Sevgi sahifasining manbasini koʻrish

{{maʼnolari|Muhabbat (maʼnolari)}}
[[Fayl:Frank Bernard Dicksee - Romeo and Juliet, 1884.jpg|thumb|upright|[[Romeo va Juliet]], arxetipik oshiqlar. [[Frank Bernard Dicksee|Frank Dicksee]] chizgan.]]
'''Sevgi''' yoki '''muhabbat''' – biror shaxsga yoki kishilar guruhiga, [[Gʻoya|gʻoyaga]] yoki amaliy faoliyatga nisbatan intim va kuchli tuygʻu . Masalan A'zamjonning Shodiyonaga boʻlgan sevgisi cheksiz.  [[Nafrat|Nafratning]] aksi. [[Shaxs]] ichki dunyosining eng erkin ifodasi sifatida yuzaga keladi. Muhabbat tuygʻusining ulugʻvorligi va murakkabligi shundaki, unda [[Biologik psixiatriya|biologik]] va [[Maʼnaviyat|maʼnaviy]], shaxsiy va ijtimoiy, institutim va umumiy holatlar bamisoli bir nuqtaga toʻplanadi.

Ijtimoiy fikrlar tarixida Muhabbatga turlicha maʼno berilgan. [[Qadimgi Yunoniston dini|Yunonistonda]] Muhabbatni kishilar va tabiat ustidan hukmronlik qiluvchi afsonaviy kuch deb tushunganlar, natijada Muhabbat xudosi – [[Erot]] (Eros) haqida tasavvurlar vujudga kelgan. Empedokl Muhabbat olamni – insonlar va tabiat hodisalarini uyushtirib, birlashtirib turuvchi omil deb qaragan, [[Aflotun|Platon]] Muhabbatni 2 turga – hissiy Muhabbat va aqliy Muhabbatga ajratadi. Uning fikricha, hissiy Muhabbat tashqi goʻzallikni his qilishdan hosil boʻladi va Muhabbatning quyi bosqichini tashkil etadi. Aqliy Muhabbat esa [[Goʻzallik|goʻzallikni]] keng maʼ-noda – axloqiy-estetik, [[Fan|ilmiy]] tushunishdan paydo boʻladi. U akliy (maʼnaviy) Muhabbatni ustun qoʻyadi.

[[Oʻrta Osiyo]] mutafakkirlari ham Muhabbat masalasiga katta eʼtibor berganlar. Ular insonlar orasidagi, jumladan, erkak va ayol orasidagi Muhabbatni yuksak munosabat deb tushunishgan. [[Abu Ali ibn Sino|Ibn Sino]] Muhabbat haqida maxsus ilmiy asar yozgani maʼlum. [[Yusuf Xos Hojib]] nazarida, Muhabbat mustahkam oilaviy turmush, ijtimoiy takomilning zaminidir. [[Lutfiy]] fikricha, Muhabbat insonni qadrlash, sadoqat va vafodorlik bilan chambarchas bogʻliq.. [[Alisher Navoiy]] Muhabbatni 3 turga: erkak bilan ayol [[Nikoh|nikohida]] amalga oshadigan jinsiy Muhabbatga, umuman insonlar oʻrtasidagi [[Munosabat|munosabatlarda]] namoyon boʻladigan Muhabbatga, [[Alloh|Allohga]] boʻlgan Muhabbatga ajratadi. [[Yevropa|Yevropada]] Muhabbat muhim ijtimoiy [[hissiyot]] sifatida [[Tabiat|tabiatni]] oʻrganishga, shaxsning [[Garmonika|garmonik]] takomiliga xizmat qiluvchi kuch sifatida talqin qilindi. 3. [[Sigmund Freud|Freyd]] Muhabbatni [[Fiziologiya|fiziologik]] [[instinkt]] deb billgan va ota-onalik, [[Farzand|farzandlik]] mehri ham shu instinktning ayrim koʻrinishi deb hisobladi.

Sevgi, [[mehr]], sadoqat darajasidagi Muhabbat [[Odam|odamlar]] va [[Hayvonlar|hayvonlarning]] [[genetik]] dasturida mavjud boʻlgan [[Biologiya|biologik]] hodisa sifatida oʻzidan avlod qoldirish, uni hayotga tayyorlashga qaratilgan kuchli [[His-tuygʻu|his-tuygʻuning]] namoyon boʻlishidir. Bu, hayvonda ham, odamda ham oʻz zurriyotini saqlab qolishga qaratilgan ehtirosli ehtiyojlarni jinsiy munosabatlar shaklida yuzaga chiqaradi. Muhabbat faqat 2 jinsning birlashishiga boʻlgan kuchli ehtirosdan iborat boʻlibgina qolmay, ayni chogʻda u odamning ota-onasi, [[Qarindoshlik|qarindosh]]-urugʻlari, yaqin kishilari, [[Doʻstlik|doʻstlari]], qoʻni-qoʻshnilari, oʻquv va mehnat jamoalari, oʻz xalqi va [[Vatan|Vatani]] hamda umuman bashariyat bilan ruhan yaqinlashishning kuchli vositasi hamdir. Muhabbat tufayli [[Inson|individ]] goʻzal feʼl-avtorni, [[Xulq|xulqni]] oʻzida gavdalantirib, muayyan [[jamoa]] va [[jamiyat]] oldida yuksak qadr topadi, boshqalarda oʻziga nisbatan samimiy mehr-oqibatni uygʻota oladi. Shuning uchun ham bilish nazariyasida Muhabbat olam va odam munosabatlarini anglash jarayenining boshlanishi va shart-sharoiti ham hisoblanadi. Odam olamni, oʻzini kur-shagan tabiiy va ijtimoiy muhitni ularga boʻlgan Muhabbatni darajasida anglaydi. Muhabbat odamlar va narsalar mohiyatini bilib olish uchun aqlga yoʻl ochadi, qorongʻu dunyoni yorugʻ etaezgulikni yovuzlikdan, rostni [[Yolgʻonni aniqlash|yolgʻondan]] farqlash mezoni sifatida ham namoyon boʻladi. Muhabbat odamlarni, turli jamoalarni, xalqlarni, millatlarni bir-biriga yaqinlashtiradi. Muhabbat bor joyda murakkab muammolar ham osonlikcha hal boʻladi, hatto [[Urush|urushlarga]], janjallarga oʻrin qolmaydi. Shuning uchun ham bir guruh faylasuflar insoniyat tarixida Muhabbat dinini yaratish orqali xalqlarni, odamlarni birlashtirish, hamkorhamna-fas qilish mumkin, degan gʻoyani ham ishlab chiqqanlar.

[[Fan-texnika inqilobi|Fantexnika inqilobi]] shitob bilan davom etayotgan, insonga [[iroda]] va individual erk berish orqali ijtimoiy taraqqiyotni tezlashtirish va binobarin, eng qulay turmush sharoitini vujudga keltirish mumkinligi ayon boʻlgan hozirgi davrda anʼanaviy turmush tarzi izdan chiqib, yangi [[Zamon|zamonga]] monand keladigan hayot tarzi hali shakllanib ulgurganicha yoʻq. Bunday sharo-itda odamlardagi Muhabbat his-tuygʻulari siyqalashib, dagʻallashib borayotgani, yakka nikohlikka asoslangan oilalarning qadrsizlanishi (ayniqsa, Gʻarbda) natijasida chinakam Muhabbatga putur yetayotgani ham kuzatilmoqda.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{Vikiiqtibos}}{{OʻzME}}


{{chala}}