasida uzunligi 20 sm keladigan oddiy, yaʼni kulrang qurbaqalar, [[choʻl]], [[dasht]], [[oʻrmon]] va [[togʻ]]larida (4&nbsp;800&nbsp;m gacha balandlikda) esa koʻk qurbaqalar keng tarqalgan. [[Oʻzbekistonning hayvonot dunyosi|Oʻzbekiston faunasida]] faqat koʻk qurbaqalar (uzunligi 14 sm gacha) uchraydi.

Aksariyat qurbaqalar – quruqlik hayvonlari, baqalarga nisbatan kuchsiz sakraydi va yomon suzadi; sekin qadamlab harakat qiladi. Oqshomlari faol hayot kechiradi. Turli xil [[hasharotlar]] va boshqa [[umurtqasizlar]] bilan oziqlanadi. Quruqlikda qishlaydi. Koʻpchiligi suvga, ayrim turlari quruqlikka 1200 dan 7000 gacha tuxum qoʻyadi. Qurbaqalar bogʻ va poliz ekinlariga ziyon keltiradigan hasharotlarni qirib foyda keltiradi. [[Janubiy Amerika]]ning mahalliy aholisi [[aga]] qurbaqalari zaharini oʻq-yoylarga surishgan. Qurbaqalarning 6 turi Tabiatni muhofaza qilish xalqaro ittifoqi [[Qizil kitob]]iga kiritilgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.

== Havolalar ==
{{Commons turkum|Frogs}}
{{Commons turkum|Anura}}
* [http://amphibiaweb.org/ AmphibiaWeb]
* [http://www.theinformationarchives.com/frogs/ Qurbaqalar suratlari] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160303211850/http://www.theinformationarchives.com/frogs/ |date=2016-03-03 }}


{{animal-stub}}

{{Tashqi havolalar}}

[[Turkum:Qurbaqalar| ]]