Ziyosfera

Volodimir Rutkivskiy

Volodimir Grigorovich Rutkivskiy (ukraincha: Володимир Григорович Рутківський; 1937-yil 18-aprel – 2021-yil 31-oktyabr) – ukrainalik bolalar yozuvchisi, shoir va jurnalist.

Volodimir Rutkivskiy
Tavalludi 18-aprel 1937-yil
Krestitelevo, Chernobay tumani, Ukraina SSR, SSSR
Vafoti 31-oktyabr 2021-yil(2021-10-31)
(84 yoshda)
Odessa, Odessa viloyati, Ukraina
Ijod qilgan tillari ukrain tili
Fuqaroligi SSSR bayrogʻi SSSR Ukraina bayrogʻi Ukraina
Taʼlimi Odessa politexnika instituti
Yoʻnalish bolalar adabiyoti
Janr hikoya, povest, roman, sheʼr
Debyut Kraplini sonsya

Hayoti

1937-yil 18-aprelda Krestitelevo qishlogʻida (hozirgi Zolotonosha tumani, Cherkas viloyati, Ukraina) oʻqituvchilar oilasida tugʻilgan[1][2]. Yozuvchining otasi polshalik, onasi ukrainalik boʻlgan. 1960-yillarning boshidan beri Odessada yashay boshlagan. Odessa politexnika instituti (hozirgi Odessa milliy politexnika universiteti)ni bitirgan[3]. Superfosfat zavodida ishlagan[2], 1960-yillarning oxiridan boshlab mintaqaviy radioda va „Odesskie izvestiya“ gazetasida jurnalist boʻlib ishlagan[4].

1973-yilda Moskvada yashab, A. M. Gorkiy nomidagi Adabiyot instituti qoshidagi Oliy adabiyot kurslarida tahsil olgan[5].

Britaniyaning BBC media korporatsiyasi tomonidan 2005-yildan buyon oʻtkazib kelinayotgan anʼanaviy tanlov natijalariga koʻra, yozuvchining „Sinie Vodi“ romani 2011-yilda Ukrainadagi eng yaxshi fantastika asari deb topilgan[6].

1969 -ildan Ukraina Yozuvchilar milliy uyushmasining Odessa tashkiloti aʼzosi. Odessa tashkilotining mas’ul kotibi etib saylangan.

2021-yil 31-oktabrda vafot etgan[7].

Ijodi

Shoir sifatida ijodini boshlangan. 1966-yilda „Kraplini sonsya“ ilk toʻplamini chiqargan[8]. Sheʼriy toʻplamlar muallifi:

  • „Kapli solnsa“ / „Kraplini sonsya“ (1966),
  • „Ploti“ / „Ploti“ (1968),
  • „Vozdux na dvoix“ / „Povіtrya na dvox“ (1973),
  • „Otkroyte Bogdankovo okno“ / „Vіdchinіt Bogdankove vіkno“,
  • „Ravnovesie“ / „Rіvnovaga“ (1977),
  • „Znak glubini“ / „Znak glibini“ (1987),
  • „Den jivoy vodi“ / „Den jivoї vodi“.

Rutkivskiyning eng mashhur bolalar asarlari:

  • Gosti na metle
  • „Annushka“ (1977)
  • „Buxtik iz tixoy zavodi“ (1981)
  • „Kanikuli v Voronovke“
  • „Palatki nad rechkoy“
  • „Storojevaya zastava“ (1991)
  • „Poterchata“
  • „Sinie Vodi“
  • „Sluga Babi-Yagi“
  • „Djura“ tetralogiyasi (2007—2010)[9]
  • Shirik so Zmeevoy gori (2018)

Mukofotlari

  • Viktor Bliznets mukofoti
  • Nikolay Trublaini mukofoti (1991)[10]
  • 2002-yilda bolalar va oʻsmirlar uchun moʻljallangan „Storojevaya zastava“ afsona-qissasi uchun Lesya Ukrainka nomidagi Ukraina Vazirlar Mahkamasi adabiy-badiiy asarlar mukofoti[10]
  • Taras Shevchenko nomidagi Ukraina Milliy mukofoti (2012) – bolalar uchun moʻljallangan „Djura“ tarixiy trilogiyasi uchun[11][12]

Manbalar

  1. ↑ Pys'mennyky Radians'koi Ukrainy: (romanized title) : dovidnk (uk). Radians'kyi pys'mennyk, 1976 — 301-bet. Qaraldi: 2025-yil 12-may. 
  2. ↑ 2,0 2,1 Марченко, Наталія. Володимир Рутківський : тексти долі. Біографічний нарис (uk). Bohdan Books, 24 April 2023 — 15,75-bet. ISBN 978-966-10-7989-1. Qaraldi: 2025-yil 12-may. 
  3. ↑ „Володимир Рутківський: життя та талант, присвячені дітям - odesskiye.info“ (uk). Odesskiye (2022-yil 29-aprel). Qaraldi: 2025-yil 12-may.
  4. ↑ Муатс, Адлен. „Помер одеський письменник Володимир Рутківський“ (uk). intent.press (2021-yil 31-oktyabr). Qaraldi: 2025-yil 12-may.
  5. ↑ „Пішов із життя український дитячий письменник Володимир Рутківський“. Espreso (2021-yil 31-oktyabr). 2021-yil 31-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 12-may.
  6. ↑ Trotter, Veronika „Library Research Guides: Ukrainian Literary Award -- Kniha Roku BBC: 2011“ (en). guides.libraries.indiana.edu. Qaraldi: 2025-yil 12-may.
  7. ↑ „Ушёл из жизни украинский детский писатель Владимир Рутковский“. 2021-yil 31-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 31-oktyabr.
  8. ↑ „Батько «Джур» та «Потерчат» відійшов у засвіти“ (uk). День (2021-yil 2-noyabr). Qaraldi: 2025-yil 12-may.
  9. ↑ Djura – kazak qurolbardori, yordamchi, shogird
  10. ↑ 10,0 10,1 „Рутківський Володимир Григорович | Комітет з Національної премії України імені Тараса Шевченка“ (2018-yil 22-mart). 2018-yil 22-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 12-may.
  11. ↑ Цьогорічні лавреати імені Шевченка (Wayback Machine saytida 2014-08-19 sanasida arxivlangan)
  12. ↑ „№ 186/2012“. zakon.rada.gov.ua. Qaraldi: 2025-yil 12-may. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Volodimir_Rutkivskiy" dan olindi