Telba (roman)
(Telbadan yoʻnaltirildi)
"Телба" (рус. "Идиот" ) - Фёдор Михайлович Достоэвскийнинг [а] романи, биринчи марта "Русский вестник" журналининг 1868-йил сонида чоп этилган[2]. Романнинг г'ояси ёзувчи томонидан чет элда - Германия ва Швейцарияда бўлганида ко'риб чиқилган. "Телба" учун биринчи қайд-ёзувлар 1867-йил 14-сентябрда Женевада ёзиб олинган. Роман давоми Италияда ёзилиб, 1869-йил 29-январда Флоренсияда тугалланган. Дастлаб у ёзувчининг севимли жияни С. А. Ивановага баг'ишланган эди. Романга тайёргарлик материаллари бўлган учта дафтар сақланиб қолган (биринчи марта 1931-йилда нашр этилган). Романнинг қоралама ҳам, оқ қўлёзмалари ҳам сақланиб қолган[3].
Ма'лумотлар
- Флоренсияда, Палаззо Питти олдидаги майдонда, уйлардан бирига "Бу ерда Ф. М. Достоэвский "Идиот" романини ёзган" деган ёдгорлик лавҳаси осилган.
- 2013-йилда роман Россия Федерацияси Та'лим ва фан вазирлиги томонидан мактаб о'қувчиларига мустақил о'қиш учун тавсия этилган "100 та китоб" ро'йхатига киритилган.
- Роман 2002-йилда Норвегия китоб клубининг 100 та энг яхши китоблар ро'йхатига киритилган.
- Роман давомида қаҳрамонлар 1868-йилда содир бўлган ҳақиқий жиноий иш - савдогар И.С.Гемарин оиласининг шафқациз о'лдирилиши ҳақида бир неча бор муҳокама қилишади. Қизиг'и шундаки, Достоэвский Горскийнинг кейинги тақдирини тасаввур қилишга ҳаракат қилади. Хуллас, “Идиот”нинг қорамаларида княз Мишкин Горскийни қамоқхонада кўриб, уни озод қилгани ҳақида ёзув бор[4]. Бироқ, эслатма амалга ошмай қолди, бу ҳикоя романга киритилмади.
Манбалар
- ↑ Часть 4, глава ИХ
- ↑ ПСС в 30 т. & 1972—1990.
- ↑ „«Идиот» — Фёдор Михайлович Достоевский. Антология жизни и творчества“. www.федордостоэвскй.ру. Қаралди: 2018-йил 29-март.
- ↑ Мая 14 (26) 1868. // Летопись жизни и творчества Ф. М. Достоевского. Том второй. 1865—1874 (Wайбаcк Мачине сайтида 2023-04-15 санасида архивланган). — СПб.: Издательство «Академический проект», 1999. Стр. 177. ИСБН 5-7331-006-0
Адабиётлар
- Достоевский Ф. М.. Полное собрание сочинений: [в 30 т.]. Л.: Наука, 1972—1990.
- Иван Чувиляев. „Идиот“ (ру). Полка. Қаралди: 2019-йил 18-ноябр.