Trigonosefaliya sahifasining manbasini koʻrish

'''Trigonosefaliya''' – bu metopik chokning (qadimgi [[yunoncha]] [[Metapont|metopon]] " peshona " dan) muddatidan oldin qoʻshilishi natijasida [[Uchburchak|uchburchak]] peshonaga olib keladigan tugʻma holat. Ikki [[Frontal boʻlak|frontal]] [[Suyak|suyakning]] muddatidan oldin birlashishi koʻndalang oʻsish cheklanishiga va [[Parallel|parallel]] oʻsish kengayishiga olib keladi. Bu [[Sindrom|sindromning]] tarkibiy qismlaridan biri sifatida boshqa anormallik bilan birga yoki alohida shaklda paydo boʻlishi mumkin. Bu atama qadimgi [[yunoncha]] trigonon „uchburchak“ va cephale „bosh“ soʻzlaridan kelib chiqqan<ref>https://radiopaedia.org/articles/trigonocephaly</ref><ref>https://www.researchgate.net/publication/373403000_New_diagnostic_criteria_for_metopic_ridges_and_trigonocephaly_a_3D_geometric_approach</ref>.
== Tarix ==
Ilgari, notoʻgʻri shakllangan [[Bosh suyagi sinishi|bosh suyagi]] bilan tugʻilgan [[odamlar]] tashqi koʻrinishiga qarab rad etilgan. Bu intellektual rivojlanish koʻpincha normal boʻlsa ham, [[Dunyo|dunyoning]] turli burchaklarida hamon saqlanib qolmoqda. [[Avstriyaliklar|Avstriyalik]] [[Shifokor|shifokor]] Frans Jozef Gall 19-asr boshlarida oʻzining ''" Umuman asab tizimining, xususan, miyaning anatomiyasi va fiziologiyasi"'' asari orqali [[Frenologiya|frenologiya]] fanini taqdim etdi<ref>https://www.craniofacial.ie/craniosynostosis/metopic-trigonocephaly/</ref>.

[[Gippokrat]] trigonosefaliyani quyidagicha taʼriflagan: [[Erkak|erkaklarning]] [[bosh|boshlari]] bir-biriga oʻxshamaydi va barcha erkaklar boshining tikuvlari bir xil shaklda qurilgan. Shunday qilib, kimda boshning oldingi qismida [[Oʻsmalar|oʻsimta]] boʻlsa (koʻtarilish deganda [[Suyak|suyakning]] qolgan qismidan tashqariga chiqadigan dumaloq oʻsimtasi nazarda tutiladi), unda [[bosh|boshning]] tikuvlari yunoncha „tau“ harfi shaklini oladi<ref>https://lnpuk.com/trigonocephaly/</ref>.
== Sabab ==
Trigonosefaliya sindromda ham, mustaqil ravishda ham paydo boʻlishi mumkin. Trigonosefaliya quyidagi [[Sindrom|sindromlar]] bilan bogʻliq: [[Bohring-Opitz sindromi]], Muenke sindromi, Yakobsen sindromi, Baller-Gerold sindromi va Say-Meyer sindromi. Trigonosefaliyaning [[Etiologiya|etiologiyasi]] asosan nomaʼlum, ammo uchta asosiy nazariya mavjud. Trigonosefaliya, ehtimol, koʻp faktorli [[Tugʻma kasalliklar|tugʻma]] holatdir, ammo bu nazariyalarning cheklangan dalillari tufayli bu haqda ishonchli xulosa chiqarish mumkin emas<ref>https://www.sciencedirect.com/topics/veterinary-science-and-veterinary-medicine/trigonocephaly</ref>.
== Davolash ==
Davolash shakli va hajmiga eʼtibor berib, [[Jarrohlik|jarrohlik]] yoʻli bilan amalga oshiriladi. Jarrohlik odatda bir [[Yosh|yoshdan]] oldin amalga oshiriladi, chunki bunda intellektual natija yaxshiroq ekanligi haqida xabar berilgan<ref>https://www.hcahealthcare.co.uk/Conditions/Trigonocephaly</ref>.
== Epidemiologiya ==
Metopik sinostoz bilan kasallanish [[Dunyo|dunyo]] miqyosida taxminan 1:700 va 1:15,000 yangi tugʻilgan [[chaqaloq|chaqaloqlar]] orasida (har bir mamlakatda farq qiladi). Trigonosefaliya [[Erkak|erkaklarda]] [[Ayol|ayollarga]] qaraganda 2:1 dan 6,5:1 gacha koʻproq kuzatiladi. Metopik sinostozda [[Irsiyat|irsiy]] aloqalar aniqlangan, ularning 5,5% yaxshi aniqlangan [[Sindrom|sindrom]] edi. Trigonosefaliyada [[Ona|ona]] yoshi va tugʻilish vazni 2500 g dan kam boʻlishi ham rol oʻynashi mumkin. Bu maʼlumotlar taxminlarga asoslangan va haqiqiy maʼlumot bermaydi<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4166832/</ref>.
== Havolalar ==
* [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK565874/ Trigonosefaliya kasalligining kelib chiqish sabablari]
* [https://www.childrenshospital.org/conditions/metopic-synostosis-trigonocephaly/ Bolalarda kasallikni oldini olish va uni davolash]

== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum: Kasalliklar]]
[[Turkum: Davolash]]
[[Turkum: Epidemiologiya]]