Yaren sahifasining manbasini koʻrish

{{Maʼmuriy birlik|lat_dir=S|lat_deg=0|lat_min=32|lat_sec=|lon_dir=E|lon_deg=166|lon_min=55|lon_sec=|region=|type=|ISO=|FIPS=}}

'''Yaren''' ({{lang-en|Yaren}}) – shahar va [[Nauru|Nauru Respublikasining maʼmuriy va saylov okruglaridan biri]], mamlakatning norasmiy poytaxti.

== Tabiiy sharoitlar ==
Yaren [[vulqon]] konusning tepasida paydo boʻlgan [[marjon]] [[Atoll|atolli]] [[Nauru (orol)|Nauru orolida]] joylashgan. [[Iqlim|Iqlimi]] ekvatorial, issiq va nam. Oʻrtacha oylik harorat taxminan 28 daraja. [[Yogʻingarchilik|Yiliga]] taxminan 2000 mm yogʻin tushadi. Koʻpincha [[Qurgʻoqchilik|qurgʻoqchilik]] sodir boʻladi va baʼzi yillarda 4500 mm gacha yogʻingarchilik tushadi. Eng yomgʻirli mavsum noyabrdan fevralgacha, gʻarbiy [[mussonlar]] hukmronlik qiladi. Tabiiy oʻsimliklar kokos palmalari, pandanuslar, [[Fikus|fikuslar]], [[Dafna (daraxt)|dafnalar]] va boshqa bargli daraxtlar bilan ifodalanadi. Turli [[Buta|butalar]] ham keng tarqalgan. Nauru [[Fauna|faunasi]] achinarli holda. Bu yerda sutemizuvchilardan faqat [[kalamushlar]], sudralib yuruvchilardan – [[kaltakesaklar]] uchraydi. [[qushlar]] va [[hasharotlar]] esa koʻp.

== Aholisi, tili, dini ==
[[2011|2011-yilgi aholini roʻyxatga olish]] maʼlumotlariga koʻra, Yaren aholisi 747<ref name="census-2011">{{Veb manbasi|url=http://www.spc.int/nmdi/nmdi_documents/2011_NAURU_CENSUS_REPORT.pdf|sarlavha=Перепись населения NATIONAL REPORT ON POPULATION AND HOUSING (census 2011)|qaralgan sana=1-may 2014-yil|arxivsana=2-may 2014-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20140502032457/http://www.spc.int/nmdi/nmdi_documents/2011_NAURU_CENSUS_REPORT.pdf}}</ref>. Tuman aholisi orasida [[Mikroneziyaliklar|Mikroneziya xalqlari guruhi]] vakillari boʻlgan nauruliklar ustunlik qiladi. Ular aholining taxminan 90% ni tashkil qiladi. Bundan tashqari, Yarenda [[Okeaniya|Okeaniyaning]] boshqa orollaridan kelgan muhojirlarning taxminan 5%, shuningdek, [[Xitoylar|xitoyliklar]] 3%, qolganlari esa yevropaliklardir. Rasmiy tillari – nauruan va [[Ingliz tili|ingliz]] . Imonlilar orasida 60% dan ortigʻi [[Protestantizm|protestant diniga eʼtiqod qiladi]], qolganlari [[Katolitsizm|katolikdir]] .

== Shaharning rivojlanish tarixi ==
[[Fayl:Nauru-parliament.jpg|left|thumb| Parlament binosi]]
Yaren okrugi hududida birinchi Yevropa aholi punktlari [[XIX asr|XIX asrning]] [[1830-lar|30-yillarida]] paydo boʻlgan. [[1888|1888-yilda]] Yaren [[Germaniya|Germaniyaning]] Marshall orollari protektorati tarkibiga kirdi va [[1914|1914-yildan]] [[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniya]], [[Avstraliya]] va [[Yangi Zelandiya|Yangi Zelandiyaning]] qoʻshma boshqaruvi ostida edi. Ikkinchi [[Ikkinchi jahon urushi|jahon urushi paytida]] [[1942|1942-1945 yillarda]] [[1945|tuman]] [[Yaponiya|yapon qoʻshinlari tomonidan]] bosib olingan. [[1968|1968-yilda]] Nauru davlati [[Istiqlol|mustaqillikka erishdi]], ammo Yaren respublikaning rasmiy poytaxti deb eʼlon qilinmadi. Prezident qarorgohi joylashgan Meneng tumani bilan bir qatorda u Nauruning faqat maʼmuriy markaziga aylangan.

== Madaniy ahamiyati ==
Shaharning yagona diqqatga sazovor joylari – bu Ikkinchi Jahon urushidan beri saqlanib qolgan ikkita yapon qurollari [[Muzey|muzeyi]] va koʻplab bunkerlar va kaponerlar. Orol tom maʼnoda har tomondan choʻkib ketgan [[Tayyora|samolyotlar]] va kemalar bilan oʻralgan. Shaharda xalqaro aeroport mavjud va diqqatga sazovor joylar orasiga Mokua Vel kichik yer osti koʻlini ham kirgizish munkin.

== Eslatmalar ==
{{Manbalar}}
[[Turkum:Okeaniya mamlakatlari poytaxtlari]]
[[Turkum:Nauru Okruglari]]