Tuxumdon sahifasining manbasini koʻrish

'''Tuxumdon''' — [[odam]] va [[Hayvonlar|hayvonlardagi]] urgʻochilik [[Jinsiy bezlar|jinsiy bezi]]. Tuxumdonda [[tuxumhujayra]] hosil boʻladi va yetiladi (faqat bulutlar va tuban kovakichlilarda tuxumdon alohida organ sifatida shakllanmagan). Umurtqali hayvonlarda tuxumdon ichki sekretsiya bezi sifatida [[Gormonlar|gormon]] (follikulin va boshqalar) ham ishlab chiqaradi.

Tuxumdon [[embrion]] hujayra paylari oʻsgan biriktiruvchi toʻqimali asosdan iborat; bu paylar dumaloq [[follikula]]larga (ichida faqat bitta tuxumhujayra rivojlanadi) va bir qator somatik yoki follikulyar hujayralarga (taraqqiy etayotgan tuxumhujayra atrofida joylashgan) ajraladi. Yetilgan follikulalar tuxumdon sirtiga siljiydi va tuxum tuxumdon devori yoriqlaridan tana boʻshligʻiga tushadi. [[Sut emizuvchi]]larda yorilgan follikulalar oʻrnida sariq tana rivojlanadi.

[[Odam tuxumdoni]] ovalsimon shaklda; bachadonning ikki yonida, kichik chanoqda joylashgan; uning keng boylamlariga (bachadon nayidan pastroqqa) birikkan. Ayollarning yoshiga va organizmning umumiy funksional holatiga qarab tuxumdonning jinsiy faoliyati turlicha boʻladi.

== Yana qarang ==

* [[Jinsiy bezlar]]
* [[Jinsiy aʼzolar]]
{{OʻzME}}

{{biology-stub}}