Sent-Kitts va Nevis sahifasining manbasini koʻrish

{{Saint Kitts va Nevis_info}}
'''Sent Kitts va Nevis''', Sent Kits va Nevis Federatsiyasi ([[Inglizcha]]: ''Federation of Saint Kitts and Nevis'') - [[Sent Kristofer]] va ''Nevis Federatsiyasi'' ([[Inglizcha]]: ''Federation of Saint Kristopher and Nevis'') – [[Karib dengizi]]ning sharqiy qismidagi. [[Kichik Antil orollari]] arxipelagida joylashgan davlat. Maydoni 261&nbsp;km². Aholisi 38,7 ming kishi (2002). Poytaxti – [[Baster]] shahri ([[Sent Kitts oroli]]da). Maʼmuriy boʻlinishi 2 ''birlikdan'' iborat.

== Davlat tuzumi ==
Sent Kitts va Nevis – [[konstitutsiyali monarxiya]]. [[Buyuk Britaniya]] boshchiligidagi ''Hamdoʻstlik tarkibiga'' kiradi. Amaldagi konstitutsiyasi 1983-yil 19 sentyabrda kuchga kirgan. Davlat boshligʻi – Buyuk Britaniya Qiroli ([[Charlz III]] nomidan ish yurituvchi [[General-gubernator|general-gubernator)]]. [[Qonun]] chiqaruvchi [[hokimiyat]] organi – bir palatali parlament (Milliy majlis). Ijroiya hokimiyatni bosh vazir boshchiligidagi [[hukumat]] amalga oshiradi.

== Tabiati ==
Orollar [[Vulqon|vulkan]] otilishidan hosil boʻlgan. Eng yirik orol [[Sent-Kristofer]] (koʻpincha, ''Sent Kits'' deb yuritiladi). [[Nevis oroli]] undan 3&nbsp;km janubida joylashgan. Ikkala [[orol]] goʻzal hosildor vodiylardan iborat boʻlib, oʻrtasida togʻ choʻqqilari bor (eng baland joyi – ''Mizeri togʻi'', 1156 m). Iqlimi [[tropik]], issiq iqlim. Oʻrtacha oylik temperatura 18—24°. Yillik yogʻin 700–1200&nbsp;mm. Togʻlarning quyi yon bagʻirlariga shakarqamish va gʻoʻza ekiladi, balandroqda ''togʻ tropik oʻrmonlar'' oʻsadi. Hayvonot dunyosi rangbarang qush va turli baliqlardan iborat.

== Aholi ==
Aholisining deyarli hammasi afrikalik qullarning avlodi boʻlgan [[sentkitslar]] ([[negrlar]] va [[mulatlar]])dir. Aholining aksariyati sohilda yashaydi. Dindorlari – [[protestant]]lar va [[katolik]]lar. Rasmiy til – [[ingliz tili]].

== Tarixi ==
Orollarga 1493-yil X. Kolumb kelgan. <nowiki>XVII</nowiki> asr boshlaridan [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniya]] bilan [[Fransiya]] urtasida talash boʻlgan. Bu yerda fransuz va ingliz manzilgohlari barpo etilgan. [[Inglizlar]] 1628-yil Nevis, 1783-yil esa Sent Kits orolni mustamlakaga aylantirdi. Mustamlakachilar orollarning tub aholisi— aravaklarni shafqatsiz ekspluatatsiya qilib, qirib yubordi va shakarqamish plantatsiyalarida ishlatish uchun afrikalik qullarni keltirdi. 1882-yil SentKits, Nevis va Angilya (Anguilla) orollari federatsiyasi tuzildi, u 1958— 62 yillarda [[Vest-Indiya]] federatsiyasiga kirdi. 1967-yil fevraldan u „Buyuk Britaniya bilan uyushtan davlat“ maqomini oldi (may oyida Angilya federatsiyadan chiqdi). 1983-yil sentyabrdan Sent Kitts va Nevis mustaqil davlat. 1983-yildan BMT aʼzosi. Milliy bayrami – [[19-sentyabr|19 sentyabr]] – [[Mustaqillik Kuni|Mustaqillik kuni]] (1983).

== Siyosiy partiyalari va kasaba uyushmalari ==
''Xalq faoliyati partiyasi'', Sent-Kristofer orolida 1965-yil tuzilgan; ''Sertashvish fuqarolar harakati'', ''Nyovis oroldagi toʻrt partiya uyushmasi''; ''Leyboristlar partiyasi'', 1932-yil asos solingan; ''Nevis islohotchilar partiyasi'', 1970-yil tashkil etilgan. ''Sent-Kits—Nevis kasaba va ishchi ittifoqi'', 1940-yil tuzilgan.

== Xoʻjaligi ==
Iqtisodiyotning asosi [[qishloq xoʻjaligi]] va xorijiy sayyohlarga [[xizmat]] koʻrsatishdan iborat. Yalpi ichki mahsulotda qishloq xoʻjaligi ulushi 5,5%, [[sanoat]] ulushi 22,5%, [[savdo]], [[xizmat koʻrsatish sohasi]] va sayyolik ulushi 72%ni tashkil etadi. 8 ming ga yerda dehqonchilik qilinadi, uning 1/3 qismiga Sent-Kitsda [[shakarqamish]] ekiladi, qolgan qismi ''tropik mevazor'' ([[mango]], [[avokado]], [[papayya]] va boshqalar) bilan band. Nevisda [[paxta]], [[kokos]] palmasi, [[ananas]] yetishtiriladi. Aholi qadimdan [[baliq]] ovlash bilan shugʻullanadi. Qishloq xoʻjaligi mamlakatning oziq-ovqatga boʻlgan ehtiyojini 50% qondiradi. Sanoati qandshakar, [[chigit]] va kokos yogʻi, gazlama, poyabzal, doridarmon ishlab chiqaruvchi hamda elektr apparatlari yigʻuvchi kichik korxonalardan iborat. Yiliga 86 mln. kVtsoat elektr energiya hosil qilinadi. Avtomobil yoʻllari uzunligi 310&nbsp;km, tor izli temir yoʻl uzunligi —36&nbsp;km. Asosiy dengiz porti va aeroporti – [[Baster]]. Chetga xom shakar, paxta, chigit hamda kokos yogʻi va boshqa chiqaradi, chetdan oziq-ovqat, mashina va uskuna, kimyoviy maqsulot, neft mahsulotlari oladi, [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSH]], Buyuk Britaniya, [[Niderlandlar|Niderlandiya]], [[Antigua va Barbuda]] bilan savdo qiladi. Pul birligi – sharqiy karib dollari.

== Matbuoti, radioeshittirishi va telekoʻrsatuvi ==
Gazetalari: „Demokrat“ (haftanoma, 1948-yildan), „Leybor spouksmen“ („Ishchi notiq“, haftada 2 marta chiqadigan [[gazeta]], 1957-yildan). [[Radio]] va [[televideniye]] [[hukumat]] xizmati mavjud, radioeshittirishlar 1961-yildan, telekoʻrsatuvlar 1972-yildan olib boriladi.<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{OʻzME}}

{{Shimoliy Amerika mamlakatlari}}
{{Birlashgan Qirollik}}
{{Tashqi havolalar}}

[[Turkum:Sent Kitts va Nevis| ]]
[[Turkum:BMT aʼzolari]]
[[Turkum:Shimoliy Amerika mamlakatlari]]
[[Turkum:Karib dengizidagi davlatlar]]
[[Turkum:Federal monarxiyalar]]