Refik Halit Karay sahifasining manbasini koʻrish

{{Yozuvchi bilgiqutisi
| Ismi                     = Refik Halid Karay
| Taxalluslari             = Kirpi
| Tavallud sanasi          = 1888-yil 15- mart
| Tavallud joyi            = Turkiya, Istanbul
| Yoʻnalishi               = Turk yozuvchisi
| Vafot sanasi             = 1965-yil 18-iyul [[Turkiya]] [[Istanbul]]
| Vafot joyi               = Istanbul, Zinjirlikuyu Qabristoni
| Fuqaroligi               = Turk|
| Janir                    = Roman, hikoya, hazillar yozuvchisi
| Asl ismi                 = Refik Halid Karay
| tasvir                   = 1909 02 Musavver Hale Refik Halid Bey.jpg
}}

'''Refik Xalid Karay''' (1888-yil 15-mart — 1965-yil 18-iyul) — turk yozuvchisi.

== Hayoti ==
Refik Halid Karayning otasi Mehmet Xolid Bey Bolu Mudurnudan Istanbulga koʻchib oʻtgan Karakayishlar oilasiga bosh hisobchisi boʻlib ishlagan.

[[Konstitutsiya]]viylik ning eʼlonidan keyin u jurnalistika bilan shugʻullana boshlagan. 1909- yilda <nowiki>�M2�</nowiki>Tarjumon-i Haqiqat<nowiki>�M3�</nowiki> [[gazeta]]sida tarjimon va muxbir boʻlib ishlagan.

Undan soʻng Fejriati jamoasiga qoʻshiladi va „Kirpi“ imzosi bilan " ''Kalem'' " [[jurnal]]iga maqolalar yoza boshladi<ref>{{Kitob manbasi|url=|title=Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü|accessdate=|date=|language=|page=|pages=222-224|publisher=Yapı Kredi Yayınları}}</ref>.

Maqolalari tufayli 1913-yilda [[Sinop|Sinopga]] surgun qilingan. Keyinchalik Chorum, [[Anqara]] va Bilejikga yuborildi . [[Istanbul]]ga qaytgach, bir muddat Robert kollejida turk tili o‘qituvchisi bo‘lib ishladi, undan keyin Pochta-telegramma bosh boshqarmasida faoliyat yuritadi. Hurriyet va Itilaf Firkasi aʼzosi bo`lganidan so`ng „Aydede“ siyosiy hazil jurnalini nashr eta boshlaydi.

Mustaqillik urushi(turk. Istiklal savashi)ga qarshi yozgan [[maqola]]lari tufayli xiyonatda ayblanadi va Yuzelliliklar (qora roʻyhat)ga kiritiladi. U uzoq vaqt xorijda, [[Bayrut]] va [[Halab|Halabda]] [[surgun]]da yashaydi. [[Mustafa Kemal Atatürk|Mustafo Kamol Otaturkga]] yozgan [[Sheʼr|sheʼr]]lari va [[maktub]]lari bilan Yuzelliliklar roʻyxatidagilarning kechirilishida muhim rol oʻynadi. 16 yillik surgunlikdan keyin 1938-yilning iyulida Turkiyaga qaytib keladi. 1948-yilda yana ''"Aydede"'' jurnalini chiqarishni boshladi.

1965-yil 18-iyulda [[Istanbul]]da vafot etgan va Karay Zinjirlikuyu qabristoniga dafn qilindi.

== Turk adabiyotidagi oʻrni ==

Refik Xolid [[turk adabiyoti]]da ilk bor [[Onadoʻli]]ni tanitgan asarlari bilan nom qozongan, [[Satira|satirik]] va hajviy asarlari bilan mashhur boʻlgan. U mushohadalarga asoslangan asarlarida sodda, ravon tili, taʼrif, portret va o‘xshatishlardan foydalanishdagi mahorati bilan 20-asr [[roman]]chilari orasida alohida o‘rin tutadi.

Seyit Kamol Karaaliogʻlu uni shunday tasvirlaydi: Refik Halit Karay U „Yangi til“ harakatida muhim o‘rin tutgan, so‘zlashuv tilini o‘z asarlarida katta mahorat bilan qo‘llagan yozuvchidir. Uning [[hikoya]] va [[roman]]larida rang-baranglik, mushohada boyligi alohida ajralib turadi<ref>{{Kitob manbasi|url=|title=Resimli Motifli Türk Edebiyatı Tarihi|accessdate=|date=1985|language=|page=365|pages=|publisher=İnkılâp Yayınevi}}</ref>.

== Asarlari ==
[[Fayl:Refik_Halit_Karay.jpg|thumb| Rafiq Halit Karay qabri]]
;'''[[Roman]]'''

* «Istanbulning yuzi» (1920)
* «Oy orqasida» (1922)
* «Yazid qizi» (1939)
* «Chete» (1940)
* «Surgun» (1941)
* «Anahtar» (1949)
* «Bu bizning hayotimiz» (1950)
* «Nilgun» (1950-1952)
* «Yer ostida dunyo bor» (1953)
* «Ayol oʻrgimchak» (1953)
* «Ikki ming yillik oshiq» (1954)
* «Ikki tanali ayol» (1955)
* «Ayollar uyi» (1956)
* «Qorli togʻdaki olov» (1956)
* «Toʻrt bargli yonja» (1957)
* «Ohirgi qadah» (1965)
* «Yerini sevgan nihol»   (1977)
* «Non qoʻldan suv qoʻldan» (1980)
* «Oyning oʻn toʻrti» (1980)
* «Suzuvchi bogʼ» (1981)

;'''Hikoyalari'''

* «Mamlakat hikoyalari» (1919)
* «Gʻurbat hikoyalari» (1940)

; Hazilari

* «Hech qachon aladanma, ishonma»
* «Kirpining soʻzlari»
* «Ay orqangda»
* «Tanishlarim»
* «Jinni»(1939)
== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
{{Vikiiqtibos}}
[[Turkum:XX asr turkiyalik jurnalistlari]]
[[Turkum:Istanbulda vafot etganlar]]
[[Turkum:XX asr turk romanchilari]]
[[Turkum:1965-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1888-yilda tugʻilganlar]]