Sidi Xolid masjidi
Sidi Xolid masjidi (arabcha: مسجد سيدي خالد, fransuzcha: Mosquée de Sidi Khaled) – Jazoirning Biskra shahridagi Sidi Xolid shaharchasida joylashgan tarixiy masjid va maqbara. U Jazoirning milliy meros obyektlaridan biridir[1].
| Masjid | |
 | |
| Mamlakat |  Jazoir
|
| Koordinatalar | 34°23′10″N 5°00′39″E / 34.386126°N 5.010815°E |
| Asosiy sana: 1917-yil
| |
Masjidda islomgacha boʻlgan ilk din arbobi, Ismoilning avlodi deb aytilgan Xolid bin Sinanning qabri borligi taxmin qilinadi. Mahalliy urf-odatlar uning Jazoirda dafn etilganligini tasdiqlaydi, lekin ularning asosiy qismi fantastik afsonalarga oʻxshab ketadi[2][3].
Tarixi
Sidi Xolid masjidi Jazoirdagi eng qadimiy masjidlardan biri boʻlgan[2][3]. Jazoirlik olim Abdurahmon al-Axdoriy Biskrada joylashgan Xolid bin Sinanga bagʻishlangan qabrni ziyorat qilgan[1]. Qabrni ziyorat qilganida Xolid bin Sinan haqida sheʼr ham yozgan[2]. Biroq, baʼzi tarixchilar sheʼrning haqiqiyligiga va uni Al-Axdoriy tomonidan yozilgan boʻlishi mumkinligiga shubha qilishadi[2]. Shunga qaramay, Al-Axdoriy qabr haqida birinchilardan boʻlib yozgan va baʼzi fikrlarga koʻra hatto inshootning asoschisi deb ham hisoblangan[2]. Sayohatchi Abu Nasr Samarqandiy 1668-yilda bu qabr haqida yozgan va uni madrasaga biriktirilgan katta masjid ichida joylashganini taʼriflagan[1].
Zamonaviy tarixi
1912-yilda sodir boʻlgan suv toshqinlari masjid va uning maqbarasini vayron qilgan[1]. Besh yil oʻtgach, Biskra aholisi taniqli meʼmorlar yordamida maqbarani qayta qurishgan[3]. 1999-yilda masjid va uning maqbarasi Jazoir milliy merosi yodgorligi sifatida tasniflangan[1]. Hozirgi tuzilma 1917-yildagi rekonstruksiya boʻlib, binoning qolgan qismini toʻliq qayta taʼmmirlash uchun qoʻshimcha olti yil kerak boʻlgan[3].
Soʻnggi paytlarda masjidning holati yomonlashgan, masalan, devorlarda yoriqlar paydo boʻlganligi sababli hukumat tomonidan restavratsiya loyihasiga kiritilgan[1]. Ushbu restavratsiya loyihasini tashkil etish uchun Madaniyat vazirligi mas’ul boʻlgan[3]. Biroq, loyiha kechiktirilgan va toʻxtatib qoʻyilgan. 2021-yilda ham, loyiha kechiktirilgan va boshqa yangilanishlar qilinmagan, shuningdek, tomning qulashi xavfi borligi xabar qilingan[3]. Qanday boʻlmasin, bu joy hali ham Biskra aholisi orasida mashhur boʻlib, ular odatda Ramazon oyining 26-kuni bu yerga tashrif buyurishadi[3].
Galereya
-
Masjid minorasi
-
Hovli ichidan minoraning koʻrinishi
-
Masjid hovlisi
-
Qum boʻroni paytida masjid
-
Masjidning umumiy koʻrinishi
Yana qarang
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 „ضريح سيدي خالد - مديرية السياحة والصناعة التقليدية أولاد جلال“ (ar) (2022-yil 20-fevral). Qaraldi: 2023-yil 21-dekabr.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 „«خالد بن سنان».. نَبيٌّ في الجزائر - Elayem News - الأيام نيوز“ (ar) (2023-yil 1-oktyabr). Qaraldi: 2023-yil 21-dekabr.[sayt ishlamaydi]
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 „The historic Khalid bin Sinan Mosque is threatened with the verge of collapsing“ (2021-yil 26-aprel).