Sokrat Dodbiba (17-mart 1898-yil — 20-oktyabr 1956-yil) — albaniyalik iqtisodchi va siyosatchi boʻlib, 1943–44-yillarda Albaniya moliya vaziri sifatida xizmat qilgan.

Sokrat Anastas Dodbiba
Tavalludi 1898-yil 17-mart (1898-03-17) (128 yosh)
Vafoti 20-oktyabr 1956-yil (58 yosh)
Burrel Prison, Burrel, Albaniya
Kasbi Iqtisodchi, xizmatchi, siyosatchi
Mashhur ishlari 1943–44-yillarda Albaniya moliya vaziri
Ota-onasi Anastas Dodbiba (ota), Polikseni Nosi (ona)
Qarindoshlari Lef Nosi (tog‘a), Vasil Nosi (amakivachcha), Jani Dodbiba (aka), Pirro Dodbiba (jiyan), Niko Dodbiba (jiyan), Bardhyl Dodbiba (jiyan), Henrieta Dodbiba (jiyan)
Imzosi

Hayoti

Dodbiba Elbasan shahrida, oʻsha paytda Usmonli imperiyasi tarkibida boʻlgan hududda, hozirgi Albaniya hududida tugʻilgan. U "Kala" (qal’a) mahallasidagi pravoslav xristian jamoasiga mansub edi. U Anastas Dodbiba va Polikseni Nosi (albaniyalik siyosatchi Lef Nosining singlisi) farzandi edi. Boshlangʻich taʼlimni oʻz mahallasidagi maktabda oldi, avval yunon tilida, keyin esa alban tilida oʻqidi. Keyinchalik u Istanbuldagi Robert Collegeda tahsil oldi, u yerda unga boshqa ustozlar qatorida Sali Nivica ham dars bergan[1].

1921-yilda u Venaga borib, Iqtisodiy fanlar fakultetida oliy taʼlim oldi. Shu davrda u alban talabalarining „Albania“ jamiyatida faol ishtirok etdi va ushbu jamiyatning „Djalëria“ gazetasi tashkil etilishiga hissa qoʻshdi.

U iqtisodiy siyosat yoʻnalishida diplom bilan Albaniyaga qaytdi. 1932-yilda Moliya vazirligida qarzdorlik boʻlimi boshligʻi boʻlib ishlay boshladi. U „Ekonomisti shqiptar“ gazetasini ham nashr etishga mas’ul boʻlgan, chunki u ilgari matbuotda bir nechta maqolalar yozgan edi. Keyinchalik u Moliya vazirligining bosh maʼmuri, soʻng esa Albaniya Milliy banki komissari lavozimlariga koʻtarildi va 1943-yilgacha shu yerda ishladi[1]

1943–44 yillardagi Albaniyaning fashistlar tomonidan bosib olinishi davrida u Rexhep Mitrovica kabinetida moliya vaziri boʻldi. Uning yutuqlaridan biri Italiya bankida saqlangan 120 million oltin frankni (franga ari (albaniya tili)) Milliy bankka qaytarib olish boʻldi. Shu davrda u Albaniyaga birinchi marta pul bosib chiqarish uskunalarini olib keldi[1]. Shu bilan birga, uning baʼzi jiyanlari qarama-qarshi tomonda, yaʼni Milliy ozodlik harakati partizanlari safida edi. Eng mashhuri Pirro Dodbiba boʻlib, u keyinchalik Albaniya qishloq xoʻjaligi vaziri va partiya siyosiy byurosi aʼzosi boʻlgan[2]..

1944-yil dekabrda u kommunistlar tomonidan hibsga olindi. U 1945-yildagi maxsus sudda sudlangan koʻplab siyosiy arboblardan biri edi[3][4][5]. U 30 yillik qamoq jazosiga hukm qilindi va 1956-yilda Burrel qamoqxonasida vafot etdi[1].

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Dodbibajt, familja që shpëtoi thesarin e shtetit shqiptar (in Albanian)[Usurped!]
  2. ↑ The International Year Book and Statesmenʼs Whoʻs Who, 1983 International Publications Service, Jan 1, 1983, p.23
  3. ↑ Kliton Nesturi (2009), Si u arrestua dhe pse u denua me vdekje Gjergj Bubani [How Gjergj Bubani got arrested and sentenced to death] (Albanian), shqiperia.com{{citation}}: CS1 maint: unrecognized language ()
  4. ↑ Aleks Buda (1985), Fjalor enciklopedik shqiptar, Akademia e Shkencave e RPS të Shqipërisë, 355-bet, OCLC 15296028, „GJYQI SPECIAL. Gjykatë e posaçme e krijuar me vendimin e KANÇ, dt.25.12.1944, për të gjykuar kriminelët kryesorë të luftës, shqiptarë e të huaj. Trupi gjykues përbëhej nga 9 veta.“
  5. ↑ „Skeda e Lazër Radit dhe Gjyqi Special (in Albanian)“. 2015-yil 22-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 22-iyun.